ރާއްޖެއަކީ ކަނޑުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިފައިވާ ޖަޒީރާ ގައުމެކެވެ. ދިވެހިންގެ ލޭނާރު ކަމުގައިވާ ކަނޑުތަކުގައި ދިވެހި ކާބަފައިން ކުރި ދަތުރުތަކަކީ ހަމައެކަނި ދިރިއުޅުމަށް ކުރި މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ދިވެހިންގެ ނަން މަޝްހޫރުކޮށްދިން ހުނަރެކެވެ. ނަމަވެސް، ރިޔަލުގެ ދަށުގައި ފޮރުވިފައިވާ ދިވެހި ދަތުރުވެރިންގެ އާދަޔާ ހިލާފު ތާރީހަކީ މިއަދު ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގޭ ވަންހަނާވެފައިވާ ސިއްރެކެވެ.
ޒަމާނީ އެއްވެސް ޓެކްނޮލޮޖީއެއް އަދި އާލާތެއް ނެތް ޒަމާނެއްގައި ދިވެހިން ކަނޑުތައް ހުރަސްކުރީ އުޑުމަތީގެ ތަރިތަކާއި ކަނޑުގެ އޮއިވަރަށް ބަލައިގެންނެވެ. ރޭގަނޑުގެ އަނދިރީގައި ދަތުރުކުރުމަށް "ނިޔަމި" ކަމުގެ އިލްމު ދިވެހިން އަމިއްލައަށް އުފެއްދިއެވެ. މިއީ މިއަދުގެ ސައިންސްވެރިން ވެސް ހައިރާންވާ ފަދަ ފުރިހަމަ ހިސާބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ އިލްމެކެވެ. ދަތުރުވެރިން އެމީހުންގެ މިސްރާބު ހޯދީ ތަރިތަކުގެ މަގާމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުންނެވެ.
ސަތާރަވަނަ ގަރުނުގައި ރާއްޖެއަށް އައި ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ތާރީހު ލިޔުންތެރިޔާ ފްރާންސުވާ ޕިރާޑް ޑި ލަވާލްގެ ލިޔުންތަކުގައި ދިވެހި ނިޔަމިންނާއި އޮޑިފަހަރުގެ މޮޅު ކަމުގެ ވާހަކަ ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެފައިވެއެވެ. އޭނާ ރާއްޖޭގައި ހޭދަކުރި އަހަރުތަކުގައި ދިވެހިންގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ހުނަރު ފެނިފައި އާޝޯހުވިކަން އޭނާގެ ފޮތުން އެނގެން އޮވެއެވެ.
ޕިރާޑް ޑި ލަވާލް ލިޔެފައިވާ މަޝްހޫރު ފޮތް "ދަ ވޮޔޭޖް އޮފް ފްރާންސުވާ ޕިރާޑް އޮފް ލަވާލް" ގައި ބުނެފައިވާގޮތުން ދިވެހިންނަކީ ކަނޑުދަތުރުކުރުމުގައި އެންމެ ކުޅަދާނަ އެއް," ބަޔެކެވެ. "އެމީހުންގެ އޮޑިފަހަރު ބަނދެފައި ހުންނަ ގޮތާއި، މޫސުމަށް ބަލައިގެން ދަތުރުކުރާ ގޮތަކީ ދުނިޔޭގެ އެހެން އެއްވެސް ބަޔަކު އެކަން ކުރާގޮތެއް ނޫން," ކަމަށް ޕިރާޑު ބުނެފައިވެއެވެ. މި ބަސްތަކުން ދިވެހި ކަނޑުވެރިންގެ ގާބިލުކަން ސާބިތުވެއެވެ.
