ދިރިއުޅުމަކީ ތަފާތު އިމްތިޙާނުތަކާއި ގޮންޖެހުންތަކުން ފުރިގެންވާ ދަތުރެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ލޯބިވާ އެއްޗެއް ބީވެދިއުމާއި، އުންމީދުކުރާ ކަންކަން ލަސްވުމާއި، ގޮތް ހުސްވާ ފަދަ ދަނޑިވަޅުތަކާ އަހަރެމެން ކުރިމަތިލާންޖެހެއެވެ. މިފަދަ ވަގުތުތަކުގައި، މުއުމިނެއްގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ އެންމެ މުހިންމު ސިފައަކީ ކެތްތެރިކަމެވެ. މިއީ މީސްތަކުންގެ ގާތުގައި ޝަކުވާކުރުމެއް ނެތި، ހަމައެކަނި މާތް ﷲ އަށް ދަންނަވައި، އުންމީދާއެކު ސާބިތުވެ ހުރުމެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ހިމޭނުން ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކަންކަން އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ، އަދި އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ކަންކަން ތަދުބީރުކުރައްވާ އިލާހަށް ކުރާ ފުރިހަމަ ވަކީލުކުރުމެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތް ﷲ ވަނީ ކެތްތެރިކަމުގެ މަތިވެރިކަން އަހަރެމެންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެކަލާނގެ ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ.
وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ (ސޫރަތުލް ހޫދު: 115). މާނައީ: "އަދި ކަލޭގެފާނު ކެތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ! ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، އިޙްސާންތެރިންގެ ދަރުމަ، ﷲ ގެއްލެނި ނުކުރައްވާނެތެވެ."
މި އާޔަތުން ލިބިދޭ އެންމެ ބޮޑު ޔަގީންކަމަކީ ކެތްތެރިކަމަކީ ދުވަހަކުވެސް ބޭކާރުވެގެންދާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. މީހަކަށް ނުފެނި އޮހޮރޭ ކޮންމެ ކަރުނައަކާއި، ހިތުގެ އަޑީގައި ސިއްރުކޮށްގެން އުފުލާ ކޮންމެ ތަހައްމަލަކީ މާތް ﷲ ބައްލަވާވޮޑިގެންވާ ކަންކަމެވެ. އެކަލާނގެއީ އެންމެހާ ކަމެއް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ، ޙިކުމަތްވަންތަ އިލާހެވެ. ކެތްތެރިކަމާއެކު ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ބަރަކާތާއި ހެޔޮ ދަރުމަ ލައްވާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ ޑރ. ޔާސިރް ގާޒީ ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ކެތްތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި އުނދަގޫތަކެއް ތަހައްމަލު ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ އުނދަގޫތަކުގެ އެހީގައި ތިމާގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމެވެ. ޢިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ކެތްތެރިކަމާއި ﷲ އަށް ކުރާ ވަކީލަކީ ހަމައެކަނި ދުލުން ބުނެލާ ބަސްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހިތުގެ ހަމަޖެހުމުގެ ބިންގަލެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އިމްތިޙާނުތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، މާތް ﷲ އެއްވެސް ނަފްސަކަށް އެ ނަފްސަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑު ތަކުލީފެއް ނުޖައްސަވާނެކަން ދެނެގަނެ، ހަމަޖެހިގެން ހުރުމަށް މި މަތިވެރި ސިފަތައް އަހަރެމެންނަށް މަގުދައްކައިދެއެވެ.
ކެތްތެރިކަމުގެ ސިފަ އަށަގެންފައިވާ މީހާގެ ހިތަކީ އީމާންތެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ހިތެކެވެ. އެއީ ހުރިހާ ކަމެއް ގެއްލިގެންދާހެން ހީވާ ހިނދުވެސް، މާތް ﷲ ވޮޑިގެންވާކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން އޮތުމެވެ. އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރުމަކީ، މިއަދު ތިމާގެ އަތުން ބީވެގެންދިޔަ ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ ބަދަލުގައި، ދުނިޔެ ނުވަތަ އާޚިރަތުގައި އެއަށްވުރެ ހެޔޮ ގޮތެއް މިންވަރުކުރައްވާނެކަން ހިތުގެ އަޑިން ގަބޫލުކުރުމެވެ. މިއީ އީމާންކަމުގެ އަސްލެވެ. އެކަލާނގެ ޙިކުމަތަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލަނބައި، އުންމީދުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމަކީ ދެދުނިޔޭގެ ކާމިޔާބީ ލިބޭނެ މަގެކެވެ.
ހަވާލާ:
. ޑރ. ޔާސިރް ގާޒީ ގެ ދަރުހަކުން (2025)
. މުފްތީ މެންކް ގެ ދަރުހަކުން (2024)