ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދުވަސްކޮޅާ ކައިރިވަމުން އައި ވަރަކަށް، މުޅި ރަށުތެރެއިން ފެންނަމުން ދިޔައީ އީދަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ އުފާވެރި މަންޒަރުތަކެވެ. ފިހާރަތައް ވަނީ އާ ހެދުންތަކާއި މީރު ކާބޯތަކެތި ގަންނަން އައިސް ތިބި މީހުންނާއެކު ފުރިފައެވެ. ކުޑަކުދިން ތިބީ އީދު ދުވަހު ލާނެ އާ ހެދުމާއި، ކުޅޭނެ ކުޅިވަރުތަކުގެ އިންތިޒާރުގައި ނުހަނު އުފަލުންނެވެ.
ނަމަވެސް ރަށުގެ ކަންމަތީގައި ހުރި ކުޑަ، ވީރާނާވެފައިވާ ގޭގައި ދިރިއުޅެމުންދިޔަ ޚަދީޖާގެ ހިތުގައި ވަނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. ޚަދީޖާއަކީ ފިރިމީހާ ނިޔާވުމުގެ ސަބަބުން، އެކަނިމާއެކަނި ދެ ކުދިން ބަލަމުން އަންނަ ނިކަމެތި މަންމައެކެވެ. އާމްދަނީ ހޯދަން ކުރާ މަސައްކަތުން ލިބޭ ކުޑަ އެއްޗަކުން، ދުވަހުން ދުވަހަށް ކައިބޮއި އުޅުމަކީވެސް އެ އާއިލާއަށް ވަރަށް ދަތި ކަމެކެވެ. އީދަށް ތައްޔާރުވުމަކީ އެމީހުންނަށް ކުރެވޭނެވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ޚަދީޖާގެ ދެ ކުދިން ކަމަށްވާ އުމަރު އަދި ފާތިމަ، އީދު ދުވަހު ލާނެ އާ ހެދުމަކާއި މީރު ކެއުމެއް ލިބޭނެކަމުގެ އުއްމީދުގައި ތިއްބެވެ. އެހެން ކުދިން އީދަށް ތައްޔާރުވާ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު އިވުމުން، އެކުދިން އައިސް މަންމަ ކައިރީގައި އެކަންކަމަށް އެދެއެވެ. ޚަދީޖާގެ ހިތް ކުދިކުދިވާފަދަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނު ނަމަވެސް، ހިނިތުންވުމަކާއެކު މާތް ﷲ އަށް ވަކީލުކޮށް، ދަރިންނަށް ހިތްވަރުދެއެވެ. އޭނާގެ ހަމައެކަނި އުއްމީދަކީ މާތް ﷲ ގެ ތަނަވަސް ރަޙުމަތެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، ރަށުގެ ތަނަވަސް އާއިލާއެއްގެ ވެރިއަކަށް ހުރި ޙަސަން ދިޔައީ އޭނާގެ ދިހަ އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ޒައިދު ގޮވައިގެން ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. ޙަސަން ބޭނުންވީ މި މަތިވެރި އަޅުކަމުގެ މުހިންމުކަން އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް އަމަލީގޮތުން ދަސްކޮށްދޭށެވެ.
ޒައިދު އޭނާގެ ބައްޕައާ ސުވާލުކުރިއެވެ. "ބައްޕާއެވެ! ފިތުރު ޒަކާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެއީ ކީއްވެ ދައްކާ އެއްޗެއްތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުވެސް ސަދަގާތް ކުރަމު ނޫންތޯއެވެ؟" ޙަސަން އޯގާތެރިކަމާއެކު އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ޖަވާބުދިނެވެ.
ޙަސަން ކިޔައިދިނެވެ. "ދަރިފުޅާއެވެ! ފިތުރު ޒަކާތަކީ ރަމަޟާން މަސް ނިމުމާ ގުޅިގެން ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބުކުރައްވާފައިވާ މަތިވެރި އަޅުކަމެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ދެ ހިކުމަތެއް ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ރޯދައަށް ހުންނައިރު އަހަރެމެންނަށް ކުރެވިފައިވާ ބޭކާރު ވާހަކަތަކާއި ކުދި ފާފަތަކުން އަހަރެމެންގެ ރޯދަ ސާފުކޮށް ތާހިރުކޮށްދިނުމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، ފަގީރުންނާއި ނިކަމެތިންނަށް ކާނެ ބޯނެ އެއްޗެއް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ."
