ޓެޓަނަސްއަކީ "ކްލޮސްޓްރިޑިއަމް ޓެޓަނި" ކިޔާ ބެކްޓީރިއާއެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. ގިނަ މީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ބަލި ޖެހެނީ ހަމައެކަނި ދަބަރު ޖަހާފައި ހުންނަ ދަގަނޑު އެއްޗަކުން ހަށިގަނޑުގެ ތަނެއް ކެނޑުމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ކުށްހީއެކެވެ. ޓެޓަނަސްއަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ސީރިއަސް ބައްޔަކަށް ވާއިރު، މި ބައްޔާ ބެހޭ ސައްހަ މައުލޫމާތު އެނގުމަކީ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މި ބަލި ޖައްސާ ބެކްޓީރިއާ އާންމުކޮށް އުޅެނީ ވެއްޔާއި، ހިރަފުހާއި، އަދި ޖަނަވާރުގެ ނަޖިހުގައެވެ. ދަބަރު ޖަހާފައި ހުންނަ މޮހޮރެއް ނުވަތަ ދަގަނޑަކުން ކެނޑުމުން ބަލިޖެހޭ ކަމަށް ބެލެވެނީ، އެފަދަ ތަކެތި ގިނަ ފަހަރަށް ވެލީގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ބޭރު ތަންތަނުގައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން އޭގައި މި ބެކްޓީރިއާ ހަރުލާފައި ހުންނާތީއެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލި ޖައްސާ އަސްލު ސަބަބަކީ ދަބަރެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ ތަކެތީގައި ހުންނަ ނުރައްކާތެރި ބެކްޓީރިއާއެވެ. ވެލި ނުވަތަ ކުނި ހުރި ކޮންމެ އެއްޗަކުން ކެނޑުނު ކަމުގައި ވިޔަސް މި ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ.
ބެކްޓީރިއާ ހަށިގަނޑަށް ވަންނަނީ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެވެސް ތަނެއް ކެނޑި، މަށައިގެން ގޮސް ނުވަތަ ތޫނު އެއްޗެއް ހެރިގެން އުފެދޭ ޒަހަމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. ހާއްސަކޮށް ހަށިގަނޑުގެ ފުން ތަންތަނަށް ހެރޭ ކަށި ނުވަތަ މޮހޮރު ފަދަ އެއްޗެހީގެ ސަބަބުން މި ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެއީ އެފަދަ ތަންތަނަކީ ބެކްޓީރިއާ އާލާވުމަށް ފަހި މާހައުލަކަށް ވާތީއެވެ. ޒަހަމެއްގެ ތެރެއަށް ކުނި ނުވަތަ ވެލި ވަދެ، އެތަން ނުސާފުކޮށް ހުރެއްޖެ ނަމަ ބެކްޓީރިއާ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަނުމަށް އިތުރަށް މަގުފަހިވެގެން ދެއެވެ.
މި ބެކްޓީރިއާ ހަށިގަނޑަށް ވަނުމަށްފަހު، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ހަމަލާދޭ ބާރުގަދަ ވިހައެއް އުފައްދައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ މަސްތައް ހަރުވެ، ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓި ތަދުވާ ގޮތްވެއެވެ. އާންމުކޮށް މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެށެނީ ދަތްދޮޅީގެ މަސްތައް ހަރުވެ، އަނގަ ހުޅުވަން އުނދަގޫވާ "ލޮކްޖޯ" ގެ މައްސަލައާއެކުގައެވެ. ބަލި ބޮޑުވާ ވަރަކަށް މުޅި ހަށިގަނޑުގެ މަސްތަކަށް ވާންވެ، ނޭވާލާން އުނދަގޫވެ، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ނުލިބިއްޖެ ނަމަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެއެވެ.
ޓެޓަނަސްއަކީ ނުރައްކާތެރި ބައްޔަކަށް ވީނަމަވެސް، މިއީ ފުރިހަމައަށް ރައްކާތެރިވެވިދާނެ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅަކީ ގަވާއިދުން ވެކްސިން ޖެހުމާއި، ވަކި މުއްދަތަކުން ވެކްސިން އާކުރުމެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުގެ ތަނެއް ކެނޑިއްޖެ ނަމަ، ވަގުތުން އެތަނެއް ސައިބޯނިލައިގެން ރަނގަޅަށް ސާފުކުރުމާއި، ސިއްހީ އެހީތެރިއެއްގެ ލަފާ ހޯދުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމުން، މި ބިރުވެރި ބަލިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސަލާމަތްވެވިދާނެއެވެ.
ހަވާލާ: ސައިންސް ޑެއިލީ 2026.