ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު، ގިނަ ބައެއްގެ ހިތުގައި އުފެދޭ އެއް ސުވާލަކީ މިއީ ގިޔާމަތްވުމުގެ އަލާމާތްތަކެއް ހެއްޔޭ އެވެ. ކުއްލި މަރުތަކާއި، ބިންހެލުންތަކާއި، ބޮޑެތި ބަލިމަޑުކަން އަދި އެކި ގައުމުތަކުގައި ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކަކީ އިންސާނުންނަށް މިއަދު އާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ސޯޝަލް މީޑިއާ އަދި ނޫސްތަކުގެ ސުރުހީތަކުން ފެންނަނީ ހިތްދަތި ކުރުވާފަދަ ހަބަރުތަކެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކާ ގުޅިގެން، ދީނީ ނަޒަރަކުން މިކަންކަމާ މެދު ވިސްނާލުން މުހިންމެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ގިޔާމަތްވުމުގެ ކުރިން ފާޅުވާނެ ކުދި އަދި ބޮޑެތި އަލާމާތްތަކެއްވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުދި އަލާމާތްތައް މިހާރު ވެސް ފާޅުވެފައިވާ ކަމަށް ދީނީ އިލްމުވެރިން ބުނެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ހަދީސްތަކުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ ނިމުން ކައިރިވަމުން އަންނަ ވަރަކަށް އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކަށާއި ދުނިޔޭގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެއެވެ. މިއީ މުސްލިމުންގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަކޮށް، އާހިރަތަށް ތައްޔާރުވުމަށް ލިބޭ އިންޒާރުތަކެކެވެ.
މިގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ ގިނަގިނައިން ބިންހެލުންތައް އައުމެވެ. ފާއިތުވި މަދު އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ތުރުކީ، ސީރިއާ، އަދި ޖަޕާން ފަދަ ގައުމުތަކަށް އައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުންތަކުގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. ސައިންސްގެ ހޯދުންތަކުން ބިންހެލުން އަންނަ ސަބަބުތައް ކިޔައިދިން ނަމަވެސް، އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން މިއީ ގިޔާމަތް ގާތްވެފައިވާ ކަމުގެ ސާފު ހެއްކެކެވެ. މަޝްހޫރު އިސްލާމީ އިލްމުވެރިޔާ އުމަރު ސުލައިމާން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ގުދުރަތީ ކާރިސާތައް ގިނަވުމަކީ އިންސާނުންނަށް الله ގެ މަތިން ހަނދާންކޮށްދިނުމަށް މެދުވެރިކުރައްވާ ކަންކަމެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކީ މުޅިން އާ ބަލިތައް ފެތުރި، ކުއްލި މަރުތައް ގިނަވުމެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ އާލަމީ ބަލިމަޑުކަމުގައި މުޅި ދުނިޔެ ހުއްޓުމަކަށް އައިސް، އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު މަރުވެގެން ދިޔުމަކީ މީގެ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން އަހަރެމެން ދުށް މަންޒަރެކެވެ. އޭގެ ފަހުން ވެސް ތަފާތު އެކި ނަންނަމުގައި ބަލިތައް ދަނީ ފެތުރެމުންނެވެ. ހަދީސްތަކުގައި އައިސްފައިވާ ގޮތަށް، މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ކުރިން ނުފެންނަ ފަދަ ބަލިތައް ފެތުރިގެން ދިޔުމަކީ ދުނިޔޭގެ ފަހު ޒަމާނުގެ އަލާމާތެކެވެ. މިއީ ހެލްތް މިނިސްޓްރީ ތަކަށާއި ސިއްހީ މާހިރުންނަށް ވެސް ހައްލު ހޯދަން ދަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ތިންވަނަ ކަމަކީ ހަނގުރާމަތައް ގިނަވެ، އެއްވެސް ސަބަބަކާ ނުލައި މީހުން މެރުން އާންމުވުމެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި، ހާއްސަކޮށް ފަލަސްތީނު އަދި ގައްޒާ ގައި ހިނގަމުންދާ ލޭއޮހޮރުވުންތަކާއި، ޔޫކްރެއިން ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކުން ފެންނަނީ އިންސާނިއްޔަތުކަން ގެއްލިފައިވާ މަންޒަރެވެ. ގާތިލަށް އޭނާ މީހުން މަރަނީ ކީއްވެކަން ނޭނގުމާއި، މަރުވާ މީހާއަށް އޭނާ މަރުވަނީ ކީއްވެކަން ނޭނގޭ ހިސާބަށް ކަންކަން ދިޔުމަކީ ހަދީސްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ހަރްޖު" ނުވަތަ މީހުން މެރުން ގިނަވުމުގެ އަލާމާތެވެ. މިއީ މިއަދު އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަމުންދާ އެއް ހަގީގަތެވެ.
