އިންސާނާގެ ޙަޔާތަކީ ތަފާތު އިމްތިޙާނުތަކާއި ގޮންޖެހުންތަކުން ފުރިގެންވާ ދަތުރެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާ ދަތި އުނދަގޫ ވަގުތުތަކާއި، ސިއްޙީ ނުވަތަ މާލީ ގޮންޖެހުންތަކީ އެންމެންވެސް ތަޙައްއްމަލުކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި މިފަދަ އުނދަގޫ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި މުސްލިމުންގެ އަސާސީ ސިފައެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ ކެތްތެރިކަމެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ އެކަމެއްގެ މައްޗަށް މާޔޫސްނުވެ، ހިތްވަރާއެކު ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން މަދަދަށް އެދިގެން ކުރިއަށްދިއުމުގެ މަތިވެރި ބާރެކެވެ.
އިމްތިޙާނުތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު ކެތްތެރިކަމުގެ ޙަޤީޤީ މާނަ ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ އަނިޔާއާއި ދަތިތަކުގެ ކުރިމަތީގައި އަތްއުރާލައިގެން ހިމޭނުން ތިބުމެއް ނޫނެވެ. މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކް ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ކެތްތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ކެތްކޮށްލައިގެން ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ކިޔަމަންގަތުމުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމާއި، ފާފަތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް އަމިއްލަ ނަފްސު ހިފެހެއްޓުމާއި، އަދި ކަންކަން މެދުވެރިވުމުން ﷲ ގެ ނިޔާފުޅަށް ރުހިޤަބޫލުވެގެން ހިތްވަރާއެކު ކުރިއަށްދިއުމެވެ.
ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ބުރައަކީ އިލާހީ ޙިކުމަތެއްގެ ދަށުން މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. މުއުމިނުންގެ ދިރިއުޅުމަށް އަންނަ އިމްތިޙާނުތަކަކީ އެމީހުންގެ އީމާންކަން ވަރުގަދަކޮށް، ﷲ އާ ކުއްތަންވުމަށް އޮތް މަގެކެވެ. އުނދަގޫތަކުގެ ތެރޭގައި ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމުން އިންސާނާގެ ނަފްސު ތާހިރުވެ، ރޫޙާނީ ގޮތުން ބާރުވެރިކަން ލިބިގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ދަތި ވަގުތުތަކަކީ މާޔޫސްވާންވީ ވަގުތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިލާހީ ރަޙްމަތަށް އެދި ދުޢާކުރުން އިތުރުކުރަންވީ ވަގުތެވެ.
ކެތްތެރިންނަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަނީ މަތިވެރި އުފާވެރި ޚަބަރު ދެއްވާފައެވެ. ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 153 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾ މާނައީ: "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ކެތްތެރިކަމާއި، ނަމާދުން ތިޔަބައިމީހުން ވާގިއެދޭށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ ވޮޑިގެންވަނީ ކެތްތެރިންނާއެކުގައެވެ." މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި ކެތްތެރިކަމާއެކު ނަމާދުކޮށްގެން ﷲ ގެ މަދަދަށް އެދޭ މީހުންނާއެކު އެކަލާނގެ ރަޙްމަތާއި ވާގިވެރިކަން އަބަދުވެސްވެއެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ނުތަނަވަސްކަމަކީ ވަގުތީ ކަމެކެވެ. ކެތްތެރިކަމާއެކު އިމްތިޙާނުތަކާ ކުރިމަތިލާ މީހާއަށް ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައިވެސް ކާމިޔާބީ ލިބޭނެއެވެ. ވީމާ، ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް ﷲ އަށް ތަވައްކަލުކޮށް، ކެތްތެރިކަމުގެ ނަސޭހަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ކުރިއަށް ދިއުމަކީ ހިތްހަމަޖެހުމާއި ކާމިޔާބީގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ.
ހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.