ކީރިތިޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ނަބީބޭކަލުންގެ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި މާޒީގެ ތާރީޚީ ހާދިސާތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކޮންމެ ޒަމާނަކަށްވެސް ފެތޭ، ހިކުމަތާއި، އިރުޝާދާއި، އަދި ހިތްވަރުން ފުރިގެންވާ ފިލާވަޅުތަކެކެވެ. ކޮންމެ ނަބީބޭކަލެއްގެ ސިޔަރަތުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ކެތްތެރިކަމާއި، ﷲ އަށް ފުރިހަމައަށް ވަކީލުކުރުމާއި، ސާބިތުކަމުގެ މަތިވެރި ސިފަތަކެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކް މި މައުޟޫޢަށް ދެއްވާފައިވާ ދަރުސްތަކުން ނަގާފައިވާ މުހިންމު ނުކުތާތަކެކެވެ.
ޔޫސުފްގެފާނުގެ ވާހަކައަށް ބަލާއިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ ހަޔާތްޕުޅުން ދަސްވަނީ ބޮޑެތި އިމްތިހާނުތަކާއި ހިތްދަތި ކަންކަމުގައި ކެތްތެރިވުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ. އަމިއްލަ އަޚުންގެ ހަސަދަވެރިކަމާއި، ވަޅަކަށް އެއްލާލުމާއި، އަޅެއްގެ ގޮތުގައި ވިއްކާލުމާއި، އަދި ނުހައްގުން ޖަލަށްލެވުމުންވެސް އެކަލޭގެފާނު އީމާންތެރިކަން ދޫނުކުރައްވައި ސާބިތުވެ ހުންނެވިއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ﷲ އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރަޖަ މަތިވެރިކުރައްވައި، ކެތްތެރިކަމުގެ ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވިއެވެ.
لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ 'اللَّه، އެއްވެސް نفس އަކަށް، އެ نفس އަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ ކަމަކަށް މެނުވީ تكليف އެއް ނުޖައްސަވައެވެ. އެ نفس އެއް ހޯދި ހެޔޮކަމެއް (ގެ ثواب) އެ نفس އަކަށް ވެއެވެ. އަދި، އެ نفس އެއް ހޯދި ނުބައިކަމެއް (ގެ عقاب) އެ نفس އެއްގެ މައްޗަށްވެއެވެ. އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! އަޅަމެން ހަނދާންނެތިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ، قصد އެއްނެތި އަޅަމެންނަށް ކުށެއް ވެވިއްޖެނަމަ (އެކަމަށް) އަޅަމެންނަށް عقوبات ނުދެއްވާނދޭވެ! އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! އަޅަމެންގެ ކުރިންތިބި މީހުންނަށް އުފުލުމަށް ޖެއްސެވިފަދަ ބުރަކަމެއް އަޅަމެން އުފުލުމަށް ނުޖައްސަވާނދޭވެ! އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! އަޅަމެންނަށް އެކަމަކަށް ކުޅަދާނަވެގެން ނުވާކަމެއް އުފުލުމަށް އަޅަމެންނަށް ނުޖައްސަވާނދޭވެ! އަދި، އަޅަމެންނަށް عفو ކުރައްވާނދޭވެ! އަދި، އަޅަމެންނަށް ފާފަފުއްސަވާނދޭވެ! އަދި، އަޅަމެންނަށް رحمة ލައްވާނދޭވެ! އިބަރަސްކަލާނގެއީ އަޅަމެންގެ އެހީތެރިވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، كافر ވެގެންވާ قوم ގެ މައްޗަށް އަޅަމެންނަށް نصر ދެއްވާނދޭވެ!'
ހަމައެފަދައިން، މޫސާގެފާނުގެ ހަޔާތްޕުޅުން ފެނިގެންދަނީ ގޮތްހުސްވާ ފަދަ އުނދަގޫ ހާލަތްތަކުގައިވެސް ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމާއި ހިތްވަރުގަދަކަމެވެ. ކުރިމަތީގައި ބޮޑު ކަނޑު އޮވެފައި ފަހަތުން ދުޝްމަނުން އަންނަމުންދިޔަ ވަގުތުވެސް، ﷲ ގެ އެހީތެރިކަން ކައިރީގައިވާކަން އެކަލޭގެފާނު ސާބިތުކޮށްދެއްވިއެވެ.
މި ވާހަކަތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާ ފިކުރުކުރުމުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަންނާނެ ގޮތް ދަސްވެއެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އިމްތިހާނުތަކަކީ އިންސާނާގެ ކުރިއެރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަންކަންކަމާއި، އީމާންތެރިކަމާއެކު ކެތްތެރިވެއްޖެނަމަ ކާމިޔާބީ ލިބޭނެކަން މި ވާހަކަތަކުން ހަނދާންކޮށްދެއެވެ.
ނޯޓު: މިއީ މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުސްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.