ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހަކީ ހަމައެކަނި ކެއިންބުއިމުން ދުރުހެލިވެގެން ހުންނަ މަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރެމެން އުފެއްދެވި މަޤްޞަދާ ދިމާލަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަވާ މަހެކެވެ. ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ކެއިންބުއިމާއި އެދުންތަކުން ދުރުހެލިވެ، ނަމާދާއި، ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ޞަދަޤާތް ދިނުމުގައި ވަގުތުތައް ހޭދަކުރާއިރު، އަހަރެމެންގެ ނަފްސުތައް އެ ގުޅެނީ ﷲ ތަޢާލާ އަހަރެމެން މި ބިމުގައި ލެއްވި އަޞްލު މަޤްޞަދާއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމެވެ. މި މަތިވެރި މަޤްޞަދާ އެއްގޮތަށް އަމަލުތައް ބައްޓަންވުމުން، ދުނިޔަވީ އެއްވެސް އުފަލަކުން ނުލިބޭ ފަދަ ފުން، ތަފާތު އުފާވެރިކަމެއް ހިތަށް ލިބިގެންދެއެވެ.
އަހަރެމެން އުފެއްދެވީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އެކަލާނގެ ވަނީ މިކަން ހަނދުމަކޮށްދެއްވާފައެވެ. ސޫރަތުއްޛާރިޔާތުގެ 56 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަނީ: "وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ" މާނައީ: "ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް މެނުވީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޖިންނީންނާއި، އިންސީން ނުއުފައްދަވަމެވެ." މި އާޔަތުން އަހަރެމެންގެ ވުޖޫދުގެ އަޞްލު ބަޔާންކޮށްދެއެވެ. ރަމަޟާން މަހަކީ މި މަޤްޞަދު ފުރިހަމައަށް ހާސިލުކުރުމަށް ލިބޭ ރަނުގެ ފުރުޞަތެކެވެ. ކޮންމެ ރޯދައަކީ، ކޮންމެ ނަމާދަކީ އަދި ކޮންމެ ހެޔޮ އަމަލަކީ އަޅުކަމެކެވެ. އަހަރެމެންގެ ޙަޔާތުގެ މަޤްޞަދު ފުރިހަމަކުރަން ފެށުމުން، ހިތްތަކަށް ޠަބީޢީގޮތުން ހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަން ލިބެން ފަށައެވެ.
ރޯދަ ހިފުމަކީ ހަމައެކަނި ބަނޑުހައިހޫނުކަން ތަހައްމަލު ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޚްލާޤީ އަދި ރޫޙާނީ ތަރުބިއްޔަތެކެވެ. އެއީ ކެތްތެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަން ދަސްކޮށްދޭ އަޅުކަމެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަމަށް ބަޔާންކުރައްވާ މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ ޑރ. ޔާސިރް ގާޒީ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ރޯދަވެރިޔާއަށް ދެ އުފަލެއްވެއެވެ. އެއީ ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތު ލިބޭ އުފަލާއި، އޭނާގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުވާ ހިނދު ލިބޭނެ އުފަލެވެ. މި އުފާވެރިކަމުގެ އަޞްލަކީ ކިޔަމަންތެރިކަމެވެ. ތިމާގެ ޚާލިޤުވަންތަ ﷲ ތަޢާލާގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ލިބޭނެކަން އެނގުމުން ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 183 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވި މަޤްޞަދު ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެއީ ތަޤުވާވެރިކަން (ﷲ އަށް ބިރުވެތިވުން) ޙާޞިލުކުރުމެވެ. ރަމަޟާން މަހުގެ އުފާވެރިކަން ގުޅިފައިވަނީ މި ބުނި ތަޤުވާވެރިކަމާއެވެ. އަހަރެމެންގެ އަމަލުތައް އިޞްލާޙުވެ، ﷲ އާ އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިވުމުން، ނަފްސަށް ލުއިކަން ލިބި، ދިރިއުޅުމުގެ މަޤްޞަދު ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ސާފުވެގެންދެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ރަމަޟާން މަހަކީ ރޫޙާނީގޮތުން އާރޯކަން ގެނެސްދޭ މަހެކެވެ. ދުނިޔަވީ އެކި ކަންކަމުގައި މަޝްޣޫލުވެފައިވާ ހިތްތަކަށް މި މަހުން އަރާމު ލިބި، ޙަޤީޤީ މުހިންމު ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދެވޭގޮތްވެއެވެ. ރަމަޟާން މަހުގެ އުފާވެރިކަމަކީ ބޭރުފުށުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރޫޙަށް ލިބޭ ފަރުވާއެކެވެ. އީމާންކަމުގެ ފޮނިކަމެކެވެ. އަދި ﷲ އިރާދަކުރެއްވި ސީދާ މަގުގައި ހިނގޭކަމުގެ އިޙްސާސުން ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ.
ރަމަޟާން މަހު އަހަރެމެން އުފާވަނީ، އަހަރެމެން އުފެއްދެވި އަޞްލު މަޤްޞަދަށް ރުޖޫޢަވެވޭތީއެވެ. އެއީ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި، ލޯތްބާއެކު ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމެވެ. މި އުފާވެރިކަމަކީ، ޙަޤީޤީ ބާއްޖަވެރިކަން އޮތީ ދުނިޔަވީ މާއްދީ ކަންކަމުގައި ނޫންކަމާއި، އެކަމަކު އެއީ އިލާހީ މަޤްޞަދުތައް ފުރިހަމަކުރުމުގައި އޮތް ކަމެއްކަން ހަނދާންކޮށްދޭ މަތިވެރި އިޙްސާސެކެވެ.
ހަވާލާ: ޑރ. ޔާސިރް ގާޒީގެ ދަރުހަކުން (2025)