ހަސަދަވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް ރޫހާނީ ބައްޔެވެ. އެއީ އެހެން އިންސާނަކަށް ﷲ ތަޢާލާ ދެއްވާފައިވާ ނިޢުމަތެއް ކެނޑިގެން ދިއުމަށް އެދޭ އެދުމެވެ. މީހެއްގެ މުދަލަށް، ޢިލްމަށް ނުވަތަ އަބުރަށް ލިބޭ ކުރިއެރުމާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހި، އެ ނިޢުމަތެއް އެމީހެއްގެ ކިބައިން ބީވުމަށް އެދުމަކީ އިންސާނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި އަޚްލާޤު ހަލާކުކޮށްލާ ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އަނެކާއަށް ދެވޭ އަނިޔާއެއް ނޫނެވެ. އަދިކީއްހެއެވެ! މިއީ އަމިއްލަ ހިތުގެ ހަމަޖެހުން ނަގާލައި، އަޅުކަންތަކުގެ އުޖާލާކަން ފޮހެލާ ނުރައްކާތެރި ސިފައެކެވެ.
ޤުރްއާނުގައި ހަސަދަވެރިކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި އެކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވެއެވެ. ސޫރަތުލް ފަލަޤްގެ 5 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ» (سورة الفلق: 5) މާނައީ: "އަދި ހަސަދަވެރިޔާ ހަސަދަވެރިވެއްޖެ ހިނދު، އޭނާގެ ނުރައްކަލުންވެސް މެއެވެ." މިއާޔަތުން އެނގިގެންދަނީ ހަސަދަވެރިކަމަކީ އޭގެ ނުބައިކަން އެހެން މީހުންނަށް ފޯރާ މާއްދީ އަދި ރޫހާނީ ނުރައްކަލެއް ކަމެވެ.
މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ހަސަދަވެރިކަން އުފެދެނީ ﷲ ތަޢާލާގެ ނިޔާފުޅާއި ތަޤްދީރާމެދު އިންސާނާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ނުބައި ހީތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެން މީހަކަށް ދެއްވި ނިޢުމަތަކަށް ހަސަދަވެރިވުމަކީ، ﷲ ތަޢާލާގެ ބެއްސެވުމާމެދު ނުރުހުންވުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މުފްތީ މެންކް ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ހަސަދަވެރިޔާ އެންމެ ފުރަތަމަ އަނދާ އަޅިއަށް ވަނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ހިތެވެ. އެހެންކަމުން، އަނެކާއަށް ލިބޭ ކާމިޔާބީއަށް ހަސަދަވެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހާއަށް ބަރަކާތްލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކުރުމަކީ އަމިއްލަ ހިތަށް ސާފުކަމާއި ހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ.
ހަސަދަވެރިކަމުން ހިތް ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ އެންމެ މުހިންމު އެއްކަމަކީ، އަމިއްލައަށް ލިބިފައިވާ ނިޢުމަތްތަކާމެދު ވިސްނައި ޝުކުރުވެރިވުމެވެ. އަނެކާގެ ދިރިއުޅުމާއި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން އަޅާކިއުން ހުއްޓާލަންޖެހެއެވެ. އިޖުތިމާޢީ މީޑިއާގެ މި ޒަމާނުގައި، އެހެން މީހުން ދައްކާފުޅާ ދިރިއުޅުމުގެ މަންޒަރުތަކަށް ބަލައި ހަސަދަވެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ ނަފްސު އިޞްލާޙުކޮށް ﷲ އާ ކުއްތަންވުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ.
ހަސަދަވެރިކަމަކީ ހިތުގެ ބައްޔަކަށްވާއިރު، އޭގެ ފަރުވާއަކީ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި، އަނެކުންނަށް ހެޔޮއެދުމެވެ. އެހެން މީހަކަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް ވުމުން އުފާކުރަން ދަސްކުރުމަކީ އީމާންކަން ފުރިހަމަވަމުންދާކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތައް ހަސަދައާއި ޙަސަދަވެރިންގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކުރައްވައި، ހިތްތަކުގައި ސާފުކަމާއި ލޯބި ލައްވާށިއެވެ!
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.