ޤިޔާމަތް ދުވަހަކީ އިންސާނާގެ ޙަޔާތުގައި އަންނާނެ އެންމެ ބިރުވެރި، އެންމެ ނާމާން ދުވަހެވެ. އެ ދުވަހުގެ ބިރުވެރިކަމާއި، ކަންބޮޑުވުން ހުންނާނެ މިންވަރަކީ، ދުނިޔޭގައި ތިމާގެ އެންމެ ގާތް މީހުން ކަމުގައިވާ މައިންބަފައިންނާއި، އަނބިދަރިންނާއި، އާއިލާގެ މީހުންނާ ވަކިވެ، ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސާއިގެން މަޝްޣޫލުވެގެން އުޅޭނެ ދުވަހެކެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އެއްވެސް ކުޅަދާނަކަމެއް، ނުވަތަ ޝައުޤުވެރިކަމެއް އެއްވެސް އިންސާނެއްގެ ކިބައިގައި އެ ދުވަހަކު ނުހުންނާނެއެވެ.
މި ބިރުވެރި ޙަޤީޤަތް ބަޔާންކުރައްވައި، މުފްތީ މެންކު ފަދަ ޢިލްމުވެރިން ވަރަށް ގިނައިން ހަނދާންކޮށްދެއްވައެވެ. މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުސްތަކުގައި ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ޤިޔާމަތް ދުވަހު މީހުން ތިބޭނީ އިންތިހާ ދަރަޖައަށް ބިރުގަނެފައެވެ. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ހިސާބުތަކާއި، ޢަމަލުތަކުގެ ނަތީޖާއާމެދު ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ދުނިޔޭގައި ހުރިއިރު ކިތަންމެ ލޯބިވާ މީހަކު ކަމުގައިވިޔަސް، އެ ދުވަހު އެމީހެއްގެ މައްސަލަތަކުން މިންޖުވުމަށްޓަކައި އެހެން މީހެއްގެ އެހީއަކަށް ނޭދޭނެއެވެ. އަދި އެހީއެއް ވެވޭނެ ފުރުޞަތެއްވެސް ނޯންނާނެއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މިކަން ވަރަށް ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެއްވެސް ނަފްސަކަށް އެހެން ނަފްސެއްގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ބާރެއް ނުފޯރުވޭނެކަން މާތް ﷲ ވަނީ އަންގަވާފައެވެ. މިގޮތުން، ސޫރަތުލް އިންފިޠާރުގެ 19 ވަނަ އާޔަތުގައިވެއެވެ.
(يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا ۖ وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِّلهِ) (82:19). މާނައީ: "(އެއީ) އެއްވެސް ނަފްސަކަށް، އެހެން ނަފްސަކަށްޓަކައި އެއްވެސް ކަމެއް ކޮށްދިނުމުގެ ބާރު ލިބިގެންނުވާ ދުވަހެވެ. އަދި އެ ދުވަހު، ހުރިހާ ކަމެއްގެ ވެރިކަންވަނީ اللَّه އަށެވެ."
މި އާޔަތުން ދޭހަވާ ގޮތުގައި، ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެއްވެސް މީހަކަށް އެހެން މީހެއްގެ ފާފައެއް އުފުލައެއް ނުދެވޭނެއެވެ. ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ޢަޛާބު ލުއިކޮށްދޭކަށްވެސް ނޫޅެވޭނެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތިމާ ދުނިޔޭގައި ކުރި ޢަމަލުތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެއެވެ. ދުނިޔޭގައި އަހަރެމެން އެހީތެރިކަމަށް އެދޭ ވެރިންނާއި، ރަޙްމަތްތެރިންނާއި، އާއިލާ މީހުން އެ ދުވަހު އަހަރެމެންނަށް އެހީއެއް ނުވެވޭނެއެވެ.
އެހެންކަމުން، މި ބިރުވެރި ދުވަހަށް ތައްޔާރުވުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. މޫފްތީ މެންކު ހަނދާންކޮށްދެއްވާ ފަދައިން، އަހަރެމެންގެ ޢަމަލުތައް އިޞްލާޙުކޮށް، اللَّه ގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބެންޖެހެއެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަކީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު ތިމާއަށް ނަޖާވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ވަސީލަތެވެ. ދުނިޔޭގެ ވަގުތީ އުފާތަކާއި، މީހުންގެ އެހީތެރިކަމަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި، اللَّه ގެ ރަޙްމަތަށް އެދި ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ގިނަކުރަންޖެހެއެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2025.