ދިވެހިން ދަތުރުތައް ކުރީ ހަމައެކަނި ރާއްޖޭގެ އެތެރެވަރިއަކަށް ނޫނެވެ. ބޮލީގެ ވިޔަފާރި ކުރުމަށްޓަކައި ބަންގާޅަށާ، އަރަބިކަރައަށް އަދި އެފްރިކާގެ ބައްރުތަކަށް ދިވެހި ރިޔަލު އޮޑިފަހަރުގައި ވަނީ ދަތުރުކޮށްފައެވެ. މި ދަތުރުތަކަކީ އެތައް މަހެއް ވަންދެން ކަނޑުމަތީގައި ހޭދަކުރަންޖެހޭ، ފުރާނައަށް ނުރައްކާތެރި ދަތުރުތަކެއް ނަމަވެސް، ދިވެހި ފަހުލަވާނުން އެކަން ކުރީ ކެރިގެންނެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މަޝްހޫރު ތާރީހީ އިލްމުވެރިޔާ އެޗް.ސީ.ޕީ ބެލް ލިޔެފައިވާ "ދަ މޯލްޑިވް އައިލެންޑްސް: މޮނޮގްރާފް އޮން ދަ ހިސްޓްރީ، އާކިއޮލޮޖީ އެންޑް އެޕިގްރަފީ" ފޮތުގައި ވެސް ދިވެހިންގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މުއްސަނދި ތާރީހަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވެއެވެ. އޭނާ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދިވެހިންގެ އޮޑިފަހަރަކީ އިންޑިއާ ކަނޑުގައި ދުއްވި އެންމެ ފުރިހަމަ އެއް އުޅަނދެވެ. އެ އުޅަނދުތައް ބަނދެފައިވަނީ އޭގެ ޒާތުގައި ވަރަށް ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ.
ބެލްގެ ލިޔުންތަކުގައި ބުނެފައިވާގިތުން، ދިވެހި އޮޑިފަހަރުގައި ދަގަނޑު މޮހޮރެއްގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ރޯނެވެ. "އެހެންނަމަވެސް، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ގަދަ ތޫފާންތަކާ ކުރިމަތިލުމުގެ ބާރު އެ އޮޑިފަހަރުގައި ހުރޭ." ކަމަށް ބެލް ބުނެފައިވެއެވެ.
މިއީ ދިވެހި މާވަޑިންގެ އަތްތެރިމަސައްކަތުގެ ފުރިހަމަކަން ހާމަކޮށްދޭ ދަލީލެކެވެ. ރޯނުން ގަތައިގެން ބަންނަ އޮޑިފަހަރަކީ ރާޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ދުއްވަން ފަސޭހަ އުޅަނދުތަކެކެވެ.
ދިވެހި ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ބޭފުޅުން ވެސް މިކަމަށް އެއްބަސްވެއެވެ. ދިވެހި ތާރީހު އިލްމުވެރިޔާ ނަސީމާ މުހައްމަދު ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދިވެހި ނިޔަމިންނަކީ ހަމައެކަނި ދަތުރުވެރިންނެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންނަކީ މޫސުމާއި އޮއިވަރުގެ ފުން އިލްމެއް ލިބިފައިވާ ބައެކެވެ. އަދި އެ އިލްމު އެމީހުން ވަނީ ލިޔެކިޔުމުން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. އެމީހުން ތައްޔާރުކުރި ނިޔަމި ފަތްތަކަކީ މިއަދުވެސް އަގުބޮޑު ތަރިކައެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިއަދު މި ފަހުލަވާނުންގެ ވާހަކަތައް މިވަނީ ތާރީހުގެ ފަތްފުށްތަކުން ގެއްލިފައެވެ. އިންޖީނު އެޅި ދޯނިފަހަރު އައުމާއެކު، ރިޔަލުގައި ކުރަމުން އައި ދަތުރުތައް ހުއްޓި، ނިޔަމިކަމުގެ އިލްމު ބޭނުންކުރުން ވަނީ މުޅިންހެން ނެތިގެން ގޮސްފައެވެ. ޒުވާން ޖީލުތަކަށް ކާބަފައިންގެ މި މަތިވެރި ހުނަރުގެ މައުލޫމާތު އެނގެނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. މިއީ ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ކޮންމެއަކަސް، ރިޔަލުގެ ދަށުގައި ފޮރުވިފައިވާ ދިވެހި ދަތުރުވެރިންގެ އާދަޔާ ހިލާފު ތާރީހަކީ ދިވެހިން ފަހުރުވެރިވާންޖެހޭ ފަދަ މާޒީއެކެވެ. އެ ތާރީހު ދިރާސާކޮށް، އެ އިލްމު ހޯދައި ބެލުމަކީ މިއަދުގެ ޒުވާނުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާއެކެވެ. ނޫނީ ދިވެހިންގެ ހަގީގީ އައިޑެންޓިޓީ އާއި ކަނޑުތަކުގެ މައްޗަށް ހޯދި ކާމިޔާބީގެ އަސްލު ފުރިހަމައަށް އަންދާޒާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.