ޒިނޭކުރުން ފަދަ ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް ފާޅުގައި އަރައިގަންނަ މީހުން ނުވަތަ ފާސިގުންގެ ފަހަތުގައި ކުރާ ނަމާދު، ޝަރުތުތަކާއި ރުކުންތައް ފުރިހަމަކޮށްފިނަމަ ސައްހަވާނެ ކަމަށް އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ އަލީގައި ދީނުގެ ގިނަ އިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.
އިމާމު މީހާގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އުނިކަމަކުން ނުވަތަ އޭނާ ކުރާ ފާފައެއްގެ ސަބަބުން، އޭނާގެ ފަހަތުގައި ތިބެގެން ނަމާދުކުރާ މައުމޫމުންގެ ނަމާދަކަށް އެއްވެސް އުނިކަމެއް ނާންނާނެ ކަމަށް އިލްމުވެރިން އިއްތިފާގުވެއެވެ. އެހެންކަމުން މުސްލިމަކަށްވެ ހުރެ، ރަނގަޅަށް ވުޟޫކޮށް ނަމާދުގެ އެންމެހައި ރުކުންތައް ފުރިހަމަކުރާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ފަހަތުގައި ކުރާ ނަމާދު ވެސް ސައްހަވާނެއެވެ.
އިމާމު މީހާގެ ފާފައިގެ ޒިންމާ މައުމޫމުން އުފުލަން ނުޖެހޭނެ ކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހެއްކަކީ ސަހީހުލް ބުހާރީގައި ރިވާވެގެންވާ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ހަދީސްފުޅެކެވެ. އެ ހަދީސްފުޅުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ އިމާމުން މީސްތަކުންނަށް ނަމާދުކޮށްދޭއިރު، އެބައިމީހުން ނަމާދު ރަނގަޅަށް ފުރިހަމަކޮށްފިނަމަ އޭގެ ސަވާބު އެންމެންނަށް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެބައިމީހުންނަށް ކުށެއް ކުރެވިއްޖެނަމަ ނުވަތަ އުނިކަމެއް ގެނެސްފިނަމަ، މައުމޫމުންނަށް އޭގެ ސަވާބު ލިބި، އެކަމުގެ ފާފައާއި ގެއްލުން އޮތީ ހަމައެކަނި އިމާމުންގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ. މިއިން އެނގެނީ އިމާމުގެ ފާފައަކީ މައުމޫމުންގެ ނަމާދު ބާތިލުވާނެ ސަބަބެއް ނޫން ކަމެވެ.
މީގެއިތުރުން މާތް ސަހާބީންގެ އަމަލުފުޅުތަކަށް ބަލާއިރު ވެސް މިކަމަށް ވަރަށް ސާފު ހެކިތައް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އިސްލާމީ ތާރީހު ދުށް އެންމެ އަނިޔާވެރި އެއް ވެރިޔާ ކަމުގައިވާ ހައްޖާޖު ބިން ޔޫސުފަކީ އެތައް ބަޔަކު މަރައި، ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް އަރައިގަތް މީހަކަށް ވީއިރު ވެސް، އަބްދުﷲ ބިން އުމަރު އަދި އަނަސް ބިން މާލިކް ފަދަ މާތް ސަހާބީން އޭނާގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރެއްވިއެވެ. މިއިން ދަލީލުކޮށްދެނީ ވެރިމީހާ ނުވަތަ އިމާމަކީ ފާސިގަކަށް ވިޔަސް، ނަމާދުގެ ޝަރުތު ހަމަވާނަމަ ޖަމާއަތުގައި ކުރާ ނަމާދު ސައްހަވާނެ ކަމެވެ.
