އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ އެންމެ މަތިވެރި ސިފައަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެ، އޯގާތެރިވުމެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ދީލަތިކަމަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާއިން ނުވަތަ މާއްދީ ތަކެތިން ވެވޭ އެހީއެއް ކަމަށް ހީކުރެވުނު ނަމަވެސް، އޭގެ ހަގީގީ މާނަ މިއަށްވުރެ މާ ފުންވެފައި ފުޅަލެވެ. ދީލަތިކަމުގެ އަސްލު ރޫހަކީ، އެހެން މީހަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ތަދެއް ނުވަތަ ހިތްދަތިކަމެއް ފިލުވައިދިނުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އުނދަގޫތަކާއި ބުރަތައް އުފުލުމެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ކިބައިގައި ހުންނާނެ އެންމެ ރީތި، އަދި އެންމެ މަތިވެރި ސިފައެވެ.
މި މަތިވެރި ސިފައާ ގުޅޭގޮތުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތް ﷲ ވަނީ ވަރަށް މުހިންމު އިރުޝާދެއް ދެއްވާފައެވެ. ސޫރަތުލް ޙަޝްރުގެ 9 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަނީ: "وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ" މާނައަކީ: "އަދި އެބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުތަކުގެ މައްޗަށް (އެހެންމީހުންނަށް) އިސްކަންދެތެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ދަތިކަމެއް ޖެހިފައިވީ ނަމަވެސްމެއެވެ." މި އާޔަތުން އެނގިގެންދަނީ އަމިއްލައަށް ބޭނުންޖެހިފައިވާ ހާލުގައިވެސް، އެހެން މީހުންގެ ބޭނުންތައް އިސްކުރުމަކީ މުއުމިނުންގެ ސިފައެއް ކަމެވެ. މިއީ ދީލަތިކަމުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައެވެ.
އެހެން މީހުންގެ ހިތާމަތަކުގައި ބައިވެރިވެ، އެ މީހުންގެ ކޮނޑުން އެ ބުރަ ލުއިކޮށްދިނުމަކީ މުޖުތަމައުގެ ބަދަހިކަމުގެ އަސްލެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަގުތާއި، ހަކަތައާއި، އަދި އަރާމު ގުރުބާންކޮށްގެން ނަމަވެސް މީހަކަށް ހިނިތުންވުމެއް ގެނެސްދެވުމަކީ ރޫހާނީގޮތުން ލިބޭ ބޮޑު އުފަލެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެހެން މީހެއްގެ މައްސަލައެއް ހައްލުކޮށްދިނުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އުފުލާ ބުރައަކީ، އެ މީހެއްގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލާ ފަދަ އުންމީދަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ހަގީގީ ދީލަތި މީހަކީ ހަމައެކަނި އިތުރުވެފައި ހުންނަ އެއްޗަކުން އެހީވާ މީހެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އެހެން މީހުންގެ ދަތިތަކަށްޓަކައި އަމިއްލައަށް ތަދު ތަހައްމަލުކުރާ މީހާއެވެ.
މަޝްހޫރު ދީނީ އިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކު މި މައުޟޫއާ ގުޅޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "އެހެން މީހެއްގެ ހިތް ހަމަޖައްސައިދިނުމަށްޓަކައި ތިބާ ކުރާ މަސައްކަތަކީ، މާތް ﷲ ތިބާގެ ހިތަށް ތަސައްލީ ދެއްވާނެ ސަބަބެކެވެ." މިއީ ވަރަށް ފުން މާނައެއް އެކުލެވޭ ބަސްކޮޅެކެވެ. އެހެން މީހުންނަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އުފުލާ ކޮންމެ ތަކުލީފަކީ، އޭގެ ބަދަލުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާތް ﷲ ގެ ހަޟުރަތުން ރަހުމަތާއި ބަރަކާތް ލިބޭނެ ކަމެކެވެ. މީހަކަށް އެހީވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ މީހަކަށް ލިބޭ އެހީއެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރެވޭ ހެޔޮ ދުއާއެއް ފަދަ ކަމެކެވެ.
ދީލަތިކަމަކީ ހަމައެކަނި އަތުގައި ހުންނަ ތަކެތި ބެހުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހިތުގެ ސާފުކަމާއި، އެހެން މީހުންނަށްޓަކައި ހިތުގައި އުފެދޭ ހަމްދަރުދީއެވެ. އެހެން މީހުންގެ ކަރުނަ ފޮހެދިނުމަށްޓަކައި އަމިއްލައަށް ދަލެއް އޮހޮރުވައިލުމަކީ ދީލަތިކަމުގެ އަސްލު ޖައުހަރެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކީވެސް އެހެން މީހުންގެ ތަކުލީފުތައް ދެނެގަނެ، އެކަންކަން ހައްލުކޮށްދިނުމަށް އަމިއްލަ ނަފްސަށްވުރެ އެހެން މީހުންނަށް އިސްކަންދޭ ބަޔަކަށް ވަމާ ހިނގާށެވެ. އޭރުން މުޅި މުޖުތަމައަކީ އަމާން، އުފާވެރި ތަނަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2025.