ދަރިފުޅު ބަސްނާހައިގެން، ނުވަތަ ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނުކޮށްގެން އަޑުލައި ހަޅޭއްލެވުމަކީ ގިނަ މައިންބަފައިންނަށް އާންމުކޮށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. މަސައްކަތުގެ ވަރުބަލިކަމާއެކު ގެއަށް އައިސް، ކުދިން އުޅޭ ގޮތުން ރުޅި ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ފަހަރުތައް އާދެއެވެ. ނަމަވެސް، ހަޅޭއްލެވުމުން ހަގީގަތުގައި ލިބޭ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ ވަގުތީ ގޮތުން ކުއްޖާ ބިރުން އެކަމެއް ހުއްޓާލި ނަމަވެސް، މިއީ ދިގު މުއްދަތުގައި ކުއްޖާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.
ކުދިންނަށް އަޑުލުމާއި ހަޅޭއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި، ސައިކޮލޮޖީގެ އަލީގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ މާ ކާމިޔާބު އުކުޅުތަކެއް ވެއެވެ. މި އުކުޅުތައް ބޭނުންކުރުމުން ކުއްޖާ ބިރުން ކަންކަން ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލައަށް ވިސްނައިގެން ކިޔަމަންތެރިވާން ދަސްކުރެއެވެ. މި ލިޔުމުގައި މި ބަލާލަނީ ހަޅޭއްލެވުމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި މައިންބަފައިންނަށް އަމަލީގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކަށެވެ.
ސައިންސާއި ނަފްސާނީ އިލްމުގެ އަލީގައި ބަލާއިރު، މީހަކު ހަޅޭއްލަވާ އަޑު އިވުމުން ކުއްޖާގެ ސިކުނޑިއަށް ލިބެނީ ވަރަށް ބޮޑު ސިހުމެކެވެ. ސިކުނޑީގައި ހިމެނޭ "އެމިގްޑަލާ" ނަމަކަށް ކިޔާ ބައިން، މިއީ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއްކަމަށް ދެނެގަނެ، ހަށިގަނޑު "ފައިޓް އޯ ފްލައިޓް" މޯޑަށް ބަދަލުކޮށްލައެވެ. މި ހާލަތުގައި ކުއްޖާގެ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުމާއި ކަންކަން ދެނެގަތުމުގެ ބައި ގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުމަކަށް އާދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ތިބާ ހަޅޭއްލަވައިގެން ދޭން އުޅޭ ނަސޭހަތް ކުއްޖާގެ ސިކުނޑިއަކަށް ނުނަގައިގަނެވެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން 2013 ވަނަ އަހަރު ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޕިޓްސްބަރގް އިން ކޮށްފައިވާ ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ކުދިންނާ ދިމާއަށް ހަޅޭއްލެވުމާއި ހަރުކަށި އިބާރާތުން މުއާމަލާތް ކުރުމަކީ (، ކުދިންގެ ގައިގައި ޖެހުމާއި އަނިޔާކުރުމާ އެއްފަދައިން ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ގެއްލުންދޭ ކަމެކެވެ. މި ދިރާސާގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި ޕްރޮފެސަރ މިންގް-ޓޭ ވަންގް ) ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ގިނައިން ހަޅޭއްލަވާ ގޭބިސީތަކުގައި ބޮޑުވާ ކުދިންގެ ކިބައިގައި ޑިޕްރެޝަން އާއި އަމަލުތައް ގޯސްވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
އެހެންވީމާ ހަޅޭއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި ދެން ހަދާނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ މަޝްހޫރު ޗައިލްޑް ސައިކޮލޮޖިސްޓް އަދި "ޕީސްފުލް ޕޭރެންޓް، ހެޕީ ކިޑްސް" ގެ މުސައްނިފު ޑރ. ލޯރާ މާރކަމް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި "ކުއްޖާގެ އުޅުން އިސްލާހު ކުރުމުގެ ކުރިން، ކުއްޖާއާ ގުޅުން ބަދަހިކުރާށެވެ" މީގެ މާނައަކީ، ކުއްޖާއަށް ކަމެއް އަންގަން ބޭނުންވާނަމަ، ފުރަތަމަ ކުއްޖާގެ އިހުސާސްތަކާ ގުޅެން މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.
1. އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުން: އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ މައިންބަފައިން އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމެވެ. ދަރިފުޅު ގޯސްކަމެއް ކުރާތަން ފެނުމުން، ވަގުތުން ރިއެކްޓް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ފުން ނޭވާއެއް ލާށެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ރުޅިގަނޑު މައިތިރިވުމުން ނޫނީ، ކުއްޖާގެ އުޅުން ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ ކުދިންނަކީ މައިންބަފައިންގެ އިހުސާސްތައް ކޮޕީކުރާ ބަޔަކަށް ވާތީއެވެ. މައިންބަފައިން ހަމަޖެހިފައި ތިބިއްޔާ ކުދިންވެސް ހަމަޖެހޭނެއެވެ.