މީގެ އިތުރުން ވަގުތު ފާއިތުވެގެންދާ ގޮތް އަވަސްވުމަކީ ވެސް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެކެވެ. އަހަރެއް މަހެއް ފަދައިން، މަހެއް ހަފްތާއެއް ފަދައިން، އަދި ހަފްތާއެއް ދުވަހެއް ފަދައިން ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ނަބިއްޔާ ﷺ ވަނީ ހަދީސްކުރައްވާފައެވެ. މިއަދު ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ސޯޝަލް މީޑިއާ ގެ ސަބަބުން އަހަރެމެންގެ ދުވަސްތައް ފާއިތުވެގެންދާ ގޮތް ވެސް ނޭނގެއެވެ. މީހުން އުޅެނީ ދުނިޔަވީ ކަންކަމުގައި އެހާވެސް ބޮޑަށް މަސްއޫލުވެގެންނެވެ. މިއީ ގިނަ ބަޔަކު އަމިއްލައަށް ވެސް ގަބޫލުކުރާ، އަދި ތަޖުރިބާ ކުރަމުންދާ ކަމެކެވެ.
އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލި، ކަމަށް ކުފޫނުހަމަވާ މީހުންނާ ކަންކަން ހަވާލުކުރެވޭނެ ވާހަކައަކީ ވެސް ފަހު ޒަމާނުގެ އަލާމާތެއްގެ ގޮތުގައި އައިސްފައިވާ ވާހަކައެކެވެ. މިއަދު ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް ބެލި ކަމުގައި ވިޔަސް މި މަންޒަރު ފެނެއެވެ. ކޮރަޕްޝަނާއި ހިޔާނާތް ވަނީ އާންމުވެފައެވެ. މީސްތަކުންނަށް ތެދުވެރިންނަކީ ދޮގުވެރިން ކަމުގައި ފެނި، ދޮގުވެރިންނަކީ ތެދުވެރިން ކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވެން ފަށައިފިއެވެ. މިއީ މުޖުތަމައުގެ އަހުލާގީ ނިޒާމު ފުނޑުފުނޑުވެގެންދާ ކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
އަހުލާގީ ގޮތުން މީސްތަކުން ދަށު ދަރަޖައަކަށް ވެއްޓިގެން ދިޔުމަކީ ވެސް ފާޅުވަމުންދާ ކަމެކެވެ. ޒިނޭކުރުމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމާއި، ފާހިޝް އަމަލުތައް މުޖުތަމައުގައި އާންމުވެ، އެއީ އާދައިގެ ކަންކަން ކަމުގައި ވަނީ ވެފައެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް މުޖުތަމައުތަކުން ފެށިގެން އައިސް އަހަރެމެންގެ ކުދި މުޖުތަމައުތަކަށް ވެސް މި ނުރައްކާ ވަނީ ފޯރާފައެވެ. އަންހެނުން ފިރިހެނުންނާ އެއްގޮތްވުމާއި، ފިރިހެނުން އަންހެނުންނާ އެއްގޮތްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މިއަދު ފެންނަމުންދާ ހިތާމަވެރި މަންޒަރެކެވެ.
މިކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޝެއިހް އާސިމް އަލް ހަކީމް ފަދަ އިލްމުވެރިން ބުނެފައިވަނީ، މުސްލިމުންގެ ވާޖިބަކީ އަލާމާތްތައް ފެނުމުން ހަމައެކަނި ބިރުގަތުން ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހުކޮށް އާހިރަތަށް ތައްޔާރުވުން ކަމަށެވެ. އަލާމާތްތަކަކީ އަހަރެމެން ހޭލައްވާލުމަށް އަންނަ ރަނގަބީލެކެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އެމީހެއްގެ މަރު އައިސް ޖެހުމުން އެމީހެއްގެ ގިޔާމަތް ފެށުނީއެވެ. އެހެންކަމުން ދުނިޔޭގެ ބޮޑު ގިޔާމަތަށްވުރެ ކުރިން، އަމިއްލަ މަރަށް ތައްޔާރުވުން މާ މުހިންމެވެ.
ގިޔާމަތް ވާނެ ސީދާ ވަގުތެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭނެ އެވެ. އެކަން ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހަމައެކަނި الله އެވެ. ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަކީ ހަމަގައިމުވެސް ރަސޫލާ ﷺ ދެއްވާފައިވާ އިންޒާރުތަކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ މާޔޫސްވުމުގެ ބަދަލުގައި، އީމާންކަން އާކޮށް، ހެޔޮ އަމަލުތައް ގިނަކުރަންވީ ވަގުތެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ އިސްލާމީ މުޖުތަމައެއްގައި އުޅޭއިރު، ދީނީ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދީ، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތެއް ދިނުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ވެސް ޒިންމާއެކެވެ.
ރެފަރެންސް:
1. ސަހީހް ބުހާރީ އަދި މުސްލިމް (ގިޔާމަތުގެ އަލާމާތްތަކާ ގުޅޭ ބާބުތައް)
2. ޝެއިހް އުމަރު ސުލައިމާންގެ ދަރުސްތައް (ޔަގީން އިންސްޓިޓިއުޓް)
3. ޝެއިހް އާސިމް އަލް ހަކީމްގެ ފަތުވާތައް
4. އަލް ބިދާޔާ ވައްނިހާޔާ - އިބްނު ކަސީރު (ފަހު ޒަމާނާ ގުޅޭ ބައި)