ނޭވާހިފަހައްޓާލަންޖެހުނު ތިން ގަޑިއިރު: ޑޭން އިން ހޮހަޅައިގެ ފުނަށް ފީނައި ހަށިގަނޑުތައް ލޮކޭޓްކުރި ގޮތް
ރާއްޖޭގެ ކަނޑުއަޑީގެ ރީތިކަމަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން މީހުން އަންނަ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. ނަމަވެސް، ވ. އަލިމަތާ ކައިރީގައި އޮންނަ ކަނޑުއަޑީގެ ހޮހަޅައަށް ފީނަން ދިޔަ ދަތުރު ވެގެންދިޔައީ ފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ރާއްޖޭގައި ހިނގި އެންމެ ހިތާމަވެރި އެއް ހާދިސާއަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޓޫރިސްޓުންތަކެއްގެ ފުރާނަ ދިޔަ ހާދިސާއެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޖުމްލަ ހަ މީހެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލި، މުޅި ގައުމު ރޮއްވާލި ބިރުވެރި ހާދިސާއެކެވެ.
މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާ ފެށިގެން އައީ މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު، އިޓަލީގެ ފަސް ޑައިވަރުންގެ ޓީމެއް އަލިމަތާ ކައިރީގައި އޮންނަ ނުރައްކާތެރި ހޮހަޅައަކަށް ފީނަން ދިޔަ ހިސާބުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހަތަރު ޓޫރިސްޓުންނާއި އެ މީހުންނަށް މަގުދައްކައިދޭން ދިޔަ ޑައިވިން އިންސްޓްރަކްޓަރަކު ހިމެނެއެވެ. ފީނުމުގެ ތެރޭގައި އެ މީހުންނަށް ކޮންމެވެސް ކަމެއް ދިމާވެ، ފަސް މީހުން ވެސް ކަނޑުއަޑިއަށް ގެއްލުނެވެ.
މީހުން ގެއްލުނުކަން އެނގުމާއެކު، އެ މީހުން ހޯދުމުގެ ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއް ވަގުތުން ފެށިއެވެ. މި އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރެއިން ހަމަ އެ ދުވަހު، ޑައިވިން އިންސްޓްރަކްޓަރުގެ ހަށިގަނޑު ކަނޑުއަޑިން ފެނުނެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ފެނުނީ ގާތްގަނޑަކަށް 60 މީޓަރު (197 ފޫޓު) އަޑިން ހޮހަޅައިގެ ތެރެއިންނެވެ. މިއީ ކަނޑުއަޑީގެ ވަރަށް ފުން އަދި ނުރައްކާތެރި ހިސާބެކެވެ.
އެކަކުގެ ހަށިގަނޑު ފެނުނު ނަމަވެސް، ބާކީ ތިބި ހަތަރު މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓައެއް ނުލައެވެ. މި މަސައްކަތުގައި ދިވެހި ސިފައިންގެ ކޯސްޓްގާޑުގެ ހިތްވަރުގަދަ ޑައިވަރުން ވަނީ ރެޔާއި ދުވާލު ކަނޑުއަޑީގައި ހަރަކާތްތެރިވެފައެވެ. އަމިއްލަ ފުރާނަ އަތްމައްޗަށް ލައިގެން، ބޭރު ބައެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި، މި އޮޕަރޭޝަނަށް އިތުރު ކަޅު ވިލާގަނޑެއް ވެރިވިއެވެ.
ހަތަރު ޑައިވަރުން ހޯދަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި، އެމްއެންޑީއެފްގެ ކޯސްޓްގާޑުގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެހި ސިފައިންގެ މީހަކު ވަނީ ޑައިވިންގައި އުޅެނިކޮށް ހާލު ދެރަވެ، ނިޔާވެފައެވެ. މިއާއެކު، މި ހާދިސާގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ހަޔަކަށް އެރީއެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައިވެސް ކަނޑުމަތީގެ ނުވަތަ ކަނޑުއަޑީގެ ހާދިސާއެއްގައި މިހާ ގިނަ ބައެއްގެ ފުރާނަ ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން މުޅި ގައުމަށް ވަނީ ފުން ހިތާމައެއް ލިބިފައެވެ.
