ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އިންތިހާބުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ބަސް އިއްވުމަށް ލިބޭ އެންމެ މުހިންމު ފުރުސަތެވެ. ފަސް އަހަރުން އެއްފަހަރު ބާއްވާ ރިޔާސީ އިންތިހާބާއި، މަޖިލިސް އިންތިހާބު އަދި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަކީ ގައުމުގެ މިސްރާބު ކަނޑައެޅުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް، ދެ އިންތިހާބެއް އެއް ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ދެ ދުވަހެއްގައި ވަކިވަކިން ބޭއްވުމަށް ބައެއް ރައްޔިތުން ވަކާލާތު ކުރާ ސަބަބުތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލަން ޖެހެއެވެ.
މިކަމުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދައްކާ އެއް ވާހަކައަކީ، ދެ އިންތިހާބު ވަކިވަކިން ބޭއްވުމުން ސިޔާސީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވެ، ކޮންމެ އިންތިހާބަކަށް ވެސް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ލިބޭނެ ކަމެވެ. ނަމަވެސް މި މައުޟޫއުގެ އަނދިރި ފަރާތަކަށް ބަލާއިރު، އިޖުތިމާއީ ގޮތުން ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ފަދަ ނޭދެވޭ އާދަތަކެއް އަށަގަންނަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، އިންތިހާބުތަކާ ގުޅިގެން ހިނގާ މާލީ މުއާމަލާތްތަކަކީ މިކަމުގައި ބޮޑު ދައުރެއް ކުޅޭ ކަމެކެވެ.
ފަސް އަހަރުގެ ދައުރެއްގެ ތެރޭގައި އަންނަ ތިން އިންތިހާބަކީ ބައެއް މީހުންނަށް "އާމްދަނީ" ހޯދާ ވަސީލަތަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ކޮންމެ އިންތިހާބަކާ ދިމާކޮށް ރިޝްވަތުގެ ފައިސާ ނަގައިގެން ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ހަމަޖައްސާ ބަޔަކު މުޖުތަމައުގައި އުޅެއެވެ. މިފަދަ މީހުންނަށް ދެ އިންތިހާބު އެއް ދުވަހެއްގައި އޮތުމަކީ، އެބައިމީހުންނަށް ފައިސާ ލިބެން އޮތް އެއް ފުރުސަތު ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. މިއީ އެމީހުންގެ ޖީބަށް އަންނަ ހީނަރުކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުން ދެކެއެވެ.
މިފަދަ ވިސްނުމުގެ މީހުން ދެކޭގޮތުގައި، ދެ އިންތިހާބު އެކުއެކީގައި ބާއްވައިފިނަމަ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބޭނުންތައް "ފަރުޖެހޭނެ" ގޮތެއް ނޯންނާނެއެވެ. ކައިބޮއެ އުޅުމަށާއި، ދުނިޔަވީ އެކި އުފާފާގަތިކަމާއި މަޖަލަށް ހޭދަކުރާނެ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެމީހުން ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރަކީ އަމިއްލަ ވޯޓެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ފައިސާ ލިބޭނެ މަގު އަމިއްލަ އަތުން ބަންދުކޮށްލުމަކީ އެމީހުން ކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ގަބޫލުކުރަން ދަތިވި ނަމަވެސް، މިއީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އޮތް ހިތި ހަގީގަތެކެވެ. ގިނަ ބަޔަކު މި ވާހަކަތައް ދައްކަނީ ސިއްރުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ އަމަލުތަކާއި ވިސްނުން ހުރީ މި މަގަށެވެ. އިންތިހާބުތައް ގިނަވީވަރަކަށް "ސިޔާސީ މޫސުން" އިތުރުވެ، އެކި ކެންޑިޑޭޓުންގެ އަތުން ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި މަންފާ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.
ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމަކީ، މިފަދަ މަކަރުވެރި ރޭވުންތައް ރާވައި، ރިޝްވަތުގައި ހިފާ މީހުން އަނެއްކޮޅުން ސިޔާސީ ވެރިންނަށް މަލާމާތްކޮށް ފާޑުކިޔުމެވެ. އެމީހުންނަކީ ސިޔާސީ ވެރިން ކޮރަޕްޝަން ހިންގާ ކަމަށް ބުނެ އަޑުއުފުލާ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް، އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ މަންފާއަށްޓަކައި ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލު ވިއްކާލުމަކީ އެމީހުންގެ އާދައަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މުޅި މުޖުތަމައަކީ މިފަދަ ބައެއް ނޫނެވެ. ހެޔޮވިސްނޭ، އަމިއްލަ ބުއްދިން ފިކުރުކޮށް، ގައުމީ ލޯބީގައި ވޯޓުލާ މީހުންވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. މިއީ ތަންދޮރު ދަންނަ، ދުނިޔޭގެ އާޖުފާޖު އެނގޭ، އަދި އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި އުސޫލުތަކަށް ލޯބިކުރާ މީހުންނެވެ. އެމީހުންގެ ނިންމުންތައް ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ފައިސާއަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމާއި ތަރައްގީއަށެވެ.
ދީނަށް ލޯބިކުރާ، އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި އާއިލާގެ އިތުރުން މުޅި ގައުމަށް ވަފާތެރި މިފަދަ މީހުން ދެކޭގޮތުގައި، އިންތިހާބުތަކަކީ އަމާނާތެކެވެ. ރިޝްވަތަކީ ހަރާމް އެއްޗެއްކަން ދަނެ، އެކަމުން ދުރުހެލިވެ، ގައުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ އެމީހުން ބަލައެވެ. މިފަދަ މީހުން ބޭނުންވަނީ ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަވެ، ހަރުދަނާ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން އިންތިހާބުތައް ކުރިއަށް ދިއުމެވެ.
ދެ އިންތިހާބު ދެ ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމުގެ ބަހުސަކީ ހަމައެކަނި އިދާރީ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޖުތަމައުގެ އަހުލާގީ މިންގަނޑުތަކާއި، ސިޔާސީ ހޭލުންތެރިކަން ހުރި މިންވަރު ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެއްބަޔަކު އަމިއްލަ ޖީބު މުއްސަނދިކުރަން އުޅޭއިރު، އަނެއް ބަޔަކު މަސައްކަތް ކުރަނީ ގައުމުގެ އިސްލާހަށެވެ. މިއީ މިއަދު ގައުމު އޮތް ހާލަތެވެ.
އިންތިހާބުތައް ބާއްވާނެ ތާރީހެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ލާބަޔާއި މަންފާއަށް އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް، ރިޝްވަތާއި ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ގޮތަށް އަމަލުތައް ބެހެއްޓުމަކީ މުޅި ގައުމު ބަލިކަށިވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ހަގީގީ ގައުމީ ބަތަލުންނަކީ އަމިއްލަ މަންފާއަށްވުރެ ގައުމުގެ މަސްލަހަތު އިސްކުރާ މީހުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކީވެސް އެފަދަ މީހަކަށް ވުމަކީ ގައުމުގެ ކުރިމަގަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އުއްމީދެވެ.