މާތް ﷲ އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވީ އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމަށެވެ. އަދި އެ އިންސާނާއަށް ބޭނުންވާނެ އެންމެހާ ނިއުމަތްތަކާއި ރިޒުގު ދެއްވުމަށް އެކަލާނގެ ވަނީ އިރާދަކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އިންސާނާގެ އަމަލުތައް ބަހައްޓާ ގޮތަކުން އެކަލާނގެ ދެއްވާ ރިޒުގުގައި ބަރަކާތް ކުޑަވެ، ރިޒުގުގެ ދޮރުތައް ބަންދުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ މާތް ﷲ ނަހީކުރައްވާފައިވާ ފާފަތަކަށް އަރައިގަތުމެވެ. އިންސާނާ ކުރާ ފާފައެއްގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ލިބެން އޮތް ރިޒުގަކުން މަހުރޫމްވެދާނެ ކަމީ ދީނީ ގޮތުން ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ.
ފާފައަކީ ހަމައެކަނި އާޚިރަތް ދުވަހުން އަޒާބު ލިބޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މި ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމަށް ވެސް ކުރެއެވެ. އިންސާނާ ފާފައަކަށް އަރައިގަތުމުން، އޭނާގެ ހިތް ކިލަނބުވެ، މާތް ﷲ ގެ ރަޙުމަތުން ދުރުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ކުރާ މަސައްކަތުގައި ބަރަކާތް ކެނޑި، ލިބޭ މިންވަރުން ފުދުންތެރިކަން ނުލިބި، ދިރިއުޅުމުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ ރިޒުގަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހިތްހަމަޖެހުމާއި، ސިއްހަތާއި، ވަގުތަކީ ވެސް ރިޒުގުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ބައިތަކެވެ. ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން މި އެންމެހާ ނިއުމަތްތަކުން އިންސާނާ މަހުރޫމްކޮށްލައެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތް ﷲ ވަނީ ތަޤުވާވެރިކަމާއި ރިޒުގާ ހުރި ގުޅުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. ސޫރަތުއް ޠަލާޤުގެ 2 އަދި 3 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. "وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ" މާނައަކީ: "އަދި ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާ މީހާ (ދަންނާށެވެ!) އެކަލާނގެ އޭނާޔަށް ނުކުންނާނެ މަގެއް ދައްކަވާނެތެވެ. އަދި ހީވެސް ނުކުރާ ފަދަ ގޮތްގޮތުން އެކަލާނގެ އޭނާޔަށް ރިޒުގު ދެއްވާނެތެވެ." މީގެ އިދިކޮޅަކީ، ތަޤުވާވެރިކަން ދޫކޮށް ފާފަވެރިވުމުން، ދިރިއުޅުމުގެ މަގުތައް ހަނިވެ، ރިޒުގު ލިބުމުގައި ދަތިތައް ކުރިމަތިވުމެވެ. އެހެންކަމުން، މާތް ﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ބޯލެނބުމަކީ ރިޒުގު ތަނަވަސްވުމުގެ އަސްލެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ އިސްމާޢީލް މެންކު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން މީހާގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހުރި ބަރަކާތް ނެތިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް އިސްތިޣްފާރު ކުރުމަކީ (ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދުމަކީ) ރިޒުގުގެ ބަންދުވެފައިވާ ދޮރުތައް ހުޅުވައިދޭ ތަޅުދަނޑިއެވެ." މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ވިސްނާލުން މުހިންމު ނުކުތާއެކެވެ. ފާފަތަކަށް އަރައިގަނެވުމަކީ އިންސާނީ ތަބީޢަތުގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށް ވިޔަސް، އެކަމުގައި ދެމިހުރުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ދެވޭ އަނިޔާއެކެވެ. އަދި އެއީ ތިމާއަށް ލިބެން އޮތް ރަހުމަތުގެ ދޮރުތައް އަމިއްލައަށް ބަންދުކުރުމެވެ.
ނިންމާލަމުން ބުނެވޭނީ، ރިޒުގު ތަނަވަސްވުމާއި ދިރިއުޅުމުގައި ބަރަކާތް އިތުރުވުން ބިނާވެގެންވަނީ އަޅާ އާއި ޚާލިޤާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމުގެ މައްޗަށެވެ. ފާފަތަކުން ދުރުހެލީވެ، މާތް ﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ކިޔަމަންތެރިވުމަކީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ބާއްޖަވެރިކަން ލިބޭނެ މަގެކެވެ. އެހެންކަމުން، ރިޒުގު ދަތިވާ ހިނދު، އެހެން މީހުންގެ ކިބައިން ޝަކުވާ ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހުކޮށް ފާފަތަކުން ތައުބާވުމަކީ ރިޒުގުގެ ދޮރުތައް ހުޅުވުމަށް އޮތް އެންމެ ކުރު އަދި އެންމެ އިތުބާރު ހުރި މަގެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.