ހަމައެއާއެކު، އުސްމާނުގެފާނުގެ ހިލާފަތުގެ ފަހުކޮޅު މަދީނާގައި ފިތުނަވެރިން ބަޣާވާތްކޮށް، މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި ބަޣާވާތްތެރިންގެ އިސް މީހަކު އިމާމުވެ ނަމާދުކުރަން ފެށުމުން ބައެއް ބޭކަލުން އެކަމާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. އެ ހިނދު އުސްމާނުގެފާނު އެ ބޭކަލުންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، "ނަމާދަކީ މީސްތަކުން ކުރާ އެންމެ ހެޔޮ އަމަލެވެ. އެހެންކަމުން މީސްތަކުން ހެޔޮ އަމަލުކުރާނަމަ، އެބައިމީހުންނާއެކު ހެޔޮ އަމަލުގައި ބައިވެރިވާށެވެ. އަދި އެބައިމީހުން ނުބައިކަމެއް ކުރާނަމަ، އެ ނުބައިކަމަކާ ދުރުހެލިވާށެވެ." މިއީ ފިތުނައިގެ ހާލަތްތަކުގައި ވެސް ޖަމާއަތް ދޫނުކުރުމަށް ދެއްވި ވަރަށް އަގުހުރި ނަސޭހަތްޕުޅެކެވެ.
މި ދަލީލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ފިގުހުވެރިން ވަނީ ވަރަށް މުހިންމު ގާއިދާއެއް އެކުލަވައިލައްވާފައެވެ. އެއީ "އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ނަމާދު ސައްހަވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ފަހަތުގައި އެހެން މީހުން ކުރާ ނަމާދު ވެސް ސައްހަވާނެ" ކަމެވެ.
އެހެންކަމުން، މީހަކު ސިއްރިއްޔާތުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ފާޅުގައި ވިޔަސް ޒިނޭކުރުން ފަދަ ފާފައެއް ކުރި ނަމަވެސް، އޭނާ ވުޟޫކޮށް، ނަމާދުގެ ޝަރުތުތަކާއި ރުކުންތައް ފުރިހަމަކޮށްގެން ނަމާދުކުރާނަމަ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަމާދު ސައްހަވާނެތީ، އޭނާގެ ފަހަތުގައި ތިބެ މައުމޫމުން ކުރާ ނަމާދު ވެސް ބާތިލެއް ނުވާނެއެވެ.
ނަމަވެސް، ފާޅުގައި ބޮޑެތި ފާފަކުރާ މީހަކު ގަސްދުގައި އިމާމުކަމަށް އިސްކުރުމަކީ ދީނީ ގޮތުން މަކްރޫހަ ނުވަތަ ނުރުހެވޭ ކަމެއް ކަމަށް އިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސްކުރައްވާފައިވަނީ މީސްތަކުންނަށް އިމާމުވެ ނަމާދުކުރަންވާނީ ﷲ ގެ ފޮތް އެންމެ މޮޅަށް ދަންނަ އަދި ދީނުގެ ހުކުމްތަކަށް އަހުލުވެރި މީހުން ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ތަގުވާވެރި، ސޯލިހު މީހުން ތިއްބައި، ޒިނޭކުރުން ފަދަ ނުބައި އަމަލުތައް ފާޅުގައި ކުރާ މީހުން ގަސްދުގައި މިސްކިތުގެ އިމާމުކަމަށް އިސްކުރުމަކީ ދީނީ ގޮތުން ހުއްދަވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
މި ހުރިހާ ހެކިތަކަކުން އެނގިގެންދަނީ، ޒިނޭކުރާ މީހެއްކަން އެނގުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އޭނާގެ ފަހަތުގައި ކުރާ ނަމާދު ބާތިލުނުވާނެ ކަމެވެ. ހާއްސަކޮށް ހުކުރު ނަމާދު ފަދަ ފަރުޟު ނަމާދުތަކުގައި، އެހެން މިސްކިތަކަށް ދެވެން ނެތް ހާލަތްތަކުގައި ޖަމާއަތް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާ ހާލަތްތަކުގައި، ތަގުވާވެރި އަދި ސޯލިހު އިމާމެއް ހުރި މިސްކިތަކަށް ގޮސް ނަމާދު ފުރިހަމަކުރުން މާ މޮޅުއިތުރުވެގެންވެއެވެ.
(ހަވާލާ: ސަހީހުލް ބުހާރީ އަދި ސަހީހު މުސްލިމް)