އިސްލާމްދީނުގައި ތަވާޟުޢުވެރިކަމަކީ ނުވަތަ ކެތްތެރިކަމާއެކު ނިކަމެތިކަން ޤަބޫލުކުރުމަކީ މުއުމިނެއްގެ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މާތް އެއް ސިފައެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި ތަވާޟުޢުވެރިވުމަކީ، އެކަލާނގެއީ އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ ކުޅަދުންވަންތަ އިލާހުކަން ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލުކޮށް، އިންސާނާއަކީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް އިންތިހާއަށް ބޭނުންޖެހިގެންވާ ނިކަމެތި އަޅެއްކަން އިޙްސާސްކުރުމެވެ. މި ސިފަ އިންސާނާގެ ހިތުގައި އަށަގަތުމުން، އޭނާގެ އަޚްލާޤާއި، އުޅުމާއި، އަދި އެހެން މީހުންނާއެކު ބާއްވާ ގުޅުންތަކަށް އޭގެ ހެޔޮ އަސަރު ކުރެއެވެ.
ﷲ ތަޢާލާގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމާއި ކީރިތިވަންތަކަމާމެދު ފިކުރުކުރުމަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި ތަވާޟުޢުވެރިކަން އުފެދޭ އެއްމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ. އިންސާނާއަށް ލިބިފައިވާ އެންމެހައި ނިޢުމަތްތަކަކީ އިންސާނާގެ ބާރުވެރިކަމުން ލިބުނު ނިޢުމަތްތަކެއް ނޫނެވެ. ސިއްޙަތާއި، މުދަލާއި، ޢިލްމާއި، މަޤާމަކީ ހަމައެކަނި ﷲ ތަޢާލާގެ ދީލަތިވަންތަކަމުން ލިބިފައިވާ ތަކެއްޗެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: "وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا" (ސޫރަތުލް ފުރްޤާން: 63) މާނައީ: "ރަޙްމާންވަންތަ އިލާހުގެ އަޅުންނަކީ، ބިމުގައި މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އުޅޭ މީހުންނެވެ." މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ﷲ ތަޢާލާގެ ލޯބިލިބިގެންވާ އަޅުންގެ މުހިންމު ސިފައަކީ ބިމުގައި ބޮޑާކަމެއްނެތި، ތަވާޟުޢުވެރިކަމާއެކު އުޅުމެވެ.
މުފްތީ މެންކް އޭނާގެ ދީނީ ދަރުސްތަކުގައި ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ތަވާޟުޢުވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ ނިކަމެތިކަން ދެއްކުމެއް ނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ! އެއީ އެމީހާގެ ހިތުގައިވާ ވަރުގަދަ އީމާންކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. މުފްތީ މެންކް އިރުޝާދު ދެއްވާ ގޮތުގައި، އިންސާނާއަށް ކިތަންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ނުވަތަ މަތީ މަޤާމެއް ލިބުނުކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން ލިބުނު ފުރުޞަތެއްކަން ހަނދާންކޮށް، އެކަލާނގެއަށް ޝުކުރުވެރިވާންޖެހޭނެއެވެ. ބޮޑާކަމާއި ކިބުރުވެރިކަމަކީ ހިތް ހަލާކުކޮށް، އިންސާނާ ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން ދުރުކުރާ ކަމެކެވެ.
ތަވާޟުޢުވެރިކަމުގެ އަނެއްކޮޅަކީ ކިބުރުވެރިކަމެވެ. ކިބުރުވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު އެހެން މީހުންނަށްވުރެ މަތިވެރިކޮށް ދެކުމާއި، ޙައްޤު ބަސް ޤަބޫލުކުރަން ދެކޮޅުހެދުމަކީ ކިބުރުވެރިކަމުގެ ސިފައެކެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި ތަވާޟުޢުވެރިވާ މީހާ، އެހެން އިންސާނުންނަށްވެސް އިޙްތިރާމްކުރާނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކީ އޭނާއަށްވުރެ ދަށް މީހެއްކަމުގައި ނުދެކޭނެއެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގައި އަމާންކަމާއި އެކުވެރިކަން އުފެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު އަސާސެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި ތަވާޟުޢުވެރިވުމަކީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ކާމިޔާބީގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަންކަމެއްގައިވެސް ތަވާޟުޢުވެރިކަން އިސްކޮށް، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ބޮޑާކަން ދޫކޮށްލަންޖެހެއެވެ. ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ކެތްތެރިވެ، ތަވާޟުޢުވެރިވާ އަޅުންގެ ދަރަޖަ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައިވެސް އެކަލާނގެ މަތިވެރިކުރައްވާނެއެވެ. އަޅަމެންނަކީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި ތަވާޟުޢުވެރިވާ، ނިކަމެތި އަޅުންގެ ތެރެއިން ލައްވާށިއެވެ. އާމީން.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.