މައްކާގެ މާހައުލު އޮތީ ވަރަށް ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ކާފިރުން ދިޔައީ މުސްލިމުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަނިޔާކުރަމުންނެވެ. އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަން އިންތިހާއަށް ގޮސް، މުސްލިމުންނަށް އެ ރަށުގައި އުޅެން ދަތިވާ ހިސާބަށް ކަންތައްތައް ވަނީ ގޯސްވެފައެވެ. މުޅި ރަށަށް ވެރިވެފައިވަނީ ބިރުވެރިކަމާއި ނާމާންކަމެކެވެ. ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމުގެ ތެރޭގައިވެސް މުސްލިމުންނަށް ހަމަޖެހިލައިގެން ނިދާލާނެ ފުރުސަތެއް ނުލިބެއެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އަބޫބަކުރުގެފާނަކީ އަބަދުވެސް އެކަލޭގެފާނަށް އެންމެ ބޮޑަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގަންނަވާ ވަފާތެރި ބޭފުޅާއެވެ. އަބޫބަކުރުގެފާނު ހުންނެވީ ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް މައްކާ ދޫކުރައްވައި ދަތުރު ފައްޓަވަން ޖެހިދާނެތީ އެކަމަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެވަޑައިގެންނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވަނީ ދަތުރަށް ބޭނުންވާނެ ދެ ޖަމަލު ގަނެ، އެއަށް ރަނގަޅަށް ކާންދީ ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައިވަނީ ރަސޫލާ ﷺ އާއެކު މި ބޮޑު ދަތުރުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުން އުންމީދެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ މެންދުރުގެ ވަގުތެވެ. ރަސޫލާ ﷺ އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ގެއަށް ވަޑައިގަތެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިގަންނަވާ ގަޑިއެއް ނޫނެވެ. ކާފިރުން ވަނީ ރަސޫލާ ﷺ އަވަހާރަކޮށްލުމަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ރޭވުމެއް ރާވާފައެވެ. އެކަން އެނގިވަޑައިގަތުމުން، ގޭގައި ތިބި އެހެން މީހުން ބޭރަށް ފޮނުއްވުމަށްފަހު، ރަސޫލާ ﷺ ވަރަށް ސިއްރުވެރިކަމާއެކު އަބޫބަކުރުގެފާނާ ބައްދަލުކުރެއްވިއެވެ.
ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. މައްކާ ދޫކޮށް ދިއުމަށް الله އިޒުނަ ދެއްވައިފިއެވެ. "އަހަރެންނަށް ކަލޭގެފާނާއެކު ދެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟" އަބޫބަކުރުގެފާނު އެއްސެވިއެވެ. ރަސޫލާ ﷺ އާނއެކޭ އެންގެވުމުން، އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ލޯފުޅުން އޮހޮރިގެން ދިޔައެވެ. ދެން، ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމުގެ ތެރޭގައި ސިއްރުން ދަތުރު ފެށުމަށް ނިންމެވިއެވެ. މިއީ އެ ދެބޭކަލުންގެ ހަޔާތުގައި ފެށުނު މުޅިން އާ ދަތުރެކެވެ.
ކާފިރުންގެ ލޯތަކަށް ސިއްރުން އެ ދެބޭކަލުން ނުކުމެވަޑައިގަތީ މައްކާގެ ދެކުނުގައިވާ ސައުރު ފަރުބަދައާ ދިމާއަށެވެ. މިއީ މަދީނާއަށް ދާން އޮންނަ މަގާ މުޅިން އިދިކޮޅު މިސްރާބެކެވެ. މިއީ ކާފިރުންނަށް އޮޅުވާލުމަށް އެޅުއްވި ވަރަށް މޮޅު ފިޔަވަޅެކެވެ. ރޭގަނޑުގެ އަނދިރީގައި ކޮށި އަދި އުނދަގޫ މަގުތަކުން ހިންގަވަމުން ދިޔައިރު، އެއްވެސް ބިރުވެރިކަމެއް ދެބޭކަލުންގެ ހިތްޕުޅަކު ނެތެވެ.
ދަތުރުމަތީގައި އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ އަމަލުތައް ހުރީ ވަރަށް ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. ބައެއް ފަހަރު ރަސޫލާ ﷺ ގެ ކުރިމަތިން ހިންގަވައެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު ފަހަތުންނެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ކަނާތްފަރާތުންނާއި ވާތްފަރާތުންނެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ކޮންމެ ދިމާއަކުން ހަމަލާއެއް އައި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ ފުރާނަ ގުރުބާންކޮށްގެން ނަމަވެސް ރަސޫލާ ﷺ ސަލާމަތް ކުރެއްވުމެވެ.
