އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން، ބްރައިޑަލް ޝަވަރ!
ޒަމާނަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކާއެކު، ކައިވެނީގެ ކުރިން ބާއްވާ "ބްރައިޑަލް ޝަވަރ" ނުވަތަ "ބޭބީ ޝަވަރ" ފަދަ ޙަފްލާތައް ބޭއްވުން މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ވަނީ ޢާންމުވާން ފަށާފައެވެ. ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިން އެއްވެ އުފާފާޅުކުރުމަކީ އިސްލާމްދީން ހިތްވަރުދޭ ކަމެއް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، މުސްލިމުންގެ ކޮންމެ ޢަމަލަކާއި އުފާފާޅުކުރުމެއްވެސް އޮންނަންޖެހެނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ. ދާރުލް އިފްތާގެ ފަތުވާތަކާއި އިސްލާމީ ފިޤުހު އިލްމުވެރިންގެ އިރުޝާދުތަކުގައި، މިއަދުގެ މުސްލިމުން ދީނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް މިފަދަ އިޖުތިމާޢީ ޙަރަކާތްތައް ކުރިއަށްގެންދާނެ ސަރީޙަ އިމުގެ ރަމްޒުތައް ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.
ދާރުލް އިފްތާގެ ފަތުވާގައި އެންމެ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ދީނީ ޢަޤީދާއާ ގުޅުންހުރި ޙަފްލާތަކާއި، އާދަކާދައިގެ ގޮތުން ބާއްވާ އިޖުތިމާޢީ އެއްވުންތަކުގެ ދެމެދުގައިވާ ތަފާތެވެ. ކްރިސްމަސް، އީސްޓަރ ނުވަތަ ދިވާލީ ފަދަ އެހެން ދީންތަކުގެ ޢަޤީދާއާ ސީދާ ގުޅިފައިވާ ޢީދުތަކާއި ޙަފްލާތަކުގައި މުސްލިމުން ބައިވެރިވުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން ޙަރާމްކަމެކެވެ. އަދި އެފަދަ ދުވަސްތައް އެހެން ސިފައެއްގައިވެސް މުސްލިމުން ފާގަހަކޮށް ހެދުމަކީވެސް އިސްލާމީ ޝަރީއަތާއި މުޅިން ހިލާފު ކަމެކެވެ. އެހެނީ އެއީ އެބައިމީހުންގެ ދީނީ އަގީދާތަކާއި ގުޅިފައިވާ މުނާސަބުތަކެއް ކަމުގައި ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް، ބްރައިޑަލް ޝަވަރ ފަދަ ކަންކަމަކީ ވަކި ދީނީ އަޅުކަމަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމަކަށް ނުވާތީ، ފިޤުހީ ޤާޢިދާ "الأَصْلُ فِي الأَشْيَاءِ الإِبَاحَة" (ޢާންމު ކަންކަމުގައި އަޞްލަކީ ހުއްދަވުން) މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޝަރުޢީ ޙައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި އެފަދަ ކަންކަން ބޭއްވުން ހުއްދަވާނެ ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.
ނަމަވެސް، ޙަފްލާއަކީ ޒާތުގައި ހުއްދަ އިޖުތިމާޢީ ކަމެއް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެހެން ދީންތަކުގެ ނުވަތަ އިސްލާމީ އަޚްލާޤާ ޚިލާފު ސަގާފަތްތަކުގެ ޚާއްޞަ ސިފަތައް ކޮޕީކުރުމުން (ނުވަތަ ތަޝައްބުހުވުމުން) މުސްލިމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ. އިސްލާމީ ފަތުވާތަކުގައި އިންޒާރުދީފައިވަނީ، ޣައިރު މުސްލިމުންގެ ހަރަކާތްތަކާއި އެބައިމީހުންގެ މުޑުދާރު އަމަލުތަކާއި ދެޖިންސު މަސްހުނިވެ ހަރާމް އަޑުތަކުން އަޑުގަދަ ކުރުމާއި ހަރާމް ބުއިންތަކާއި ކެއުންތަކުން މުސްލިމުން ދުރުހެލިވުމަށެވެ. މުސްލިމުންގެ އަމިއްލަ ދީނީ އަދި އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓޭނީ، އަގުހުރި އިސްލާމީ އާދަކާދަތަކަށް އިސްކަންދީގެންނެވެ.
ޣައިރު މުސްލިމުންގެ އާދަކާދަތައް ކޮޕީކުރުމުން ދުރުހެލިވުމުގެ އިތުރުން، އެފަދަ އެއްވުންތަކުގައި ސީދާ ޝަރުޢީ ނަހީތަކުން ބަރީޢަވުން ލާޒިމުވެގެންވެއެވެ. ހަޑިހުތުރު (ފާހިޝް) ލަވަޔާއި މިއުޒިކު ކުޅުމާއި، އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން މަސްހުނިވުމާއި، އަދި އިސްރާފުކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ޙަރާމްކުރައްވާފައިވާ ކަންކަމެވެ. އިސްލާމީ އިލްމުވެރިން (އޭގެ ތެރޭގައި ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ކުބާރުލް ޢުލަމާއިންގެ މަޖިލިސް ހިމެނޭގޮތަށް) ވަނީ ކައިވެނީގެ ޙަފްލާތަކުގައި ހަޑިހުތުރު (ފާހިޝް) ލަވަޔާއި މިއުޒިކު ބޭނުންކުރުމާއި، ބޮޑެތި ޚަރަދުތައްކޮށް އިސްރާފުކުރުން ނަހީކުރައްވާފައެވެ. ކައިވެންޏަކީ މާތް ﷲ ގެ ބަރަކާތް ލިބޭ ކަމަކަށްވާއިރު، އެކަމުގެ އުފާފާޅުކުރުން އެކަލާނގެއަށް ފުރައްސާރަ ކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
އިސްލާމީ ފިޤުހު އިލްމުވެރިން ބްރައިޑަލް ޝަވަރއާ ގުޅޭގޮތުން ނެރުއްވާފައިވާ އިރުޝާދުތަކަށް ބަލާއިރު، މިފަދަ ޙަފްލާއެއް ހުއްދަވާނީ ވަކި ޝަރުޠުތަކަކާއެކުގައެވެ. އެއީ އެ މާޙައުލަކީ ހަމައެކަނި އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަ، ހިލޭ ފިރިހެނުންގެ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައިވާ ރައްކާތެރި މާޙައުލަކަށް ވުމެވެ. އަދި ބައިވެރިންގެ ހެދުންއެޅުމާއި، ވާހަކަދެއްކުމާއި، މުޅި މާޙައުލުންވެސް އިސްލާމީ އަހުލާޤާއި އަބުރުވެރިކަން ފެންނަންޖެހޭނެއެވެ. އޭރުން އަންހެންކަނބަލުންނަށް ދީނީ އިމުގެ ތެރޭގައި ތިބެ، ހިތްހަމަޖެހުމާއެކު އުފާފާޅުކުރެވޭނެއެވެ.
ޢަމަލީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ޝަރުޢީ އިމުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވޭ ބްރައިޑަލް ޝަވަރއަކީ އަންހެނުންގެ މެދުގައިވާ އުޚުއްވަތްތެރިކަމާއި އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، މުސްތަޤުބަލުގެ ޙަޔާތަށް ތައްޔާރުވުމަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުޞަތެކެވެ. މިފަދަ އެއްވުންތަކުގައި އަލަށް ކައިވެނިކުރާ ކުއްޖާއަށް ބޭނުންތެރި ހަދިޔާ ދިނުމާއި، ޒަވާޖީ ޙަޔާތަށް ބޭނުންވާ ހެޔޮ ނަސޭޙަތްތައް ހިއްސާކުރުމާއި، ކީރިތި ޤުރްއާން ތިލާވަތްކޮށް ހެޔޮ ދުޢާކޮށްދިނުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނިދާނެއެވެ. ހެޔޮ ނިޔަތަކާއެކު، އިސްލާމީ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތަކަށް އިހްތިރާމުކޮށް އިޖުތިމާޢީ ޙަރަކާތެއް ކުރިއަށްގެންގޮސްފިނަމަ، އެކަމުން ދީނީ ގޮތުން ހެޔޮ އަޖުރުވެސް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ލިބިގެންދާނެއެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، މުސްލިމުން މިފަދަ ޒަމާނީ ކަންކަމުގައި އުޅޭއިރު، އިޖުތިމާޢީ ނުފޫޒުތަކުގެ ސަބަބުން ދީނީ އިމުން ބޭރުވިޔަނުދިނުމަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. އިޖުތިމާޢީ ސަގާފަތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބްރައިޑަލް ޝަވަރ ފަދަ ކަންކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ލާޒިމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެއްވެސް ހާލެއްގައި ދެކެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ނިޔަތެއް ސީދާކޮށްވެސް ނުސީދާކޮށްވެސް އޮވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އިސްރާފުކުރުމާއި، ޣައިރު މުސްލިމުންގެ މުޑުދާރު އާދަކާދަތަކަށް ތަބާވުމުން ދުރުހެލިވެ، ސާދާކަމާއެކު ބާއްވާ މިފަދަ ހަފްލާތަކަކީ އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށްދޭ އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅަކަށް ހެދިދާނެއެވެ.
ހަވާލަ:
. ދާރުލް އިފްތާ މަޙްމޫދިއްޔާ. "ފަތުވާ އޮން ހޯސްޓިންގ ބްރައިޑަލް އެންޑް ބޭބީ ޝަވަރސް." އަސްކްއިމާމް.އޯރގް، ފަތުވާ ނަންބަރު: 31254 / 45892.
. އިބްނު ތައިމިއްޔާ. "އިޤްތިޟާއު އައްޞިރާޠި އަލްމުސްތަޤީމް މުޚާލަފަތަ އަޞްޙާބި އަލްޖަޙީމް." (ޣައިރު މުސްލިމުންގެ އާދަކާދަތަކާއި ޢީދުތަކާ ތަޝައްބުހުވުމުގެ ޙުކުމް).
. އިލްމީ ގޮތުން ދިރާސާކުރާ އަދި އިފްތާ ކޮމިޓީ (އަލްލަޖްނަތު އައްދާއިމަހް). "ފަތުވާ އަންނަކާޙް ވަ އަލްއުޢުރާޞް." (ކައިވެނީގެ ޙަފްލާތަކުގައި އިސްރާފުކުރުމާއި، މިއުޒިކާއި، ފްރީ-މިކްސިންގއާ ގުޅޭ ފަތުވާތައް)، ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ.
. މުޙައްމަދު ޞާލިޙު އަލްމުނައްޖިދު. "ޙުކުމް އަލްއިޙްތިފާލް ބި މުނާސަބާތު އަލްޖަދީދަ (ބްރައިޑަލް ޝަވަރ)." އިސްލާމްޤިއުއޭ.އިންފޯ، ފަތުވާ ނަންބަރު: 115750.