2. ކުއްޖާގެ ލޮލާ ހަމައަށް ތިރިވުން: ދެވަނަ ކަމަކީ، ދަރިފުޅާ ވާހަކަދައްކާއިރު ދަރިފުޅުގެ ލޮލާ ހަމައަށް ތިރިވުމެވެ. ކޮޅަށް ހުރެގެން، މަތިން ތިރިއަށް ބަލައި އަމުރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުއްޖާގެ ލޮލާ ލޯ ސީދާވާގޮތަށް ކުޑަކަކޫ މައްޗަށް ތިރިވެލާށެވެ. އަދި ލޯތްބާއެކު ކުއްޖާގެ އަތުގައި ނުވަތަ ކޮނޑުގައި އަތްލާށެވެ. ނަފްސާނީ އިލްމުވެރިން ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ސިކުނޑިއަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ ސިގްނަލްތައް ފޮނުވައިދީ، ތިބާ ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއެހުމަށް ސިކުނޑި ތައްޔާރުކޮށްދެއެވެ.
3. އިހުސާސްތައް ބަލައިގަތުން : ތިންވަނަ ކަމަކީ، ކުއްޖާގެ އިހުސާސްތައް ބަލައިގަތުމެވެ. މިސާލަކަށް ކުއްޖާ ޓީވީ ނިއްވާލަން ބޭނުންނުވެގެން ރޯނަމަ، "މިހާރު ޓީވީ ނިއްވާލާށޭ" ހަޅޭއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި ބުނެވިދާނެއެވެ: "މަންމައަށް/ބައްޕައަށް އެނގޭ ދަރިފުޅު ކާޓޫނު ބަލަން ވަރަށް ބޭނުންވާކަން. އެކަމަކު މިހާރު މިއީ ނިދާ ގަޑި." މިގޮތަށް ބުނުމުން ކުއްޖާއަށް އިހުސާސްވާނީ އޭނާގެ ވާހަކަ މައިންބަފައިންނަށް އަޑުއިވޭ ކަމަށެވެ. މިއާއެކު ކުއްޖާގެ ދެކޮޅުހެދުން (Resistance) ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
4. އިހުތިޔާރުތަކެއް ދިނުން : ހަތަރުވަނަ ފިޔަވަޅަކީ، ކުއްޖާއަށް އިހުތިޔާރުތަކެއް ދިނުމެވެ. ކުދިން ބަސްނާހާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ އެކުދިންނަށް އަމިއްލަ ބާރެއް ނެތްކަމަށް އިހުސާސްވުމެވެ. އެހެންކަމުން ސީދާ އަމުރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ދެ ގޮތެއް ހުށަހަޅާށެވެ. މިސާލަކަށް، "ދަރިފުޅު ބޭނުމީ ފުރަތަމަ ދަތްއުނގުޅަންތަ ނުވަތަ ނިދާ ހެދުން ލާންތަ؟" މީގެ ސަބަބުން ކުއްޖާއަށް އިހުސާސްވާނީ އޭނާއަށް ވެސް ކަންކަން ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކުއްޖާ އުފަލާއެކު އެކަމެއް ކުރަން އެއްބަސްވާނެއެވެ.
5. މަސައްކަތަށް ތައުރީފު ކުރުން: މީގެ އިތުރުން، ކުއްޖާ ރަނގަޅު ކަމެއް ކުރާއިރު އެކަން ފާހަގަކޮށް ތައުރީފު ކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މަޝްހޫރު ސްޓޭންފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ ސައިކޮލޮޖިސްޓް ކެރޮލް ޑްވެކް ( ގެ ދިރާސާތަކުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި، ކުއްޖާގެ ނަތީޖާއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ކުއްޖާ ކުރާ މަސައްކަތަށް ތައުރީފު ކުރުމުން، ކުއްޖާގެ ކިބައިގައި އަމިއްލައަށް ކަންކަން ކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އުފެދެއެވެ. ހަމައެކަނި ގޯސްކަމެއް ކުރީމާ ސަމާލުކަން ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ރަނގަޅަށް އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ.
މި ބަދަލުތަކަކީ އެއް ދުވަހުން ދެ ދުވަހުން ފެންނާނެ ބަދަލުތަކެއް ނޫނެވެ. މައިންބަފައިންގެ ކިބައިގައިވެސް ވަރަށް ބޮޑު ކެތްތެރިކަމެއް ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ހަޅޭއްލެވުން ހުއްޓާލައި، އޯގާތެރިކަމާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކޮށްގެން ކުދިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަކީ، މުސްތަގުބަލުގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިތުބާރުކުރާ، އިހުސާސްތައް ދެނެގަންނަން އެނގޭ ކުއްޖަކު ބޮޑުކުރުމަށް އެޅޭ އެންމެ ވަރުގަދަ ބިންގަލެވެ.