ސައުރު ފަރުބަދައިގެ ހޮހަޅައާ ހަމައަށް ފޯރުމުން، އަބޫބަކުރުގެފާނު އެދިވަޑައިގަތީ ފުރަތަމަ ހޮހަޅައަށް ވެދެވަޑައިގަތުމަށެވެ. އެތެރެއަށް ވެދެވަޑައިގެން ހޮހަޅަ ސާފުކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެތާގައި ހުރި ވަޅުގަނޑުތަކުން ވިހަގަދަ ސޫތްޕެއް ނުކުމެދާނެތީ، އަމިއްލަފުޅު ހެދުންކޮޅު ވީދާލައްވައި އެތަންތަން ބެއްދެވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ބައްދާނެ ފޮތިކޮޅެއް ނުލިބުމުން، ބާކީ އިން ވަޅުގަނޑާ ދިމާލުގައި އަމިއްލަފުޅު ފައިންޕުޅު އެޅުއްވިއެވެ.
ދެން ރަސޫލާ ﷺ ހޮހަޅައަށް ވެދެވަޑައިގެން، އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ އުނގުފުޅުގައި އިސްތަށިފުޅު ބާއްވަވައިގެން އަވަހާރަފުޅަށް އޮންނެވިއެވެ. މިހެން އޮންނަވަނިކޮށް، އެ ވަޅުގަނޑުގެ ތެރެއިން ނުކުތް ވިހަގަދަ އެއްޗެއް އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ފައިންޕުޅުގައި ދަތްއެޅިއެވެ. ވޭނާއި ކެކުޅުން އިންތިހާއަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، ރަސޫލާ ﷺ އަށް ހޭލެއްވިދާނެތީ އެކަލޭގެފާނު ކުޑަކޮށްވެސް ގުޑާނުލައްވައި ކެތްކުރެއްވިއެވެ. މިއީ އެކުވެރިޔާއަށްޓަކައި ވެވަޑައިގަތް ވަރަށް ބޮޑު ގުރުބާނީއެކެވެ.
ނަމަވެސް، ވޭނަށް ކެތްނުކުރެވިގެން އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ލޯފުޅުން އޮހޮރުނު ކަރުނަތިއްކެއް ރަސޫލާ ﷺ ގެ މޫނުފުޅަށް ވެއްޓުމުން އެކަލޭގެފާނަށް ހޭލެވުނެވެ. ކަންތައް ވީގޮތް އެނގިވަޑައިގަތުމުން، ރަސޫލާ ﷺ އެ ފައިންޕުޅުގައި ކުޅުފޮދު ލެއްވުމާއެކު، މާތް الله ގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުން އެ ވޭން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. މި ހާދިސާއިން ދައްކުވައިދެނީ ދެބޭކަލުންގެ މެދުގައި އޮތް ވަރުގަދަ ލޯތްބާއި ކުލުނެވެ.
މާގިނައިރުތަކެއް ނުވެ، ކާފިރުން އެ ދެބޭކަލުން ހޯދަމުން ގޮސް ހޮހަޅައިގެ ދޮރުމައްޗަށް އެރިއެވެ. އަބޫބަކުރުގެފާނަށް އެމީހުންގެ ފައިތިލަތައް ފެނިވަޑައިގެން ބިރުން ގޮސް ބުންޏެވެ. "އެމީހުން ތިރިއަށް ބަލާލައިފިނަމަ އަހަރެމެން ފެންނާނެއެވެ." އެ ހިސާބުން ބިރުވެރިކަން އޭގެ އެންމެ މައްޗަށް ދިޔައެވެ. ދެބޭކަލުންގެ ފުރާނަފުޅު ވަނީ އަތްމަތީގައެވެ.
ނަމަވެސް ރަސޫލާ ﷺ ވަރަށް ހަމަޖެހިވަޑައިގެން އިންނަވައި ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. "ހިތާމަނުކުރާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله ވޮޑިގެންވަނީ އަހަރެމެންނާ އެކުގައެވެ." އެ ވަގުތު ކާފިރުންނަށް ފެނުނީ ހޮހަޅައިގެ ދޮރުމަތީގައި ފައިދިގު މަކުނެއް ވިޔެފައިވާ ވާގަނޑަކާއި، ކޮތަރެއް ބިސްއަޅައިގެން އިން މަންޒަރެވެ. އެހެންކަމުން އެތަނަށް މީހަކު ވަދެފައި ނުވާނެކަމަށް ނިންމައި އެމީހުން އަނބުރާ ދިޔައެވެ.
ތިން ދުވަސް ވަންދެން އެ ހޮހަޅައިގައި މަޑުކުރެއްވުމަށްފަހު، އެ ދެބޭކަލުން މަދީނާއަށް ދަތުރު ފެށިއެވެ. މި ހިޖުރައިގެ ދަތުރަކީ އިސްލާމީ ތާރީހު ބަދަލުކޮށްލި ދަތުރެވެ. އަދި މި ދަތުރުގައި އަބޫބަކުރުގެފާނު ދެއްކެވި ފުރިހަމަ ވަފާތެރިކަމާއި ގުރުބާނީއަކީ، ގިޔާމަތާ ހަމައަށްވެސް މުސްލިމުންނަށް އޮތް އެންމެ ރީތި އެކުވެރިކަމުގެ މިސާލެވެ.