މިއަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަޚުރުވެރި 61 ވަނަ މިނިވަން ދުވަހެވެ. ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހަކީ ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ޤައުމީ ރޫޙާއި ޖޯޝް އާލާކުރުވާ ދުވަހެކެވެ. އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުން ނުކުމެ، ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނުތާ 61 އަހަރު ފުރޭއިރު، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކުރަނީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ މިނިވަންކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ވޭތުވެދިޔަ ހަ ގަރުނާ ގާތްކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެ ހޯދާފައިވާ އުމްރާނީ، އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ކުރިއެރުންތަކުގެ ކާމިޔާބީ ވެސް ފާހަގަކުރާ ދުވަހެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް މިނިވަންކަން ލިބުމުގެ ތާރީޚަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ޙިކުމަތްތެރި ޒަޢާމަތް ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ. 1965 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި 26 ވަނަ ދުވަހު ސޮއިކުރެވުނު މިނިވަންކަމުގެ އެއްބަސްވުމަކީ، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މިދެކެމުންދާ ތަރައްޤީގެ ބިންގަލެވެ. އެދުވަހު އެ ވެވުނު މަތިވެރި ޤުރުބާނީއާއި ކުރެވުނު ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއަކީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ފަޚުރުވެރި، އަމިއްލަ ސިޔާދަތީ ބާރު ހިނގާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވުމެވެ.
މިނިވަންކަން ލިބުނު އިރު ރާއްޖެ އޮތް ޙާލަތާއި މިއަދުގެ ޙާލަތާ އަޅާކިޔާއިރު، ފެންނަނީ ވަރަށް ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމަށް އެކަނި ބަރޯސާވެފައި އޮތް ކުޑަ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް އައިސް، ރާއްޖެ ވަނީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރިއާއި އިޤްތިޞާދީ ވިއުގައިގެ ތެރެއަށް ވަދެފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ވަނީ އެތައް ގުނައަކުން މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. އާދައިގެ ދިރިއުޅުމަކުން ފެށި ދަތުރު މިއަދު އައިސް މިވަނީ ޒަމާނީ ފަސޭހަތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގެ މައި އިންޖީނަކީ ފަތުރުވެރިކަމެވެ. 1970 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު ރާއްޖެއަށް ތަޢާރަފުވި ފަތުރުވެރިކަން މިއަދު ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަޝްހޫރު އަދި އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގެ މަންޒިލަށް ރާއްޖެ ހަދާފައެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުން ލިބޭ އާމްދަނީއަކީ ރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފަންޑުކުރާ މައިގަނޑު ވަސީލަތެވެ. މި ސިނާޢަތުގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ވަޒީފާއެއް އުފެދި، ރަށްފުށުގެ އިޤްތިޞާދުތަކަށް ވެސް އޭގެ ހެޔޮ އަސަރު ވަނީ ކޮށްފައެވެ.
އުމްރާނީ ތަރައްޤީއަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖެ މިއަދު ދަތުރުކުރަމުން މިދަނީ ޒަމާނީ ކުރިއެރުންތަކާ ދިމާއަށެވެ. މާލެއާއި ހުޅުމާލެ ގުޅުވައިދޭ ސިނަމާލެ ބުރިޖާއި، ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތަރައްޤީކުރެވިފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އަދި އެތެރޭގެ އުދުހުންތަކުގެ އެއަރޕޯޓުތަކަކީ މިކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. އަދި ބޮޑެތި ބިންހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢުތަކާއެކު، އާބާދީއަށް ބޭނުންވާ ބޯހިޔާވަހިކަމާއި އިޤްތިޞާދީ ހަރަކާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ޖާގަ އަންނަނީ ތަނަވަސްކުރެވެމުންނެވެ.
ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރޮނގުން ރާއްޖެ ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުމަކީ ވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރަށަކަށް އިންޓަނެޓުގެ ޚިދުމަތް ލިބެން ހުރުމާއި، ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތްތައް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރެވެމުންދާ ދިއުމަކީ، ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ހޯދުމުގައި ލުއިފަސޭހަތަކެއް ގެނެސްދީފައިވާ ކަމެކެވެ. ޑިޖިޓަލް އިޤްތިޞާދަކަށް ރާއްޖެ މިސްރާބު ހިފާފައިވާއިރު، މިއީ ޒުވާނުންނަށް އައު ފުރުޞަތުތަކެއް ހުޅުވިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ތަޢުލީމާއި ޞިއްޙީ ދާއިރާއިން ވެސް ރާއްޖެ ވަނީ ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. މަތީ ތަޢުލީމުގެ ފުރުޞަތުތައް ފުޅާވެ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީއާއި އެހެނިހެން ކޮލެޖުތަކުން ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް ހާސް ދަރިވަރުންނެއް ދަސްވެނިވެގެން ނުކުމެއެވެ. މިއީ މާދަމާގެ ޤައުމު ހިންގުމާ ހަވާލުވާނެ ޢިލްމީ ޖީލެކެވެ. ޞިއްޙީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ސްޕެޝަލިސްޓް ފަރުވާތައް ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުން ލިބޭނެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެހި، ރައްޔިތުންގެ ޢާންމު ޞިއްޙަތު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުކުރެވިފައެވެ.
ތަރައްޤީގެ މި ދުވެލީގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލުމަކީ ރާއްޖެފަދަ ބިންތިރި ޖަޒީރާ ޤައުމަކަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. އެހެންކަމުން، މިއަދުގެ ތަރައްޤީގެ މިސްރާބު ހުރީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަކާ ދިމާއަށެވެ. އިޔާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އިތުރުކޮށް، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ތިމާވެށީގެ ޙައްޤުގައި ވަކާލާތުކުރުމުގައި ރާއްޖެ ދެމިއޮތުމަކީ ޤައުމުގެ މުސްތަޤުބަލަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.
ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަށް ބަލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖެއަކީ މިއަދު ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގައި އިޙުތިރާމް ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. އެކި ޤައުމުތަކާއެކު ބާއްވާ ގުޅުންތައް ބަދަހިކޮށް، އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ފަހި މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ސަރުކާރުން އަންނަނީ މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. މިގޮތުން، ޤައުމީ ސަލާމަތާއި ސިޔާދަތު ރައްކާތެރިކުރުމާއެކު، ބޭރުގެ ޤައުމުތަކާ ގުޅިގެން އިޤްތިޞާދީ ފައިދާ ހޯދުމަކީ މިއަދުގެ ރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ މިސްރާބެވެ.
މި ހުރިހާ ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދަމުންދާއިރުވެސް، ދިވެހިންގެ އިސްލާމީ ވަޙުދަތާއި ޤައުމީ ސިފަތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަންތަކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މާދަރީ ބަހާއި، ސަގާފަތާއި، އާދަކާދަތައް ދެމެހެއްޓުމަކީ މިނިވަންކަމުގެ އަސްލު ދެމެހެއްޓުމެވެ. ޒަމާނީ ބަދަލުތަކާއެކުވެސް، ދިވެހިންގެ ގުޅުންތަކާއި އެއްބައިވަންތަކަން ހަރުދަނާކޮށް ބޭއްވުމަކީ ޤައުމުގެ ސުލްޙަމަސަލަސްކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
61 ވަނަ މިނިވަން ދުވަސް ފާހަގަކުރަމުންދާއިރު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޢަޒުމަކަށް ވާންވާނީ ކާބަފައިން ހޯދައިދިން މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކޮށް، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ. މިއަދުގެ ތަރައްޤީއާއެކު ރާއްޖެ މިސްރާބު ހިފާފައިވަނީ އުޖާލާ މުސްތަޤުބަލަކާ ދިމާއަށެވެ. އެ މުސްތަޤުބަލު ބިނާކުރުމުގައި ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މިނިވަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ލިބޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ދިފާޢުކޮށް، އާލާކުރަންޖެހޭ މަތިވެރި ނިއުމަތެކެވެ.