ފެބްރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދޭންފެށި ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކަކީ އީރާނުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ނަތީޖާއަކަށްވީ، އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމެވެ. މިއީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އުފެދުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ސަބަބެވެ. ނަމަވެސް، މި ހާލަތުގައި ވެސް އީރާނުގެ ދައުލަތް ރޫޅިގެންދިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ވަރުގަދަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ.
ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމާއެކު، އޭނާގެ ދަރިފުޅު މުޖުތަބާ ޚާމަނާއީ އާ ރޫހާނީ ލީޑަރުގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކުރުމަކީ ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް އިން މުޖުތަބާއަށް ފުރިހަމަ ތާއީދު ދިނުމަކީ، ގައުމުގެ އެތެރޭގައި އުފެދިދާނެ ބަޣާވާތެއް ނުވަތަ ދާޚިލީ ހަމަނުޖެހުމެއް ހުއްޓުވައިދިން ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އަލީ ލާރިޖާނީ ފަދަ ތަޖުރިބާކާރު ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ސަރުކާރު ހަމަޖެއްސުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރައްވަމުން ގެންދެވުމަކީ ވެސް ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމަށް ލިބުނު ބާރެކެވެ.
އެމެރިކާގެ ސީ.އައި.އޭ ފަދަ އިންޓެލިޖެންސް އިދާރާތަކުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، ކުރިއަށް އޮތް ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ ވެރިކަން މުޅިން ވެއްޓުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ އެންމެ 5 ޕަސަންޓާއި 15 ޕަސަންޓާ ދެމެދުގައެވެ. މި ވަރުގެ ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި ވެސް ވެރިކަން ދެމިއޮތުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، އީރާނުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ގައުމުގެ މުހިންމު އިދާރާތަކާއި މުވާސަލާތީ ނިޒާމުތަކުގެ މައްޗަށް އޮތް ކޮންޓްރޯލް ދޫކޮށްނުލުމެވެ. އަދި އާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މުޒާހަރާތަކެއް ފެށިފައި ނުވުމަކީ ވެސް ވެރިކަމަށް އޮތް ލުޔެކެވެ.
އިސްރާއީލުގެ ވިސްނުމަކީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަން ހަމައެކަނި ވައިގެ ހަމަލާތަކުން ކުރެވިދާނެ ކަމަކަށް އަސްކަރީ މާހިރުން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ވެސް، އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްލެވިފައިވަނީ އެއްގަމު މަގުން ސިފައިން އެ ގައުމަކަށް ވަދެގެންނެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެއްގަމު މަގުން އީރާނަށް ސިފައިން ނުފޮނުވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވުމަކީ، އީރާނުގެ މިހާރުގެ ވެރިކަމަށް ލިބިފައިވާ ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ.
އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ފެންނަނީ ގައުމީ ރޫހު އާލާވެ، ބޭރުގެ ހަމަލާތަކާ ދެކޮޅަށް ރައްޔިތުން ސަރުކާރުގެ ފަހަތަށް އެރުމެވެ. އީރާނުން ދަނީ "ނޭޝަނަލިޒަމް" ނުވަތަ ގައުމީ ލޯބީގެ ބޭނުން ހިފައިގެން، ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް އޮތް ތާއީދު އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ފުރުސަތެއް އޮތީ، އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ތެރޭގައި ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދި، ސިފައިންގެ އިސްވެރިން ސަރުކާރާ ދެކޮޅުވެއްޖެ ނަމަައެވެ. ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އެފަދަ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑަކީ ސީދާ ރޫހާނީ ލީޑަރަށް ވަފާތެރި ބައެއް ކަމަށްވުމުން، އެމީހުންގެ ތާއީދު އޮތްހާ ހިނދަކު ވެރިކަން ބަދަލުވުން ވަރަށް ދުރެވެ.
ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ ދައުރަށް ބަލާއިރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާއި ޔޫއޭއީ ފަދަ ގައުމުތަކުން ބޭނުންވަނީ އީރާނުގެ ބާރު ކުޑަކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ވެރިކަން މުޅިން ވެއްޓި، އެ ގައުމުގައި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަކީ އަރަބި ގައުމުތަކަށް ވެސް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ. ސަބަބަކީ އީރާނު ފަދަ ބޮޑު ގައުމެއް ހަމަނުޖެހުމުގެ ތެރެއަށް ގޮސްފިނަމަ، އޭގެ އަސަރު މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާނެތީއެވެ.
އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓުވުމަކީ އެމެރިކާގެ މައިގަނޑު އަމާޒު ކަމަށްވާއިރު، އެކަން ހާސިލުވުމުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުނުވެ، ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ގޮތުން ބަލިކަށިވުމަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ސިނާރިއޯއެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، އީރާނުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށެވެ.
ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ތިންކް ޓޭންކްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ވެރިކަން ދެމިއޮތުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ 60 ޕަސަންޓާއި 70 ޕަސަންޓުގައެވެ. އަސްކަރީ ބަޣާވާތެއް ހިނގައި ސިފައިންގެ ވެރިކަމެއް އައުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ 20 ޕަސަންޓުގައެވެ. އަދި ވެރިކަން މުޅިން ވެއްޓި ގައުމު ހަލާކުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ އެންމެ 10 ޕަސަންޓުގައެވެ. މިއީ އީރާނުގެ މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު ވަރަށް ސައްހަ ލަފާކުރުންތަކެކެވެ.
އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު މިވަގުތު އޮތީ ވަރަށް ހަނިކޮށެވެ. އާ ލީޑަޝިޕެއްގެ ދަށުން ގައުމު ހަމަޖެހުމަކަށް ގެނައުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތާއި، އަސްކަރިއްޔާގެ ވަފާތެރިކަމަކީ ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ މައިގަނޑު ތަނބުތަކެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާ ގޮތަކުން މި ފުރުސަތުތަކަށް ބަދަލު އައުން އެކަށީގެންވީ ނަމަވެސް، މިހާރުގެ މަސްރަހު ދައްކާގޮތުން އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވުމަކީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.