އިސްލާމްދީނުގައި ޙަލާލް ގޮތްގޮތުން ހޯދާ ރިޒުޤަށް ވަރަށް ބޮޑު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދީފައިވެއެވެ. ޢާއިލާގެ ބަލަދުވެރިޔާ ނުވަތަ މައިންބަފައިން ހޯދާ އާމްދަނީއަކީ ތާހިރު، ޙަލާލް އެއްޗަކަށް ހެދުމަކީ މުޅި ޢާއިލާގެ ބަދަހިކަމާއި ސުލޫކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ޙަރާމް ނުވަތަ ޝައްކުތަކުން ފުރިގެންވާ ގޮތްގޮތަށް ފައިސާ ހޯދައިގެން ޢާއިލާއަށް ކާންދޭނަމަ، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަނީ ތައުހީދާއި އަޚްލާޤުގެ މަތީގައި ތަރުބިއްޔަތުކުރަން ބޭނުންވާ ޅަދަރިންގެ ހިތްތަކަށެވެ. މިއީ ދަރިންގެ ކިބައިން ދީނީ ކަންކަމަށް ފޫހިވުމާއި، ނުކިޔަމަންތެރިކަން ފެންނަން މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބެވެ.
ކުދިންގެ ހަށިގަނޑު ބިނާވަމުންދަނީ އެކުދިންނަށް ކާންދޭ އެއްޗެއްގެ މައްޗަށެވެ. ޙަރާމް ތަކެތިން ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ މަހާއި ލެޔަކީ އޭގެ ސަބަބުން ހިތްތައް ހަރުވެ، އަޅުކަންތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރަން މަގުފަހިކުރުވާ އެއްޗެކެވެ. މައިންބަފައިން ހޯދާ ނުބައި އާމްދަނީގެ ސަބަބުން ދަރިންގެ ވިސްނުމާއި ސުލޫކަށް ބަދަލުއައިސް، މާތް ﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ބޯލެނބުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ގޭތެރެއިން ދީނީ ރޫޙު ކެނޑި، ދަރިން މަޑުމަޑުން ދީނުގެ އަސާސްތަކާ ދުރަށް ދާން ފަށައެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އިންސާނުންނަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވަނީ ބިމުގައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ޙަލާލް، ތާހިރު ތަކެތި ކެއުމަށެވެ. އެކަލާނގެ ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ: {يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا} މާނައީ: "އޭ މީސްތަކުންނޭވޭ! ބިމުގައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ޙަލާލްވެގެންވާ، ތާހިރު ތަކެތިން ތިޔަބައިމީހުން ކާށެވެ!" (ސޫރަތުލް ބަޤަރާ: 168).
މި އާޔަތުން އެނގެނީ ހަމައެކަނި ޙަލާލް އެއްޗެއް ކެއުމުން ފުދެނީ ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ހަށިގަނޑަށާއި ރޫޙަށް ފައިދާހުރި "ޠައްޔިބު" (ތާހިރު) އެއްޗަކަށް ވެސް ވާންޖެހޭނެ ކަމެވެ.
ރިޒުޤުގެ ސާފުތާހިރުކަމަކީ ދުޢާ އިޖާބަކުރެއްވުމާ ވެސް ސީދާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ޙަރާމް ގޮތުގައި ހޯދާ ކާނާ ކައިގެން ބޮޑުވާ ކުއްޖާގެ ދުޢާ އާއި، އެކުދިންގެ ހެޔޮލަފާކަމަށް އެދި މައިންބަފައިން ކުރާ ދުޢާ އިޖާބަވުމުގެ ފުރުސަތު ހަނިވެގެންދެއެވެ. ގޭތެރެއިން ބަރަކާތް ކެނޑި، ދަރިންގެ ކިބައިގައި ހުންނަންޖެހޭ ރީތި އަދަބު އަޚްލާޤު ގެއްލިގެންދަނީ މި ސަބަބާ ހުރެއެވެ. އެހެންކަމުން، ދަރިންނަކީ ޞާލިޙު ބަޔަކު ކަމުގައި ހެދުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ ގޭގެ ބަދިގެއަށް ވައްދާ ކޮންމެ ލާރިއަކީ ސާފު ފައިސާކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ.
މުފްތީ މެންކް ގެ ދަރުސްތަކުގައި ވެސް މި މައުޟޫޢަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، ޢާއިލާއަށް ޙަލާލް ރިޒުޤު ހޯދައިދިނުމަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުން ފަހިކުރުމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ދަރިންގެ މުސްތަޤްބަލާއި އެކުދިންގެ އީމާންތެރިކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ އެންމެ ބޮޑު ޖިހާދު ކަމުގައި މުފްތީ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. ދަރިން ދީނަށް ލޯބިކުރާ، ހެޔޮލަފާ ބަޔަކަށް ހެދޭނީ މައިންބަފައިން ހޯދާ އާމްދަނީގެ ތާހިރުކަމުން ކަމަށްވެސް މުފްތީ ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.