މިހާރަކަށް އައިސް އެކުވެރިންގެ ގޮތުގައި ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުނުކުރާ މީހުން ގެންގުޅުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި ވަރަށް ޢާންމު އަދި ގިނަ ބަޔަކު އެކަމަށް އެއްވެސް ސަމާލުކަމެއް ނުދޭ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެކުވެރިޔާއަކީ އަޚްލާޤު ރަނގަޅު، ހިތްހެޔޮ މީހަކަށް ވުމުން އޭނާ ނަމާދަށް ދޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވުމަކީ މައްސަލައެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހިއެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، މިކަމުގެ ޙަޤީޤަތަށް ފުންކޮށް ބަލައިފިނަމަ، މިއީ އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމަށް އޮތް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ބިރެކެވެ. ސަބަބަކީ އެކުވެރިޔާގެ އާދަތަކަކީ ނޭނގި ހުއްޓާ ތިމާގެ ނަފްސަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެ ކަންކަމަށް ވާތީއެވެ.
ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުނުކުރާ މީހުން އެކުވެރިންގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭނަމަ، އެމީހަކަށް ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުމުގެ ފޯރިއާއި ޝައުޤުވެރިކަން ކުޑަވެ، އެކަން ދަތި އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާން ފަށައެވެ. އެފަދަ އެކުވެރިން އެމީހުންގެ ދުވަހުގެ ކަންކަން ރާވައި ތާވަލުކުރާނީ ނަމާދު ވަގުތުތަކަށް ބަލައިގެނެއް ނޫނެވެ. ބަންގި ގޮވާއިރު ދެމީހުން އެކުގައި ކޮންމެވެސް ދުނިޔެވީ ކަމެއްގައި ނުވަތަ މަޖަލެއްގައި ތިބޭނަމަ، ނަމާދަށް ދިއުމަށްވުރެ ބޮޑަށް އިސްކަންދެވޭނީ އެކުވެރިޔާއާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ބަންގިއަށް ދޭންޖެހޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެ، "ފަހުން ކޮށްލާނީއޭ" ބުނެ ނަމާދު ފަސްކުރުމުގެ އާދަ އަށަގަނެއެވެ.
މިގޮތަށް ނަމާދު ފަސްކުރަން ފެށުމުން، ގިނަ ފަހަރު އޮންނާނީ ވަގުތު ފާއިތުވެ، ނަމާދު ނުކުރެވިފައެވެ. ދާދި ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ކުރިން ޖަމާޢަތަށް ސަމާލުކަން ދިން މީހާވެސް، އޭނާގެ އެކުވެރިޔާ ފަދައިން ޖަމާޢަތް ދޫކޮށްލާ މީހަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ހިތަށް ސައިތާނާ ވެރިވެގަންނަ ގޮތެވެ. މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ނުފޫޒުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަނީ ނުބައި އެކުވެރިންގެ ސަބަބުން ގިޔާމަތް ދުވަހު ހިތާމަކުރަން ޖެހިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. ސޫރަތުލް ފުރްޤާންގެ 28 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. {يَا وَيْلَتَىٰ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا} މާނައީ: "އޭ ހުރި ހިތާމައެއްގެ ބޮޑުކަމާއެވެ! ތިމަންނާ އެވެނި މީހަކީ މިތުރަކު ކަމުގައި ނުހިފިނަމަ ކިހާ ރަނގަޅުވީސް ހެއްޔެވެ!"
އެހެންކަމުން، ތިމާގެ ދީނާއި އީމާންތެރިކަން ސަލާމަތުން ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެކުވެރިން އިޚްތިޔާރުކުރުމުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ދުނިޔެވީ ގޮތުން ކިތަންމެ ހިތްހެޔޮ މީހަކަށް ވިޔަސް، އޭނާގެ ސަބަބުން ތިމާގެ ނަމާދަށް ބުރޫއަރާނަމަ އެއީ ހަގީގީ އެކުވެރިއެއް ނޫނެވެ. މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ މުފްތީ މެންކް މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ: "ހަގީގީ އެކުވެރިއަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގައި ތިބާއާއެކު ހީސަމާސާކޮށް އުޅޭ މީހާ އެއް ނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އެއީ ތިބާ މާތް ﷲ އާ ކުއްތަންކޮށްދީ، ސުވަރުގެއާ ދިމާލަށް ދިއުމަށް މަގުދައްކައިދޭ މީހާއެވެ."
ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުމަކީ މުސްލިމެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ބިންގަލެވެ. އެ ބިންގާ ފުނޑުކޮއްލާ ފަދަ އެކުވެރިންނާ ދުރުހެލިވުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ހެޔޮކަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ހޯދަންވީ މިސްކިތުގެ ބަންގީގެ އަޑަށް އިޖާބަދީ، ތިމާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ޖަމާޢަތަށް ދާނެ ފަދަ ތަޤުވާވެރި އެކުވެރިންނެވެ. އޭރުން ދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަމުގެ އިތުރުން، އާޚިރަތުގައި އެ އެކުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.