ޙަސަން އިތުރަށް ބުންޏެވެ. "އިސްލާމްދީނަކީ އޯގާތެރިކަމުގެ ދީނެވެ. އީދު ދުވަހަކީ އުފާފާގަތިކަމުގެ ދުވަހަކަށް ވާއިރު، މުޖުތަމައުގެ އެއްވެސް ފަގީރަކު، ނުވަތަ ނިކަމެތި ކުއްޖަކު ހާލުގައި ޖެހި، ސަލާމްޖަހަން ނުވަތަ ކާނެ އެއްޗެއް ނެތިފައި ހުރުމަކީ އިސްލާމްދީން އެދޭ ގޮތެއް ނޫނެވެ. ފިތުރު ޒަކާތުގެ ސަބަބުން މުއްސަނދިންނެކޭ އެއްފަދައިން ފަގީރުންނަށްވެސް އީދުގެ އުފާވެރިކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ."
ޙަސަންމެން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ފައިސާ ރަށުގެ ޒަކާތް ބަހާ ކޮމިޓީއާ ހަވާލުކުރިއެވެ. އެރޭ، ރަށުގެ ކޮމިޓީން ވަރަށް ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރީ، އީދު ނަމާދުގެ ކުރިން ހައްގުވެރިންނަށް އެ ފައިސާއާއި ކާބޯތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ. އެއީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް އޮތް ބޮޑު އަމާނާތެކެވެ.
އީދު ވިލޭރޭގެ ވަގުތެވެ. ޚަދީޖާ އިނީ ކުދިން ނިންދަވާފައި، މާޔޫސްކަމާއެކު މާތް ﷲ އަށް ދުއާކުރުމުގައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ގޭގެ ދޮރުގައި މީހަކު ޓަކިޖަހާލިއެވެ. ދޮރު ހުޅުވާލިއިރު ތިބީ ރަށު ކައުންސިލާއި ޒަކާތް ކޮމިޓީގެ މީހުންނެވެ. އެމީހުން ޚަދީޖާއާ ހަވާލުކުރީ ރަށުގެ ރައްޔިތުން ނެރުނު ފިތުރު ޒަކާތުން ޚަދީޖާގެ އާއިލާއަށް ހައްގުވާ މިންވަރެވެ. އޭގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި ފައިސާ ހިމެނެއެވެ.
އެ ވަގުތު ޚަދީޖާގެ ލޮލުން އޮހޮރިގެން ދިޔައީ އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނައެވެ. އޭނާގެ ހިތް ފުރިގެން އައީ ޝުކުރުވެރިކަމުންނެވެ. އޭނާ މާތް ﷲ އަށް ހަމްދުކުރިއެވެ. އަދި ޒަކާތް ނެރުނު ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ހެޔޮ ދުއާކުރިއެވެ. އެރޭ ފަތިސްވުމުގެ ކުރިން ޚަދީޖާ އޭނާގެ ކުދިންނަށް އީދު ދުވަހު ކާންދޭނެ މީރު ކާބޯތަކެތި ތައްޔާރުކޮށް، ކުދިންނަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދޭނެ ކުދި ހަދިޔާތައް ހޯދިއެވެ.
އީދު ދުވަހުގެ ހެނދުނެވެ. މުޅި ރަށުގެ މީހުން އީދު ނަމާދަށް ޖަމާވިއެވެ. ޒައިދަށް ފެނުނީ ޚަދީޖާގެ ދެ ކުދިން ވަރަށް އުފަލުން، ހިނިތުންވުމާއެކު އާ ހެދުން ލައިގެން އެހެން ކުދިންނާއެކު ކުޅެން އުޅޭ މަންޒަރެވެ. އެ ކުދިންގެ މޫނުމަތިން އެއްވެސް ނިކަމެތިކަމެއް ނުވަތަ ހިތާމައެއް ނުފެނެއެވެ. އެންމެން ތިބީ އެއް ހަމައެއްގައި އުފާފާޅުކުރާށެވެ.
އެ މަންޒަރު ފެނުމުން ޒައިދަށް ފިތުރު ޒަކާތުގެ ހަގީގީ ހިކުމަތް ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ވިސްނުނެވެ. މިއީ މުޖުތަމައުގެ އެންމެން އެއްބައިވަންތަކޮށް، ފަގީރުންގެ ހިތްތަކަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދޭ މަތިވެރި ނިޒާމެއްކަން އޭނާއަށް ޔަގީންވިއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެ، އޯގާތެރިވުމަށް އޮންނަ ރީތި އުސޫލު ފެނި، ޒައިދުގެ ހިތުގައި ދީނާމެދު އޮތް ލޯބި އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ.