ރާއްޖެއަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވާ ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ އެއް ބަޔަކީ ކުޑަކުދިންނާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނެވެ. ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި އިހުސާސްކުރެވޭ ހޫނުމިން 34 އާއި 36 ޑިގްރީއާ ދެމެދުގައި އުޅޭއިރު، މިއީ ނާޒުކު އުމުރުފުރާތަކަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ އާއިލާތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ހޭލުންތެރިވެ، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވީ ވަގުތެވެ.
ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް މައްސަލައަކީ ހީޓް ސްޓްރޯކް ޖެހުމެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން 40 ޑިގްރީއަށް ވުރެ މައްޗަށް ގޮސް، ހަށިގަނޑު އަމިއްލައަށް ފިނިކުރުމުގެ ބާރު ކެނޑުމުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެ، ސިކުނޑިއާއި ހިތް އަދި ކިޑްނީ ފަދަ ގުނަވަންތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެއެވެ.
މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު ރާއްޖޭގެ ފިނިހޫނުމިން އަންނަނީ އަހަރުން އަހަރަށް މަތިވަމުންނެވެ. ހާއްސަކޮށް މި ދުވަސްވަރު ވައި ނުޖެހި، ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން މީހުންނަށް އޭގެ އުނދަގޫތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރެއެވެ. މެޓް އޮފީހާއި އެޗްޕީއޭ އިން ވެސް އަންނަނީ މިކަމަށް ސަމާލުވުމަށް އާންމުންނަށް ގޮވާލަމުންނެވެ. މިއީ އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހިފައިވާ ކަމެއްކަން މިހާރު މިވަނީ ޔަގީންވެފައެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް ހޫނުގެ އަސަރު ކުރާލެއް އަވަސްވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެކުދިންނަކީ ގިނަ ވަގުތު ބޭރުގައި ކުޅެން އުޅޭ ކުދިންނަށް ވުމާއި، ހަށިގަނޑު ހޫނުވާ މިންވަރު ބޮޑުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކަރު ހިއްކައިގަތުމުން ފެން ބޯން ގިނަ ކުދިންނަށް ނޭނގިދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން މައިންބަފައިންނާއި ޓީޗަރުން މިކަމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީ، ކުދިންނަށް ގިނައިން ފެން ބޯން ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.
ހަމައެއާއެކު، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަކީ ވެސް ހޫނުގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑަށް އޮތް އެއް ބައެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ހަށިގަނޑުން ދާހިއްލާ މިންވަރު މަދުވެ، ހަށިގަނޑު ފިނިކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަކުރު ބައްޔާއި ހިތުގެ ބަލިތައް ފަދަ ބަލިތައް ހުންނަ މީހުންނަށް ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އިތުރު ސިއްހީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
ހީޓް ސްޓްރޯކްގެ އަލާމާތްތައް ދެނެގަތުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަށިގަނޑު ހޫނުވެ، ހަންގަނޑު ރަތްވުމާއި، ދާނުހިއްލުމާއި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުމަކީ މީގެ ބައެއް އަލާމާތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން ބޮލަށް އެނބުރުން އެރުމާއި، ހޮޑުލެވުމާއި، ވާނުވާ ނޭނގޭ ގޮތް ވުމަކީ ހީޓް ސްޓްރޯކްގެ ނުރައްކާތެރި އަލާމާތްތަކެވެ. މިފަދަ ކަމެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ފިޔަވަޅު އަޅަން ޖެހޭނެއެވެ.
ހޫނުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ގިނައިން ފެން ބުއިމެވެ. ކަރު ނުހިއްކި ނަމަވެސް، ދުވާލަކު މަދުވެގެން ތިނެއް ނުވަތަ ހަތަރު ލީޓަރުގެ ފެން ބުއިމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ލަފާދެއެވެ. ފެނުގެ އިތުރުން ކުރުނބާ ފެން ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން ރަނގަޅެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރު ހިމެނޭ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުމަކީ ސިއްހަތަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތެވެ.
ދުވާލުގެ އެންމެ ހޫނުގަދަ ވަގުތުތަކުގައި ބޭރަށް ނުނިކުތުމަކީ ވެސް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ހެނދުނު 10:00 އިން ފެށިގެން ހަވީރު 4:00 އާ ދެމެދު އަކީ އިރުގެ ހޫނުކަން އެންމެ ގަދަ ވަގުތު ކަމަށްވާތީ، މި ވަގުތުތަކުގައި ކުޑަކުދިން ކުޅެން ބޭރަށް ނުނެރުމަށާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން ގޭގައި މަޑުކުރުމަށް އެޗްޕީއޭ އިން އިރުޝާދު ދެއެވެ. ބޭރަށް ނުކުންނަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި ކުޑައެއް ނުވަތަ ތޮތްޕެއް ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން މުހިންމެވެ.
މީހަކަށް ހީޓް ސްޓްރޯކްގެ އަސަރުކޮށްފިކަން ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، ވަގުތުން ފަރުވާ ދިނުމަށް އަވަސްވެގަންނަން ޖެހޭނެއެވެ. އެމީހަކު ހިޔާ ތަނަކަށް ގެންގޮސް، ގައިގައި ހުރި ބޯ އަންނައުނުތައް ދުރުކޮށް، ފަންކާއަކުން ނުވަތަ ތެތް ފޮތިގަނޑަކުން ހަށިގަނޑު ފިނިކުރަން ފަށަންވާނެއެވެ. އަދި ހޭނެތިފައިވާނަމަ ގަދަކަމުން ފެން ބޯން ނުދީ، ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ހޮސްޕިޓަލަކަށް ނުވަތަ ސިއްހީ މަރުކަޒަކަށް ގެންދިއުމަކީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.
ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރުގައި އާއިލާގެ މެންބަރުންނާއި އަވައްޓެރިންގެ ހާލު ބަލައި އުޅުމަކީ މުޖުތަމައުގެ ފަރުދީ ޒިންމާއެކެވެ. އެކަނި ދިރިއުޅޭ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ހާލު އޮޅުންފިލުވުމާއި، ސްކޫލްތަކުގައި ޓީޗަރުން ކުދިންނަށް ފެން ބޯން ހަނދާންކޮށްދިނުމަކީ މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭނެ ބާރެކެވެ. މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއެކު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ މި ގޮންޖެހުމުން އަރައިގަނެވޭނީ އެންމެން ގުޅިގެން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅައިގެންނެވެ.