އިސްލާމްދީނަކީ ޢިލްމާއި އުނގެނުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބާރުއަޅާ ދީނެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ބާވައިލެއްވުނު އާޔަތްތަކުންވެސް އެނގިގެންދަނީ ކިޔަވައި އުނގެނުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ. އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި ޢިލްމުވެރިންނަށް ދެވިފައިވާ ގަދަރާއި އިޙްތިރާމަކީ ނުހަނު މަތިވެރި އެއްޗެކެވެ. މިގޮތުން، "ޢިލްމުވެރިޔާގެ ގަލަމުގެ ދެއްޔަކީ ޝަހީދުންގެ ލެޔަށްވުރެ މާތް އެއްޗެއް" ކަމުގައި ބުނެވޭ ބަހަކީ ޢިލްމުގެ މަތިވެރިކަން ބަޔާންކޮށްދޭ ވަރަށް ފުން މާނައެއް އެކުލެވޭ ބަހެކެވެ.
ޝަހީދުންނަކީ މާތް ﷲ ގެ މަގުގައި އެބައިމީހުންގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ފުރާނަ ޤުރުބާންކުރާ މީހުންނެވެ. އެއީ އިންސާނަކަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ މަތިވެރި އެއް ޖިހާދެވެ. ނަމަވެސް، ޢިލްމުވެރިޔާގެ ގަލަމުގެ ދެއްޔަށް މިފަދަ މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ދެވިފައިވަނީ، ޝަހީދުންގެ ޖިހާދުގެ މަޤްޞަދާއި، ދީނުގެ ޙަޤީޤަތް ދެމެހެއްޓުމުގައި ޢިލްމުވެރިން އަދާކުރާ މުހިންމު ދައުރެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ޝަހީދަކު އޭނާގެ ފުރާނަ ދެނީ ދީނާއި ވަޠަނުގެ ދިފާޢުގައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ދިފާޢު ކުރަންޖެހޭ އަސާސްތަކާއި، އީމާންކަމުގެ ނޫރު މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ދަމަހައްޓަނީ ޢިލްމުވެރިން އެބައިމީހުންގެ ގަލަމުން ލިޔުއްވާ ފޮތްތަކާއި ދެއްވާ ދަރުސްތަކުގެ އެހީގައެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ޢިލްމުވެރިންގެ ދަރަޖަ ބަޔާންކުރައްވައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. "قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ" (الزمر: 9) މާނައީ: "ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ދަންނަ މީހުންނާއި، ނުދަންނަ މީހުން ހަމަހަމަވާނެ ހެއްޔެވެ؟" މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި ޢިލްމުވެރިންނަކީ އެހެން މީހުންނަށްވުރެ މަތީ ދަރަޖައެއް ލިބިގެންވާ ބަޔެކެވެ.
މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިޔާ ޑރ. ޔާސިރު ގާޒީ މި މައުޟޫޢުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޝަހީދެއްގެ ލެއަކީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އާޚިރަތުގެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ހޯދައިދޭ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޢިލްމުވެރިޔާގެ ގަލަމުގެ ދެއްޔަކީ މުޅި އުންމަތަށް އޮތް ނޫރެކެވެ. ޝަހީދެއްގެ ޤުރުބާނީގެ އަސަރު ވަކި ވަގުތަކަށް ނުވަތަ ވަކި ބަޔަކަށް އަމާޒުވެދާނެއެވެ. އެކަމަކު ޢިލްމުވެރިޔާ ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއްގެ ފައިދާ، އޭނާ ދުނިޔެ ދޫކުރުމަށްފަހު އެތައް ޤަރުނެއް ވަންދެން މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށް ދެމިގެންދެއެވެ. ޑރ. ޔާސިރު ގާޒީ އިތުރަށް ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ޢިލްމުވެރިންނަކީ ނަބީބޭކަލުންގެ ވާރުތަވެރިންނެވެ. އެބޭކަލުން ދޫކުރައްވާފައިވަނީ ރަނާއި ރިއްސެއް ނޫނެވެ. އެބޭކަލުން ދޫކުރެއްވީ ޢިލްމެވެ.
ޢިލްމުވެރިޔާގެ ގަލަމުގެ ދެއްޔަކީ ހަމައެކަނި ކަރުދާހުގައި ޖައްސާ ކުލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުންމަތުގެ ފިކުރާއި، އަޚްލާޤާއި، ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން ދިރުވައި އާލާކުރާ މަޞްދަރެވެ. ޝަހީދުންގެ ލެއިން ދީން ދިފާޢުކުރާއިރު، ޢިލްމުވެރިންގެ ގަލަންތަކުގެ ދެލިން އެ ދީނުގެ ފޭރާން ބިނާކޮށް، މަގު ދައްކައިދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައިވެސް ޢިލްމުވެރިންނަށް ޙައްޤު ގަދަރުދީ، އެބޭކަލުންގެ ޢިލްމުގެ ބޭނުން ހިފުމަކީ އުންމަތުގެ ކުރިއެރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ބާރެވެ.
ހަވާލާ: ޑރ. ޔާސިރު ގާޒީގެ ދަރުހަކުން (2025).