ގޭސްޓްރައިޓިސް އަކީ އަދި ގޭސްޓްރިކް ވުމެއް ނޫނެވެ. ގޭސްޓްރިކް ވުމަކީ މައިދާގައި ވައި އުފެދި ގިނަވުމެވެ. ގޭސްޓްރައިޓިސް އަކީ ބަނޑުގެ މައިދާ ގެ އެތެރޭގެ ދުލިފަށަލަ ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ސިއްހީ މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އަދި ރާއްޖޭގައިވެސް ވަރަށް އާންމުކޮށް ފެންނަ، ނަމަވެސް ގަވާއިދުން ފަރުވާ ނުކޮށްފިނަމަ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ބަދަލުވެގެންދާ ކަމެކެވެ. މައިދާގައި އުފެދޭ އެސިޑުގެ މިންވަރު އިތުރުވުމާއި، ބެކްޓީރިއާގެ އަސަރު ފޯރުމުގެ ސަބަބުން މައިދާގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފަށަލައަށް ގެއްލުންވެ، މި ބަލީގެ އުނދަގޫތައް ތަހައްމަލުކުރަންޖެހެއެވެ.
މި ބަލި ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި 'އެޗް.ޕައިލޯރީ' ބެކްޓީރިއާގެ އިންފެކްޝަނާއި، ތަދުކަނޑުވާ ބޭސްތައް (މިސާލަކަށް ބުރޫފަން) ގަވާއިދުން ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަ ހުންނަގޮތުން، މިސާލަކަށް މާބޮޑަށް ތެލާއި މިރުސް ގިނަ ކާނާ ކެއުމާއި، ގަޑިން ގަޑިއަށް ނުކެއުމާއި، މާބޮޑަށް ސްޓްރެސްވުމަކީވެސް މި މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވާ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުންފަތުގެ ތަފާތު ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރުމަކީ މައިދާގެ ފަށަލަ ހަލާކުވުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
ގޭސްޓްރައިޓިސް ޖެހުމުން ފެންނާނެ މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި މޭދަށުން ނުވަތަ ބަނޑުގެ މަތީބައިގައި ވިއްދާ ޒާތު ތަދެއް އުފެދުމާއި، ބަނޑު ފުރިފައި ހުންނަ އިހުސާސްވުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މޭއެންދުމާއި، މޭނުބައިކުރުމާއި، ހޮޑުލެވުން ނުވަތަ ކާހިތްނުވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވެއެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ބަނޑުބޮޑުވުމުގެ އިހުސާސްވުމާއި އަދި އަނގައިން ނުބައި ވަސްދުވުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ.
މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށާއި ލުއި ހޯދުމަށްޓަކައި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދައަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަންޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ގަވާއިދުން ގަޑިއަށް ކެއުމާއި، ކާނާ ރަނގަޅަށް ހަފާފައި ދިރުވުމާއި، ތެލާއި ކުޅި އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުން މުހިންމެވެ. އަދި ގިނައިން ފެން ބުއިމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވުމަކީ ބަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައި ގޭސްޓްރައިޓިސްއިން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ އެންމެ މުހިންމު ކަންކަމެވެ.
ހަވާލާ: ހެލްތް ލައިން 2024.