ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަކީ އިންސާނުންނަށް ބޭނުންވާ ކާނާ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން، ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމުގައި ވެސް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ދިރުންތަކެކެވެ. މިގޮތުން، ނިއުޒީލެންޑުން މިހާރު ދަނީ "ގްރީންޝެލް މަސަލް" ނުވަތަ ފެހިކުލައިގެ އިތާ ބޭނުންކޮށްގެން ކަނޑުގެ ފެން ސާފުކުރުމުގެ އައު މަޝްރޫއުތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ކާނާ އުފެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި، ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ތިމާވެށި އިއާދަކުރުމަށް ކުރެވޭ ވަރަށް މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ.
ގުދުރަތީ ފިލްޓަރުގެ ގޮތުގައި އިތާ:
ފެހިކުލައިގެ އިތާ އަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން ފެން ފުރޭނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ދިރުމެކެވެ. މިއީ ކަނޑުގެ ފެނުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ކުދިކުދި އެކި މާއްދާތަކާއި، ބޭނުންނުވާ ނިއުޓްރިއަންޓްސް އަދި ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ތަކެތި ފިލްޓަރުކޮށްލުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ކޮންމެ އިތާއަކަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފެން ފިލްޓަރު ކުރެވޭއިރު، މީގެ ސަބަބުން ފެން ސާފުވެ، ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަށް ގެއްލުންދޭ "އަލްގަލް ބްލޫމްސް" ނުވަތަ ފެހި ފެތުރުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. ކެމިކަލް ބޭނުންކޮށްގެން ފެން ސާފުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުރެވޭ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި މަސައްކަތެކެވެ.
ނިއުޒީލެންޑުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަޝްރޫއުތައް:
މި ދާއިރާއިން ނިއުޒީލެންޑުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދެ މަޝްރޫއެއް މިހާރު ވެސް ދަނީ ހިނގަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް މަޝްރޫއަކީ 2024 ވަނަ އަހަރު "ކޯތުރޯން އިންސްޓިޓިއުޓް" އާއި "މެކްލެބް" ގުޅިގެން ޕޯޓް ނެލްސަންގައި ފެށި "ލިވިންގ ފިލްޓާސް" މަޝްރޫއެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 29،000 އެއްހާ އިތާ ފާލަންތަކުގެ ކައިރީގައި އިންދައި، ފެނުގެ ކޮލިޓީއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދަނީ ބަލަމުންނެވެ. މިހާތަނަށް ލިބިފައިވާ ނަތީޖާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މި އިތާތައް ދަނީ ވަރަށް ބާރަށް ހެދިބޮޑުވަމުންނެވެ.
ދެވަނަ މަޝްރޫއަކީ އޯކްލޭންޑް ބަނދަރުގައި ކުރިއަށްދާ ޕައިލެޓް ޕްރޮގްރާމެވެ. ހޯރާކީ ގަލްފް ސަރަހައްދުގެ ފާލަންތަކުގައި 38 އިތާގެ ވާފަށްތަކެއް ހަރުކޮށްފައިވާއިރު، މީގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ސިޓީތަކާ ކައިރި ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ފެން ސާފުކުރުމެވެ.
ތިމާވެށީގެ ފައިދާތައް:
އިތާ ފާމްތަކުގެ ސަބަބުން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ފައިދާއަކީ ފެނުގެ ސާފުކަން އިތުރުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިތާ އާލާވާ ސަރަހައްދުތަކަކީ އެހެނިހެން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަށް ބޭނުންވާ ހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ތަނަކަށް ވުމުން، އެ ސަރަހައްދުގެ ދިރުންތަކުގެ މުއްސަނދިކަން އިތުރުވެއެވެ. މިއީ ބޮޑެތި މެޝިންތަކާއި ކެމިކަލްތަކަށް ބަރޯސާނުވެ، ގުދުރަތީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށް އޮތް ވަރަށް ވަރުގަދަ ހައްލެކެވެ. އަދި މިފަދަ މަޝްރޫއުތަކުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ވެސް އޮޅުންފިލައިގެން ދެއެވެ.
އިތާ އާއި ކަނޑުގެ ފެއްސާ ހުރި ތަފާތު:
ކަނޑުގެ ތިމާވެށި ރަނގަޅުކުރުމަށް އިތާގެ އިތުރުން ކަނޑުގެ ފެހި ވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް މި ދެބާވަތުގެ މަސައްކަތް ތަފާތެވެ. އިތާއަކީ ފެނުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ކުދި މާއްދާތައް ފުރޭނޭ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ކަނޑުގެ ފެއްސަކީ ފެނުގެ ތެރެއަށް ގިރިފައި ހުންނަ ނިއުޓްރިއަންޓްސް ފުރާނާ އެއްޗެކެވެ. އިތާގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ އަޑީގެ ފަށަލައަށް ބައެއް ބަދަލުތައް އަތުވެދާނެއެވެ. އެއީ އޭގެ ތޮށިގަނޑާއި އެހެނިހެން ބާކީވާ ތަކެތީގެ ސަބަބުންނެވެ. ނަމަވެސް ކަނޑުގެ ފެއްސަކީ ކަނޑުގެ އަޑިއަށް މާބޮޑު އަސަރެއް ކުރާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން މި ދެބާވަތް އެކުގައި ބޭނުންކުރުމަކީ ތިމާވެށްޓަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތެވެ.
ދިމާވެދާނެ ގޮންޖެހުންތައް:
ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުންނަ ފަދައިން، އިތާ ފާމްތައް ފުޅާކުރުމުގައި ވެސް ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިތާގެ ބާކީތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ އަޑީގެ ވެއްޓަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކާއި، ބަރު މައުދަންތައް އިތާގެ ތެރޭގައި ޖަމާވޭތޯ ބެލުން ހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ މަޝްރޫއުތައް ކުރިއަށް ގެންދަންވާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދިރާސާކުރުމަށްފަހު، އެންމެ އެކަށީގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ހޮވައިގެންނެވެ.
ނިންމުން:
ނިއުޒީލެންޑުގެ މި އައު އީޖާދަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް ނަމޫނާއެކެވެ. ކުދިކުދި އިތާތަކެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކަނޑުގެ ސިއްހަތު ސަލާމަތްކުރުމަކީ ހަރަދު ކުޑަ، އަދި ނަތީޖާ ފެންނަ ކަމެކެވެ. މިއީ ރާއްޖެ ފަދަ ކަނޑުގެ ވަށައިގެންވާ ގައުމުތަކަށް ވެސް ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމުގައި ދަސްކުރެވިދާނެ މުހިންމު ފިލާވަޅެކެވެ. ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފައިފިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަނޑުތަކަކީ ސާފު އަދި ދިރުންތަކުން ފުރިގެންވާ ތަނަކަށް ހެދިދާނެކަން މި މަޝްރޫއުތަކުން ސާބިތުކޮށްދެއެވެ.