ރާއްޖެއަކީ ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ 100 ޕަސަންޓު ބޭރު ގައުމުތަކުން އިމްޕޯޓުކުރާ ގައުމަކަށް ވުމުން، މި ހާލަތުގެ ނުރައްކާ ރާއްޖެއަށް ވަރަށް ބޮޑެވެ. ތެލުގެ ސަޕްލައިއަށް އަންނަ ކޮންމެ ބަދަލަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްސާދަށާއި އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮ ލިބުން ދަތިވުމަކީ ރާއްޖޭގެ ކަރަންޓާއި ދަތުރުފަތުރަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް އިންޒާރެއް ދެއްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި މިވަގުތު ހުރީ ގާތްގަނޑަކަށް 70 މިލިއަން ލީޓަރުގެ ޑީސަލާއި 25 މިލިއަން ލީޓަރުގެ ޕެޓްރޯލެވެ. މިއީ އާންމު ހާލަތުގައި ބޭނުންކުރާ ނަމަ އެންމެ 20 ދުވަހަށް ފުދޭނެ މިންވަރެކެވެ. އޭނާ ވަނީ މިކަމުގެ ސަބަބުން ގައުމަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ މި ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކާއި ސްކޫލްތަކަށް ތެޔޮ ދޫކުރާ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ބޭނުމެއް ނެތް ގޮތުގައި އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުން މަދުކުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ތެޔޮ ރައްކާކުރާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށް ވެސް އޭނާ ލަފާދެއްވިއެވެ.
ތެލުގެ ދަތިކަން ބޮޑުވާ ހާލަތެއްގައި އެންމެ އިސްކަންދޭން ޖެހޭ ދާއިރާތައް ވެސް ރައީސް ނަޝީދު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެގޮތުން މަސްވެރި އުޅަނދުފަހަރަށާއި، ރިސޯޓުތަކަށް އަދި ވައިގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބޭނުންވާ ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިގްސާދު ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން މެދުއިރުމަތީގެ މަގުތައް ބަންދުވުމުން، އޭޝިއާގެ އެހެން މަގުތަކުން ތެޔޮ ގެނެވޭނެ ގޮތްތައް ހޯދަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
ތެލުގެ އަގަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކަށް ބަލާއިރު، އެސްޓީއޯގެ ދަށުން ހިންގާ އެފްއެސްއެމްގެ ޝެޑްތަކުން މިހާރު ވަނީ އަގުތައް ބޮޑުކޮށްފައެވެ. ޕެޓްރޯލް ލީޓަރެއްގެ އަގު 18.6 ޕަސަންޓު ބޮޑުވެ 16.01 ރުފިޔާއަށް ވަނީ އުފުލިފައެވެ. އަދި ޑީސަލް ލީޓަރެއްގެ އަގު 26 ޕަސަންޓު ބޮޑުވެ 17.54 ރުފިޔާއަށް ވަނީ އަރާފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގެ އަގަށް އައި ބަދަލުތަކުގެ ސީދާ އަސަރެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އަވަށްޓެރި ބަންގްލަދޭޝް އާއި ސްރީލަންކާ އިން ވެސް ދަނީ ތެލުގެ ދަތިކަމާ ކުރިމަތިލަމުންނެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި ޕެޓްރޯލް ހުރީ އެންމެ މަދު ދުވަސްކޮޅަކަށް ފުދޭ މިންވަރަށް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. މި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކުން މިހާރު ވަނީ އެމަޖެންސީ އެހީއަށް އެދި އިންޑިއާގެ ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާފައެވެ.
އިންޑިއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވަނީ ރާއްޖެއާއި އެހެން ގައުމުތަކުން އެދިފައިވާ ތެލުގެ އެހީއާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުންޏެވެ. ރާއްޖެއަށް ތެޔޮ ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އިންޑިއާއަކީ އެންމެ މުހިންމު ބައިވެރިޔާއެވެ. އެހެންކަމުން އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަން ލިބިއްޖެ ނަމަ، ރާއްޖެއިން ތެޔޮ ހުސްވުމުގެ ބިރު ކުޑަވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އިންޑިއާއިން ވެސް އެހީ ދޭނީ އެ ގައުމުގެ އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށް ބެލުމަށްފަހުގައެވެ.
ތެލުގެ ދަތިކަމުގެ އަސަރު މިހާރު ވެސް ރާއްޖޭގެ ބައެއް ދާއިރާތަކަށް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ސްކޫލްތަކާއި އޮފީސްތައް ބަންދުކުރަން ޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތްއިރު، ޓޫރިޒަމް ދާއިރާއަށް ވެސް މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާނެއެވެ. ސަރުކާރުން މިހާރު ދަނީ މި ހާލަތުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި 100 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މިއީ ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުން ކުރަން ޖެހޭ ހަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއެވެ.
ކަމާބެހޭ މާހިރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއީ ރާއްޖޭގެ ހަކަތައިގެ ސިޔާސަތު ބަދަލުކުރަން ޖެހިފައިވާ ވަގުތެވެ. ތެލަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކޮށް، އިރުގެ ހަކަތަ ފަދަ އާ ގޮތްތައް އިތުރުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ތެޔޮ ރައްކާކުރެވޭނެ ބޮޑެތި ތަންތަން ބިނާކުރުމަކީ މުސްތަގުބަލުގައި މިފަދަ ކަންކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހައްލެކެވެ. އެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީ އާއި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު ވެސް ވަނީ މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ ތެޔޮ މުޅިން ހުސްވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ ވަގުތުން ފިޔަވަޅު ނާޅައިފި ނަމައެވެ. 20 ދުވަހުގެ ފުރުސަތަކީ ވަރަށް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެކެވެ. އިންޑިއާ ފަދަ ގައުމުތަކާ ގުޅިގެން ކުރާ މަސައްކަތުންނާއި، އާންމުން ތެޔޮ ބޭނުންކުރުން މަދުކޮށްގެން މި ބޮޑު ތަދުން ސަލާމަތްވެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ހާލަތު ބަދަލުނުވެ ދިގުލައިގެން ހިނގައްޖެ ނަމަ، ރާއްޖެއަށް އަންނާނީ ވަރަށް ދަތި ދުވަސްތަކެކެވެ.