ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް މާޒީގައި، އަހަރުތައް ފާއިތުވެދިޔަ ނަމަވެސް ހިތުން ފޮހެލަން ދަތި ރޯދަމަސްތަކެއް ވާނެއެވެ. އެއީ މާ ބޮޑު ކަންތައްތަކެއް ހިނގައިގެންނެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު، އެ ދުވަސްތަކުގައި ތަޖުރިބާކުރެވުނު ކުދިކުދި ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަހަރެންގެ ހަނދާނުގައި މިހާރުވެސް ބިންވަޅު ނެގިފައިވަނީ، ދިރިއުޅުން އާދައިގެ ގޮތަކަށް އޮތް، ވަގުތުތައް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ފާއިތުވަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގެ ރޯދަމަހެކެވެ.

އެ ދުވަސްވަރު ރޯދަމަސް އިހުސާސް ކުރެވެނީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ތާވަލެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ގޭތެރެ ވަށާލާފައިވާ ހާއްސަ މާހައުލެކެވެ. ފަތިސްވުމުގެ ކުރިން ހޭލުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވިޔަސް، އެ ވަގުތުގައި އާދަޔާ ހިލާފު ހިތްހަމަޖެހުމެއް އޮވެއެވެ. ގޭތެރޭގެ އަލި މަޑުވެފައިވާއިރު، އިވޭ ހަމައެކަނި އަޑަކީ ތަށިމުށި ކަހާލާ އަޑާއި ވަރަށް މަޑުމަޑުން ދައްކާ ވާހަކައިގެ އަޑެވެ. އެންމެން ތިބެނީ ނިދި ނުފިލާ ނަމަވެސް، އެކުގައި ހާރުކެއުމުގެ މާތް މަގުސަދުގައި އެކުވެފައެވެ. އެކަނިވެރިކަމެއް ނެތް އެ އާއިލީ ގުޅުމުގެ ހޫނުކަން މުޅި ގޭތެރޭގައި ހިފާލާފައި އޮވެއެވެ.

ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު ދުނިޔެމަތި އޮންނަނީ ހިމޭންކޮށް، އަނދިރިކޮށެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަހަރެން އެ ހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައި، ބޭރުން އިވޭ ހެނދުނުގެ ފަނޑު އަޑުތަކަށް ސަމާލުކަންދީގެން އިންނަމެވެ. އެއީ ހީވާގޮތުން ވަގުތު ހުއްޓިފައިވާ ފަދަ މާތް ވަގުތުކޮޅެކެވެ. ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކަކީ ކެތްތެރިކަމުގެ އިމްތިހާނެކެވެ. ބަނޑުހައިހޫނުކަން އިހުސާސްވާން ފެށުމުން، ގަޑިއަށް ބަލައި، އިފްތާރަށް ބާކީ އޮތް ވަގުތު ގުނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއާއެކު އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު ފަހުރުވެރިކަމެއްވެސް އިހުސާސްވެއެވެ. ކޮންމެ ގަޑިއިރެއް ފާއިތުވެގެންދާއިރު، އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ވަރުގަދަކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އިހުސާސްވެއެވެ.

މެންދުރުފަހުގެ ވަގުތުތަކަކީ އެންމެ ދިގު ވަގުތުތަކެވެ. ހަކަތަ ދަށްވެ، ލޮލަށް ނިދި ސަވާރުވެއެވެ. އެ މަޑުމައިތިރި ވަގުތުތަކުގެ ތެރެއިން އަހަންނަށް ދަސްވީ ކެތްތެރިކަމުގެ ހަގީގީ މާނައެވެ. އިރުއޮއްސެން ކައިރިވުމުން ގޭތެރޭގެ ފޯރި ގަދަވެއެވެ. ބަދިގެތެރެއިން ދުވާ މަންމަ ކައްކާ ކާއެއްޗެހީގެ މީރުވަސްތަކުން މުޅިގެ އެއްވަސްވެއެވެ. ބަންގީގެ ވަގުތަށް އިންތިޒާރުކުރުމަކީވެސް ލިބޭ އުފަލަކަށް ވެގެންދެއެވެ.

ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތަކީ އަބަދުވެސް އަހަރެންގެ އެންމެ މަގުބޫލު ވަގުތެވެ. ފެންފޮދެއް ބޯލުމުން ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުމަކީ ހަމައެކަނި ފެންބުއިމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޝުކުރުވެރިކަމުގެ އިހުސާސެކެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހިނިތުންވުމާއި މަޑުމައިތިރިކަމެވެ. ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި، ސަފުތަކުގައި ކޮނޑާއި ކޮނޑު ޖައްސައިގެން ކުރާ ނަމާދުތަކުން އާދަޔާ ހިލާފު އެއްބައިވަންތަކަމެއް އިހުސާސްވެއެވެ. ދުނިޔެމަތީގެ ހުރިހާ ހާސްކަމެއް ފިލައިގޮސް، ހިތަށް މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތް ހަމަޖެހުމެއް ލިބެއެވެ.

މިއަދު އެ ހަނދާންތަކާ މެދު ވިސްނާލާއިރު، އެންމެ އަގުބޮޑު ކަމަކީ އެ ދުވަސްތަކުގެ އާދައިގެކަމެވެ. އޭރު އޮތީ މަދު އުނދަގޫތަކާއި ގިނަ ވަގުތެވެ. ވާހަކަދެއްކުމުގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަވެއެވެ. ހިމޭންކަމަކީ ހުސްކަމެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ މާނަވީ އެއްޗެއްކަން އިހުސާސްވެއެވެ. އެ ރޯދަމަސް އަހަރެންގެ ހަނދާނުގައި ހަރުލާފައިވަނީ އެއީ އިހުލާސްތެރި ތަޖުރިބާއަކަށް ވީތީއެވެ. އެއީ ކެތްތެރިކަމާއި، ޝުކުރުވެރިވުމާއި، އެކުގައި އުޅުމުގެ ރީތިކަން އަހަންނަށް ދަސްކޮށްދިން މޫސުމެކެވެ.