ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީއަށް ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި އަންނާނެ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކަކީ ގައުމުގެ މުސްތަޤްބަލާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ އުމުރުގެ އާބާދީ ނުވަތަ "ވޯކިންގ-އޭޖް ޕޮޕިއުލޭޝަން" އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަކަށް ކުރިއަރާނީ 2038 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބަށެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ އުމުރުފުރާގެ ނިސްބަތް ދަށަށް ދާން ފަށާނެއެވެ. މިއީ ގައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަމާއި އިގްތިސާދީ ދުވެއްޔަށް ސީދާގޮތުން އަސަރުކުރާނެ ބަދަލެކެވެ.
މި ބަދަލާއެކު ރާއްޖޭގައި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ނިސްބަތް އިންތިހާއަށް އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ. ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި 2022 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ އާބާދީގައި އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ އެންމެ %5 އެވެ. ނަމަވެސް، 2062 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބަށް ދާއިރު ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ބޮޑުބައެއް، އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް %29 މީހުންނަކީ އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މިއީ އާބާދީ މުސްކުޅިވުމުގެ ނުރައްކާތެރި ރެކޯޑެކެވެ.
މިފަދަ ބޮޑު ޑެމޮގްރަފިކް ބަދަލަކަށް ގައުމު ތައްޔާރުކުރުމަކީ ސިޔާސަތު އެކުލަވާލާ ފަރާތްތަކަށް ކުރިމަތިވާނެ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ. އާބާދީގެ ބޮޑުބައެއް މަސައްކަތްނުކުރާ އުމުރަށް ދާއިރު، ގައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޒުވާނުންގެ ހުނަރުވެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، އައު އީޖާދުތަކަށް އިންވެސްޓްކުރުން މުހިންމެވެ. މިކަންކަން ކުރެވޭނީ މިހާރުން ފެށިގެން ދުރުރާސްތާގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ޕްލޭންތަކެއް އެކުލަވާލައިގެންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސިއްހީ ނިޒާމަށް އަންނާނެ ބާރު ބޮޑުވުމަކީ ވެސް ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީއެއް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ. މިކަމަށް ބޭނުންވާ ބަޖެޓާއި ވަސީލަތްތައް ކުރިއާލާ ތައްޔާރުނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ގައުމުގެ ސިއްހީ ނިޒާމު ބާރުބޮޑުވެ، ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ދަށަށް ދިއުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުތަކުން ބަޖެޓު ތައްޔާރުކުރާގޮތަށް ބަލާއިރު ގިނަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެއެވެ. ސަރުކާރުތަކުގެ ބަޖެޓުތަކުގައި އިސްކަންދޭ ކަންކަން ހުރީ ދިގު މުއްދަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ބަދަލުގައި، ކުރު މުއްދަތުގެ ވަގުތީ ހައްލުތަކަކަށެވެ. މިއީ މުސްތަޤްބަލުގައި ގައުމު ބޮޑު ދަރަޖައަކަށް ނާޒުކު ހާލަތަކަށް ވައްޓާލާނެ ސިޔާސަތެއް ކަމަށް މާހިރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ.
މިފަދަ ދުރުރާސްތާގެ ރޭވުންތެރިކަމެއް ނެތިއްޖެނަމަ، ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ދުވެލި މަޑުޖެހި، ޖީލުތަކުގެ މެދުގައި ހަމަހަމަކަން ގެއްލުމުގެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ މުސްތަޤްބަލުގެ ޒުވާން ޖީލަށް، އުމުރުން ދުވަސްވީ ބޮޑު އާބާދީއެއް ބެލެހެއްޓުމުގެ ބޮޑު ބުރަ އުފުލަންޖެހުމެވެ. އަދި ގައުމުގެ އާމްދަނީއާ އަޅާބަލާއިރު ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދުތައް ނުބައްދަލުވެގެންދާނެއެވެ.
އެހެންކަމުން، 2038 ވަނަ އަހަރުގެ ބަދަލަކީ މާ ދުރުގައި އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ދުޅަހެޔޮކަން މުސްތަޤްބަލުގައި ހިފެހެއްޓޭނީ، ކުރު މުއްދަތުގެ ސިޔާސީ މަންފާއަށް ވިސްނުމުގެ ބަދަލުގައި، ހުނަރުވެރިކަމާއި ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އިތުރުކޮށްގެންނެވެ. ގައުމުގެ މުސްތަޤްބަލު ބިނާވަނީ މިއަދު އަޅާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ހަވާލާ: ޑެމޮގްރަފިކް ޝިފްޓްސް އެންޑް އޭޖިންގ ޕޮޕިއުލޭޝަން ރިޕޯޓް (މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސީ ރިވިއު)