ގޭސްޓްރައިޓިސް އަކީ ބަނޑުގެ އެތެރޭގެ ތުނި ދުލިފަށް ނުވަތަ ފަށަލަ (ސްޓަމަކް ލައިނިންގ) ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ސިއްހީ މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އާންމުކޮށް "ބަނޑުގައި ގޭސް ހެދުން" ނުވަތަ "ބަނޑުގެ ފާރު" ގެ ގޮތުގައި ނިސްބަތްކުރެވޭ ބައްޔެކެވެ. ގޭސްޓްރައިޓިސް ކުއްލިއަކަށްވެސް ދިމާވެދާނެއެވެ (އެކިއުޓް ގޭސްޓްރައިޓިސް). ނުވަތަ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ގޮތަށް ވެސް ދިމާވެދާނެއެވެ. މި ބަލީގެ ސަބަބުން ބަނޑުގެ މަތީބައިގައި ރިއްސުމާއި، މޭނުބައިކުރުމާއި، ހޮޑުލެވުން އަދި ކެއުމަށްފަހު ބަނޑު ފުރިފައި ހުންނަ ފަދަ އުނދަގޫ އިހުސާސްތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.
މި ބަލި މެދުވެރިވުމަށް ދިމާވާ އެންމެ އާންމު އެއް ސަބަބަކީ ބަނޑުގައި އުފެދޭ "ހެލިކޯބެކްޓަރ ޕައިލޯރީ" (އެޗް. ޕައިލޯރީ) ކިޔާ ބެކްޓީރިއާގެ އިންފެކްޝަނެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތަދުކަނޑުވަން ބޭނުންކުރާ ބައެއް ކަހަލަ ބޭސްތައް (އެން.އެސް.އޭ.އައި.ޑީސް) ގަވާއިދުން ނުވަތަ މާގިނައިން ބޭނުންކުރުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާއި، އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ބޮޑެތި ސްޓްރެސްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ބަނޑުގެ ފަށަލައަށް ގެއްލުންވެ ގޭސްޓްރައިޓިސްއަށް މަގުފަހިވެއެވެ. އަދި ދިވެހިންގެ ކެއިންބުމުގެ އާދަކާދަ ހުންނަ ގޮތުން، ކާ ގަޑިތަކަށް ގަވާއިދުން ނުކެއުމަކީ ވެސް މި މައްސަލަ ބޮޑުވާ ކަމެކެވެ.
ގޭސްޓްރައިޓިސްގެ އުނދަގޫތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުން މުހިންމެވެ. އެގޮތުން، ތެޔޮ ގިނަ ކާނާ، ކުޅިއާއި ހަވާދު ގިނަ ކާނާ، އަދި ހުތް (ސިޓްރަސް) އެކުލެވޭ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން މަދުކުރަންޖެހެއެވެ. އެއްފަހަރާ ގިނައިން ކެއުމުގެ ބަދަލުގައި، މަދު މަދުން ގިނަ ގަޑިތަކަށް ބަހާލައިގެން ކެއުމަކީ ބަނޑުގެ އެސިޑް މިންވަރުގެ ހަމަ ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގިނައިން ފެން ބުއިމާއި ކެއުމަށްފަހު ވަގުތުން އޮށޯތުމުގެ ބަދަލުގައި ކުޑަކޮށް ހިނގާލުން ހިމެނެއެވެ.
މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާނަމަ، އަމިއްލައަށް ބޭސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޑޮކްޓަރެއްގެ އިރުޝާދު ހޯދުން ބުއްދިވެރިއެވެ. ޑޮކްޓަރުން އާންމުކޮށް މި ބައްޔަށް ފަރުވާ ދެނީ ބަނޑުގެ އެސިޑް މަދުކޮށްދޭ ބޭސްތައް (އެންޓެސިޑްސް ނުވަތަ ޕްރޮޓޮން ޕަމްޕް އިންހިބިޓާސް) ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. އަދި ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ދިމާވާ މައްސަލައެއް ނަމަ އެންޓިބަޔޮޓިކްސް ދީގެންނެވެ. މި ބައްޔަށް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ނުދެވި ގިނަދުވަސް ވެއްޖެނަމަ، ބަނޑުގައި ފާރު ހެދުން (އަލްސާސް) އަދި މަދުން ނަމަވެސް ބަނޑުގެ ކެންސަރަށް މަގުފަހިވުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ.
ހަވާލާ: މޭޔޯ ކްލިނިކް: ގޭސްޓްރައިޓިސް - ސިމްޕްޓަމްސް، ކޯޒަސް، އެންޑް ޑައިގްނޯސިސް.