މެދުއިރުމަތީގައި އުފެދިފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ ބިރުވެރިކަމަށް ވަގުތީ މަޑުޖެހުމެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު ފެށުނު ވަރުގަދަ ކުރިމަތިލުންތަކަށްފަހު، އެމެރިކާ، އީރާން އަދި އިޒްރޭލުން މިވަނީ ދެ ހަފުތާގެ މުއްދަތަކަށް ހަމަލާތައް ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އީރާނަށް ދޭން އުޅުނު ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއްގެ މުހުލަތު ހަމަވާން އެންމެ ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ވެފައި ވަނިކޮށް އައި ކުއްލި ބަދަލެކެވެ. މިއާއެކު މުޅި ދުނިޔޭގެ ނަޒަރު މިވަނީ މި ހައިރާންކުރުވަނިވި ނިންމުމަށް ހުއްޓިފައެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ މައުލޫމާތު އާންމުކުރެއްވީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެވެ. އޭނާގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމް ކަމަށްވާ "ޓްރޫތު ސޯޝަލް" ގައި ލިޔުއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، ދެފަރާތުން ވެސް ހަމަލާތައް ހުއްޓާލަން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އަމާޒުތަކަށް ވާސިލްވެވިއްޖެ ކަމަށާއި، ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް ދިއުމަށް ރަނގަޅު މަޝްވަރާތަކެއް ކުރެވެމުންދާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހައަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ ސިފަކުރައްވާފައެވެ.
މި ވަގުތީ ސުލްހައިގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ޝަރުތަކީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރިއަށް އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަނޑުއޮޅި ކަމަށްވާ "ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޯމޫޒް" ހުޅުވާލުމެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އީރާނުން ވަނީ މި ސަރަހައްދުން ބޯޓުފަހަރަށް ދަތުރުނުކުރެވޭނެހެން ހިފަހައްޓާފައެވެ. ނަމަވެސް މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ތެޔޮ އުފުލާ ބޯޓުފަހަރަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް އީރާނުން ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދާ ސީދާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
މި އެއްބަސްވުމާ ހަމައަށް އާދެވުނީ ޕާކިސްތާނުގެ ވަރަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމަކާއެކުގައެވެ. އެގޮތުން ޕާކިސްތާނުގެ ޕްރައިމް މިނިސްޓަރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފް އާއި އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އިސްވެރިން ވަނީ މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު ވަރަށް ފުރިހަމައަށް އަދާކުރައްވާފައެވެ. އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކޮށް، މަޝްވަރާގެ މޭޒަށް ދެ ގައުމު ގެނައުމުގައި ޕާކިސްތާނުން ކުޅުނު ދައުރަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ވެސް ވަނީ ތައުރީފު ކުރައްވާފައެވެ.
އީރާނުގެ ފަރާތުން ވެސް ވަނީ މި ވަގުތީ ސުލްހައަށް އާބަސް ބުނެފައިވާކަން ޔަގީންކޮށްދީފައެވެ. އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލުން މިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިންއިރު، ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއިން ހަމަލާތައް ހުއްޓާލައިފިނަމަ، ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދޭނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުން މިކަން ސިފަކުރަނީ އެ ގައުމަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ސަބަބަކީ އެމެރިކާއިން ފަހަތަށް ޖެހި، އީރާނުގެ ބޮޑެތި ޝަރުތުތަކަކަށް މަޝްވަރާކުރަން މަޖުބޫރުވުމެވެ.
ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް ދިއުމަށްޓަކައި އީރާނުން ވަނީ 10 ނުކުތާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. މި ހުށަހެޅުމުގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިންމު ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުމާއި، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެދުއިރުމަތީގެ ސަރަހައްދުން އެމެރިކާގެ ސިފައިން ފޭބުމަށާއި، އީރާނުގެ ޔުރޭނިއަމް ފައްކާކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް ބަލައިގަތުމަށް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.
މި ޝަރުތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން މި މަޝްވަރާތައް އެންމެ އަވަހަށް ވެސް އަންނަ ހުކުރު ދުވަހު ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިރަށް އިސްލާމާބާދުގައި ފެށޭނެއެވެ. އީރާނުގެ 10 ނުކުތާގެ ހުށަހެޅުމަކީ މަޝްވަރާކުރަން އެކަށީގެންވާ އަސާސެއް ކަމަށް އެމެރިކާއިން ވެސް ވަނީ ގަބޫލުކޮށްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިއީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އަބަދުވެސް ހިޔާލުތަފާތުވުން ބޮޑު ކަންތައްތަކަކަށް ވުމުން، މިއީ ފަސޭހަ މަޝްވަރާތަކަކަށް ނުވާނެކަން ޔަގީނެވެ.
ދެ ހަފުތާއަށް ހަމަލާތައް މަޑުޖައްސާލި ނަމަވެސް، މިއީ ދާއިމީ ސުލްހައެއް ނޫންކަން ދެފަރާތުން ވެސް ގަބޫލުކުރެއެވެ. އީރާނުން ވަނީ އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ އަދިވެސް އޮތީ ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި މި އެއްބަސްވުން އިއުލާނުކުރިތާ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އިޒްރޭލާއި ގަލްފުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި މިސައިލް އެލާޓްތަކެއް ވަނީ އަޅާފައެވެ. މިއިން ދައްކައިދެނީ މި ވަގުތީ ސުލްހައިގެ ނާޒުކުކަމާއި، ކޮންމެ ވަގުތަކު ވެސް އަލުން ހަމަލާތައް ފެށިދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތް ކަމެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި އިޒްރޭލުގެ ބައިވެރިވުން އޮތް ނަމަވެސް، ލުބުނާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ހިޒްބުއްލާ ޖަމާއަތާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލުން ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް މިކަމުން ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އިޒްރޭލުގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާދީ ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން، އިޒްރޭލުން އެއްބަސްވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އީރާނާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ލުބުނާނުގެ ސަރަހައްދުގައި އަދިވެސް ހަމަލާބަދަލުކުރުންތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މި ވަގުތީ ސުލްހައާއެކު ދުނިޔޭގެ މާކެޓުތަކަށް ވަނީ ބޮޑު ހަމަޖެހުމެއް އައިސްފައެވެ. އެގޮތުން ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު ވަނީ ސަތޭކަ ޑޮލަރަށްވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިއީ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އޮތް ބިރުވެރިކަން ކުޑަވެގެންދިޔަ ކަމެއްކަން އިގްތިސާދީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ސްޓޮކް މާކެޓުތަކަށް ވެސް ވަނީ ކުރިއެރުން ލިބިފައެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހު ފެށުނު މި ހަނގުރާމައިގައި ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެ، ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވެފައިވާއިރު، މި ލިބުނު ދެ ހަފުތާގެ މުހުލަތަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ހައްލެއް ހޯދުމަށް ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުސަތެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ހަގީގީ ސުލްހައިގެ ފެށުންތޯ ނިންމާނީ ކުރިއަށް އޮތް މަޝްވަރާތަކުން ނުކުންނަ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.