ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމަކީ އިމްތިހާނުތަކަކުން ފުރިގެންވާ ދަތުރެކެވެ. މިއީ މުސްލިމުން ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހަގީގަތެވެ. އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް ފޮނުވިފައިވަނީ ތަފާތު އެކި ކަންކަމާ ކުރިމަތިލައި، އޭނާގެ އީމާންތެރިކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށެވެ. މި ދަތުރުގައި ދިމާވާ ހިތާމަތަކާއި، ބަލިމަޑުކަމާއި، މާލީ ދަތިތަކުން އަރައިގަނެވޭނެ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރަކީ ކެތްތެރިކަމެވެ.
ކީރިތި ގުރުއާނުގައި الله ވަނީ މީސްތަކުން އިމްތިހާނު ކުރައްވާނެކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އަންގަވާފައެވެ. ސޫރަތުލް ބަގަރާގެ 155 ވަނަ އާޔަތުގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ބިރުވެރިކަމާއި، ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި، މުދާތަކާއި ފުރާނަތަކާއި، ގޮވާންތަކާއި މޭވާތައް އުނިކުރުމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް މެދުވެރިކުރައްވައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުން އިމްތިހާނު ކުރައްވާހުށީމެވެ. އަދި ކެތްތެރިންނަށް އުފާވެރިކަމުގެ ހަބަރު ދެއްވާށެވެ." މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވުމަކީ ދުރުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއަށް ކެތްކުރާ މީހާއަށް އޮތީ އުފާވެރިކަމެވެ.
މުސްލިމެއްގެ ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމަކީވެސް އޭނާއަށް އޮތް ހެވެއްކަން ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. ސަހީހް މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ހަދީސެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "މުއުމިނާގެ ކަންތަކާ މެދު އަޖައިބުވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އޭނާގެ ހުރިހާ ކަމަކީވެސް އޭނާއަށް އޮތް ހެވެކެވެ. އޭނާއަށް އުފާވެރިކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ޝުކުރުކުރެއެވެ. ފަހެ އެކަން އޭނާއަށް ހެޔޮކަމެއް ކަމުގައިވެއެވެ. އަދި އޭނާއަށް ދަތިކަމެއް ނުވަތަ ހިތާމައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ކެތްތެރިވެއެވެ. ފަހެ އެކަންވެސް އޭނާއަށް ހެޔޮކަމެއް ކަމުގައިވެއެވެ."
އިސްލާމީ އިލްމުވެރިން ވަނީ ކެތްތެރިކަމުގެ ހަގީގީ މާނަ ވަރަށް ފުރިހަމައަށް އޮޅުންފިލުވައިދެއްވާފައެވެ. މަޝްހޫރު އިލްމުވެރިޔާ އިބްނުލް ގައްޔިމް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ކެތްތެރިކަމަކީ، الله މިންވަރުކުރެއްވި ކަމަކާ މެދު ހިތުގައި ރުޅިވެރިކަމެއް ނުބޭއްވުމާއި، އަދި އެކަމާ މެދު ދުލުން ޝަކުވާ ނުކުރުމެވެ." މީގެ މާނައަކީ ހިތާމައެއް ދިމާވުމުން ރޮއި ހެދުމަކީ ކެތްތެރިކަން ގެއްލޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް الله ގެ ނިންމެވުމާ މެދު ނުރުހުންވެ މާޔޫސްވެ ބަސްބުނުމަކީ ކެތްތެރިކަން ގެއްލިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ބޮޑެތި އިމްތިހާނުތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، އެންމެ ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބޭނީ ނަމާދާއި ދުއާއިންނެވެ. ސޫރަތުލް ބަގަރާގެ 153 ވަނަ އާޔަތުގައި الله އަންގަވާފައިވަނީ ކެތްތެރިކަމާއި ނަމާދުން އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށެވެ. އިންސާނާ އޭނާގެ ބަލިކަށިކަން އިހުސާސްވެ، ހެއްދެވި ފަރާތަށް ކުއްތަންވެ ދުއާކުރުމުން ހިތަށް ބަޔާންކުރަންދަތި ފިނިކަމަކާއި ހަމަޖެހުމެއް ލިބިގެންދެއެވެ. މިއީ މާޔޫސްކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ އަލިގަދަ މަގެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދިމާވާ ކޮންމެ ކުޑަ ދަތިކަމަކީވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވާނެ ކަމެކެވެ. ސަހީހް ބުހާރީގައި އައިސްފައިވާ ހަދީސެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "މުސްލިމަކަށް ޖެހޭ ވަރުބަލިކަމެއް، ނުވަތަ ބައްޔެއް، ނުވަތަ ހިތާމައެއް، ނުވަތަ ލިބޭ އަނިޔާއެއް، ނުވަތަ ހާސްކަމެއްގެ ސަބަބުން ނަމަވެސް، އަދި އޭނާގެ ގަޔަށް ހެރޭ ކައްޓެއްގެ ސަބަބުން ނަމަވެސް، އެކަންކަމުގެ ސަބަބުން الله އޭނާގެ ކުށްފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވައެވެ." މިއީ ކޮންފަދަ ބޮޑު އުއްމީދެއް ދެނިވި ހަދީސެއް ހެއްޔެވެ.
ނިންމާލަމުން ބުނެވޭނީ، ކެތްތެރިކަމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ ވަރުގަދަކަމެވެ. ދުނިޔޭގައި ދިމާވާ ދަތިތަކާއި އިމްތިހާނުތަކަކީ ވަގުތީ ކަންކަމެވެ. އެ ކަންކަމަށް ކެތްތެރިވެ، الله ގެ ރުއްސެވުން ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހާއަށް އާހިރަތް ދުވަހުން އޮތީ ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިއުމަތެވެ. ކެތްތެރިކަމުގެ މޭވާ އެ ދުވަހުން ވަރަށްވެސް ފޮނިވާނެއެވެ.