އަލިމަތާ ކައިރީގައި އޮންނަ މި ހޮހަޅައަކީ އާދައިގެ ޑައިވަރުންނަށް ފީނަން ރައްކާތެރި ތަނެއް ނޫން ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. އެއީ ވަރަށް ފުން، އަދި އެތެރެއަށް ވަންނަން ހަނި ޖާގަތަކެއް ހުންނަ، އަނދިރި މާހައުލެކެވެ. އެފަދަ ތަންތަނަށް ވަންނަން ޖެހެނީ ހާއްސަ ތަމްރީނުތަކެއް ހަދައިގެން، ހާއްސަ އާލާތްތަކާ އެކުގައެވެ. ތާށިވެފައި ތިބި މީހުން ހޯދަން އުޅުނު ދިވެހި ސިފައިންގެ މީހަކު ނިޔާވުމާ ގުޅިގެން، މި ހޮހަޅައިގެ ނުރައްކާތެރިކަން ވަނީ އިތުރަށް ހާމަވެފައެވެ.
މި ނުރައްކާތެރި ހާލަތާ ގުޅިގެން، ގެއްލިފައިވާ ހަތަރު މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ހޯދުމަށް ބޭރުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދަން ޖެހުނެވެ. އެގޮތުން، ޑައިވަރުންގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ އެމެރިކާގެ ބޮޑު ޖަމިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ ޑައިވާސް އެލާޓް ނެޓްވޯކް (ޑޭން) އިން މި އޮޕަރޭޝަނާ ގުޅުނެވެ. ޑޭންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު، ފިންލެންޑުގެ ތަޖުރިބާކާރު ކޭވް ޑައިވަރުންގެ ޓީމެއް ރާއްޖެ ގެނެސް، އޮޕަރޭޝަންގެ އާ މަރުހަލާއެއް ފެށިއެވެ.
މިއީ ހަމަ ނޭވާހިފަހައްޓާލަންޖެހުނު ފަދަ އުނދަގޫ ތިން ގަޑިއިރެވެ. ފިންލެންޑުގެ ތިން ޑައިވަރުންގެ ޓީމުން ކަނޑުއަޑިއަށް ފީނައި، ހޮހަޅައިގެ އެންމެ ފުނަށް ދިޔައީ ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކަކާ އެކުގައެވެ. މިއީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޓެކްނިކަލް ގޮތުން ވެސް ވަރަށް އުނދަގޫ މިޝަނެކެވެ. އަނދިރިކަމާއި، ޖާގަ ހަނިކަމުން، ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކީ ވެސް ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެދާނެ ފިޔަވަޅެކެވެ.
މި އޮޕަރޭޝަން ކާމިޔާބު ކުރުމަށްޓަކައި ޒަމާނީ އެތައް ޓެކްނޮލޮޖީއެއް ބޭނުންކުރިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، ނޭވާލާފައި ބޭރުކުރާ ގޭސް އަލުން ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ "ކްލޯޒްޑް-ސާކިޓް ރީބްރީދާސް" އަދި ޑައިވަރުން ދުއްވާ އުޅަނދުތައް (ޑީޕީވީ) ހިމެނެއެވެ. މި އާލާތްތަކުގެ އެހީގައި، ސަލާމަތީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ގޮތަށް، އެ ފުން ހޮހަޅައިގެ މާހައުލުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ގިނަ ވަގުތު ރައްކާތެރިކަމާ އެކު ފީނުމުގެ ފުރުސަތު ޑައިވަރުންނަށް ލިބުނެވެ.
ތިން ގަޑިއިރުގެ ދިގު އަދި ނުރައްކާތެރި ފީނުމަކަށްފަހު، ފިންލެންޑުގެ ޓީމުން ވަނީ ގެއްލުނު ހަތަރު މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ހޮހަޅައިގެ އެތެރެއިން ލޮކޭޓްކޮށްފައެވެ. މިއީ އޮޕަރޭޝަންގެ ފުރަތަމަ ލަނޑުދަނޑިއެވެ. ދެން އޮތީ އެ ހަށިގަނޑުތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު މައްޗަށް ނެގުމުގެ އުނދަގޫ މަރުހަލާއެވެ. މިހާރު އަންނަނީ އެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ރާވަމުންނެވެ.
މި ބޮޑު ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ މެދު ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އެ މީހުން ދަތުރުކުރި ސަފާރީ ކަމަށްވާ "އެމްވީ ޑޫކް އޮފް ޔޯކް" ގެ އޮޕަރޭޓިން ލައިސަންސް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން މިހާރު ވަނީ ސަސްޕެންޑު ކޮށްފައެވެ. ހަ މީހެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދިޔަ މި ހާދިސާއަކީ، ކަނޑުމަތީގެ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރަން ޖެހިފައިވާކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ފިލާވަޅެކެވެ.