އުތީމު ތިންބެއިންގެ ޖާސޫސީ ވިއުގަ:
ސޯޅަވަނަ ގަރުނުގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރުމަށް އުތީމު މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނާއި އެމަނިކުފާނުގެ ބޭބޭފުޅުން ބެންނެވި "ކަޅުއޮށްފުއްމި" އަކީ ހަމައެކަނި އޮޑިއެއް ނޫނެވެ. ތާރީޚީ އަދި އިލްމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މިއީ އެޒަމާނުގެ ނޭވަލް އާކިޓެކްޗަރ (ބޯޓުފަހަރު ބަނުމުގެ ސައިންސް) އާއި ގަރިއްލާ ވޯފެއަރ ގެ އެންމެ ފުރިހަމަ އެއް މިސާލެވެ.
1. ކަޅުއޮށްފުއްމީގެ ނޭވަލް އާކިޓެކްޗަރ (ޑިޒައިން އަދި ސައިންސް)
ކަޅުއޮށްފުއްމި ބަނދެފައިވަނީ ޕޯޗުގީޒުންގެ ބޮޑެތި، ބަރު ގުރާބުތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ޚާއްޞަ ޑިޒައިނަކަށެވެ. މި އުޅަނދުގެ އެންމެ ބޮޑު ސައިންޓިފިކް ފައިދާއަކީ އުޅަނދު ފެންމަތީގައި ހުންނަ މިންވަރު ނުވަތަ "ޑްރާފްޓް" ތިލަވުމެވެ.
ރިފަރެންސް އަދި ތާރީޚީ ހެކި: ދިވެހި ތާރީޚީ ލިޔުންތެރިޔާ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވާ މަޝްހޫރު "ދިވެހި ތާރީޚު" ފޮތުގައި މިކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޞަލާޙުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ކަޅުއޮށްފުއްމި ބަނދެފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަޅުތަކާއި ފަރުތަކުގެ މަތިން ފަސޭހައިން ދަތުރުކުރެވޭނެ ގޮތަށެވެ. މިއީ ޕޯޗުގީޒުންގެ ބޯޓުފަހަރަށް ނުކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ.
އެކަޑެމިކް ނަޒަރިއްޔާތު: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުމަތީގެ ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ އިލްމުވެރިން (މިސާލަކަށް ތާރީޚު ދިރާސާކުރެއްވި ނަސީމާ މުޙައްމަދު ފަދަ ބޭފުޅުންގެ ލިޔުއްވުންތަކުގައި) ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ ކަޅުއޮށްފުއްމިއަކީ "އެރޯޑައިނަމިކް" އަދި "ހައިޑްރޯޑައިނަމިކް" ގޮތުން ދުވެލި ބާރުކުރުމަށްޓަކައި ދިވެހި ވަޑިންގެ އަމިއްލަ އުފެއްދުންތެރިކަން ދައްކުވައިދިން މާސްޓަރޕީސްއެއް ކަމަށެވެ. ހއ. ބާރަށުގައި މި އޮޑި ބަނދެފައިވަނީ ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައެވެ.
2. އަސްކަރީ ޓެކްޓިކްސް: ހިޓް އެންޑް ރަން އަދި ޖާސޫސީ ވިއުގަ
އުތީމު ތިންބެއިން ބޭނުންކުރެއްވި އަސްކަރީ ޓެކްޓިކްސްއަކީ ޒަމާނީ މިލިޓަރީ ސައިންސްގައި ކިޔާ "އެސިމެޓްރިކް ވޯފެއަރ" އެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އަދަދާއި ހަތިޔާރުގެ ގޮތުން މާ ބޮޑަށް ކުރިއަރާފައިވާ ދުޝްމަނަކާ ދެކޮޅަށް، އަމިއްލަ މާހައުލުގެ ފައިދާ ނަގައިގެން ހަނގުރާމަކުރުމެވެ.
ރޭގަނޑުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް: ކަޅުއޮށްފުއްމީގެ ހުރިހާ ހަމަލާއެއްހެން އަމާޒުކުރީ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އާންމު އަސްކަރީ އުސޫލުތަކާ މުޅިން ޚިލާފު، ސިހުމެއް ގެނުވި ޓެކްޓިކެކެވެ.
ފޮތުގެ ރިފަރެންސް: ތާރީޚީ ފަތްފުށްތަކުން ފެންނަން އޮންނަ "ތާރީޚް އިސްލާމީ ދީބާ މަޙަލް" (ޙަސަން ތާޖުއްދީން) ގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުން، އުތީމު ތިންބެއިން ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި އޮޑި ފޮރުއްވަނީ މާކަނޑާ ގުޅިފައި ހުންނަ، އެހެން ނަމަވެސް ވަންނަން އުނދަގޫ ފަޅުތަކާއި ކުޅިތަކުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޕޯޗުގީޒުންނަށް އެބޭފުޅުން ތިއްބެވި ތަނެއް ހޯދުމަކީ މުސްތަޙީލު ކަމަކަށް ވިއެވެ.
3. ކާމިޔާބީގެ އަސްލު: ދިވެހި މާހައުލު ދެނެގަތުން
އިލްމީ ރިފަރެންސް: ދިވެހި ތާރީޚާއި ސަގާފަތް ދިރާސާކުރެއްވި ބޭރުގެ ޕްރޮފެސަރުންނާއި މުއައްރިޚުން (އޭޗް.ސީ.ޕީ ބެލް ފަދަ ބޭފުޅުން ދިވެހިންގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރާ ގުޅޭގޮތުން ލިޔުއްވާފައިވާ ނޯޓުތަކަށް) ބަލާއިރު، ދިވެހިންނަށް ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކާއި، އޮއިވަރުތަކާއި، މޫސުން އެނގިފައިވާ މިންވަރަކީ އެއްވެސް ބޭރު ބަޔަކަށް އެނގޭނެ މިންވަރެއް ނޫނެވެ. އުތީމު މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު ޕޯޗުގީޒުންގެ މައްޗަށް ކުރިހޯއްދެވީ ހަމައެކަނި ކަނޑީގެ ބާރުންނެއް ނޫނެވެ؛ އެމަނިކުފާނު ރާއްޖޭގެ ޖިއޮގްރަފީ އަދި އޯޝަނޯގްރަފީ އެންމެ ފުރިހަމައަށް އަސްކަރީ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެއްވިއެވެ.
މިއީ ތާރީޚީ ހަގީގަތްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، "މިތު" އެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަ ކަޅުއޮށްފުއްމީގެ ވާހަކަ ސައިންޓިފިކް އަދި ޓެކްޓިކަލް ނަޒަރަކުން ފެންނަގޮތެކެވެ.