އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ރޫޙާނީ ދިރުމުގެ އިތުރުން، ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނުހަނު ބޮޑަށް ބާރުއަޅާ ފުރިހަމަ ދީނެކެވެ. ދުޅަހެޔޮ ޞިއްޙަތަކީ މާތް ﷲ އިންސާނާއަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު އަމާނާތެކެވެ. އިސްލާމީ އަޅުކަންތަކާއި އާދަކާދަތަކަށް ބަލާއިރު، އޭގެ ކޮންމެ ކަމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މިގޮތުން ނަމާދު ކުރުމާއި، ރޯދަ ހިފުމާއި، އަދި ނިދުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޢިލްމީ ގޮތުންނާއި ދީނީ ގޮތުން ސާބިތުވެފައިވާ މުހިންމު ކަންކަމެވެ.
ނަމާދަކީ ހަމައެކަނި ރޫޙާނީ އަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގައި އެކުލެވޭ ޙަރަކާތްތަކަކީ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކަށް ލިބިދޭ މުހިންމު ކަސްރަތެކެވެ. ރުކޫޢު ކުރުމާއި، ސަޖިދަ ކުރުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ހުޅުތަކާއި މަސްތަކަށް ލުއިކަން ލިބި، ލޭދައުރުވުން ރަނގަޅުކޮށްދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ސަޖިދަ ކުރުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް ލޭ ފޯރުކޮށްދޭ މިންވަރު އިތުރުވެ، ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުން ލިބިގެންދެއެވެ. ދުވާލަކު ފަސް ފަހަރު ވަކި ވަގުތުތަކެއްގައި މިފަދަ ޙަރަކާތްތަކެއް ކުރުމަކީ މުޅި ދުވަހު ހަށިގަނޑު މުރާލިކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ނިޒާމީ ކަސްރަތެކެވެ.
ރޯދަހިފުމަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުކޮށްލުމަށް އޮތް އެންމެ ފުރިހަމަ މަގެވެ. ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތްތަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމަށް ރޯދައިގެ ސަބަބުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ރަނގަޅުވެ، ބަރުދަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށާއި، ހަކުރު ބައްޔާއި ހިތުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކޮށްދީ، ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތައް އާކޮށްދިނުމަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުޞަތެކެވެ. މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަނީ މިފަދައިން ވަޙީކުރައްވާފައެވެ. "وَأَن تَصُومُوا خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ" މާނައީ: "އަދި ތިޔަބައިމީހުން ރޯދަހިފުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ. ތިޔަބައިމީހުން (އޭގެ ފައިދާ) ދަންނަކަމުގައި ވާނަމައެވެ." (ސޫރަތުލް ބަޤަރާ 184)
އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އަރާމު ހޯދައިދިނުމުގައި ނިދުމަކީ އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅާ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ރޭގަނޑު އަވަހަށް ނިދައި ފަތިހު ހޭލުމަކީ ނަބަވީ ސުންނަތެކެވެ. މިގޮތަށް އަމަލުކުރުމުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ފުރިހަމަ އަރާމު ލިބި، ހޯރމޯންތައް ހަމަހަމަވެ، ހަނދާންގަދަވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. މާތް ﷲ ރޭގަނޑަކީ އަރާމުކުރާ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ލައްވާފައިވަނީ އިންސާނާގެ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައެވެ.
މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ ޑރ. ޔާސިރު ގާޒީ ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، އިސްލާމްދީނަކީ ހަމައެކަނި އުޚުރަވީ ބާއްޖަވެރިކަމަށް އޮތް މަގެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތުގައިވެސް އިންސާނާގެ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް ފުރިހަމަ ނިޒާމެކެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކުގައި ހިފެހެއްޓުމަކީ ދެދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަމުގެ އިތުރުން، ދުޅަހެޔޮ ޞިއްޙަތެއްގައި ދެމިހުރުމުގެވެސް ސިއްރެވެ.
ހަވާލާ: ޑރ. ޔާސިރް ގާޒީ ގެ ދަރުހަކުން 2025.