ކޮންމެ ޑިމޮކްރެޓިކް އަދި ތަހުޒީބީ މުޖުތަމައެއްގައިވެސް ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެ އަސާސީ އެއް ހައްގެވެ. ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ފާޑުކިއުމާއި، ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރުމަކީ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ ގާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މި މިނިވަންކަމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ވަކި ހުދޫދުތަކަކާއި ޒިންމާތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ އެއްޗެކެވެ. ކިތަންމެ ބޮޑު ކަމަކާ ރުޅި އައިސް ހުރި ނަމަވެސް، ގައުމުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާ މުޚާތަބު ކުރަންޖެހޭނީ ދައުލަތުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތަށް ހައްގުވާ އިހުތިރާމާއި އަދަބުވެރިކަމާ އެކުގައެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަގާމަކީ ހަމައެކަނި ވަކި ފަރުދެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ދިވެހި ދައުލަތާއި، ރައްޔިތުންނާއި، ގައުމުގެ ސިޔާދަތު ރަމްޒުކޮށްދޭ އެންމެ މަތީ މުއައްސަސާއެވެ. އެ މަގާމަށް ބޭއަދަބީކޮށް މުޚާތަބު ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އެ މަގާމުގައި ހުންނެވި ބޭފުޅާއަށް ކުރެވޭ މަލާމާތެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ދިވެހި ގައުމަށާއި، ގައުމުގެ ގާނޫނީ ނިޒާމަށް ކުރެވޭ މަލާމާތެކެވެ. އެހެންކަމުން، އެ މަގާމުގެ ހައިބަތު ހިފެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ ގައުމީ ވާޖިބެކެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ފަދަ ގައުމީ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ބެކްގްރައުންޑެއް އޮތް މީހެއްގެ ކިބައިން މިފަދަ އަމަލެއް ފެނުމަކީ ކަންބޮޑުވުން ދެގުނަވާނެ ކަމެކެވެ. ސަލާމަތީ ޚިދުމަތްތަކުގެ މީހުންނަކީ އަދަބު އަޚުލާޤާއި، ސާބިތުކަމާއި، ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ އެންމެ މަތީ ނަމޫނާ ދައްކަންޖެހޭ ބައެކެވެ. އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ ސިފައިންގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާވެސް މެއެވެ. ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވީ ނަމަވެސް، އެ މުއައްސަސާތަކުން ދަސްކޮށްދޭ އަދަބުވެރިކަމާއި ސުލޫކީ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ މުޖުތަމައު އުންމީދުކުރާނެ ކަމެކެވެ.
މިޒަމާނުގެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި މީސްމީޑިއާގެ ސަބަބުން ވެރިންނާ ސީދާ މުއާމަލާތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްވެސް މިހާރު ވަނީ ފަހިވެފައެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރައްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތް ކުރައްވައި، މެސެޖުތަކާއި ހުށަހެޅުންތަކަށް ސީދާ ޖަވާބު ދެއްވުމަކީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ފުރުސަތެކެވެ. މިފަދަ ހުޅުވާލެވިފައިވާ ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ހިފަންޖެހޭނީ އަދަބު އިހުތިރާމު ކުޑަކޮށް ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ގައުމަށް ފައިދާހުރި ކަންކަމުގައި އުފެއްދުންތެރި މަޝްވަރާ ކުރުމަށެވެ.
ރުޅިއަކީ އިންސާނާގެ ބުއްދި ފުސްކޮށްލާ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް، ތަހުޒީބު މުޖުތަމައެއްގެ މީހުން ވަކިވަނީ ރުޅި އަންނަ ވަގުތުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ބަސްމަގު ސީދާކޮށް ބެހެއްޓުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރުމުންނެވެ. ދިވެހި އިސްލާމީ ސަގާފަތަކީ ބޮޑެތި މީހުންނަށާއި ވެރިންނަށް ކަމޭހިތުމާއި އަދަބުވެރިވުމުގެ މަތިވެރި ސަގާފަތެކެވެ. އަދަބު އިހުތިރާމު ކުޑަކޮށް މުޚާތަބު ކުރުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައަކަށް ހައްލެއް ހޯދައިދޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭގެއިން ރަމްޒުކޮށްދެނީ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ އަޚުލާޤީ ފެންވަރެވެ.
ވެރިންނަށް ބަސްބުނުމުގައި އަދަބު އިހުތިރާމު ކުޑަކުރުމުން މުޅި މުޖުތަމައަށް ލިބެނީ ވަރަށް ނުބައި މެސެޖެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް ވެރިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރުމުގެ ސިފަ ގެއްލިގެންދިއުމަށް މިފަދަ ކަންކަން މަގުފަހިވެއެވެ. މުޖުތަމައެއްގެ އަޚުލާޤީ ބިންގާ ވަރުގަދަ ކުރެވޭނީ، ޚިޔާލު ތަފާތުވާ ހާލަތްތަކުގައިވެސް ރީތި ބަސްމަގުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ އާދަ އަށަގަންނުވައިގެންނެވެ. ހިތްހަމަނުޖެހުންތައް ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން ހުށަހެޅުމަކީ ތަހުޒީބީ މުޖުތަމައުތަކުގެ ސިފައެކެވެ.
ގާނޫނީ ހަމަތަކާއި އަޚުލާޤީ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލާއިރު، ދައުލަތުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާއަށް ބޭއަދަބީކޮށް މުޚާތަބު ކުރުމަކީ އެއްވެސް މުޖުތަމައެއްގައި ބަލައިގަންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ފާޑުކިއުމަކީ ހަޑިހުތުރު ބަހުން އެއްޗެހި ކިޔުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އުފެއްދުންތެރި އަދި އަދަބުވެރި ބަސްމަގުން ކަންކަން އިސްލާހުކުރަން ބޭނުންވާ ގޮތް ހާމަކުރުމަކީ ގައުމަށްވެސް އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށްވެސް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތެވެ.
އެހެންކަމުން، ކިތަންމެ ބޮޑު ނުރުހުމެއް އޮތް ނަމަވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާ މުޚާތަބު ކުރާއިރު އަދަބު އިހުތިރާމް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ދޫކޮށްލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ޖަޒުބާތުތަކުގެ މައްޗަށް ބުއްދި އިސްކޮށް، ކޮންމެ މަގާމެއްގައި ހުރި މީހަކުވެސް ގައުމުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާއަށް ދޭންޖެހޭ ގަދަރާއި އިހުތިރާމް ފުރިހަމައަށް ދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެއީ ގައުމުގެ އަބުރާއި އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ކަރާމާތް ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.