އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކާއި ޓިޝޫތައް އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ގުޅުވައިދޭ "ގުލޫ" ނުވަތަ މައިގަނޑު މާއްދާއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިން އެނގިފައިވާ 'އީ-ކެދެރިން' ޕްރޯޓީނަކީ، މުޅިން ތަފާތު ދެވަނަ މުހިންމު މަސައްކަތެއް ކުރާ މާއްދާއެއްކަން ސައިންސްވެރިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ވަރޕޫލްގެ ދިރާސާވެރިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ހޯދުމުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މި ޕްރޯޓީނަކީ ހަމައެކަނި ސެލްތައް ތަތްކޮށްދޭ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކައިރީގައި ހުންނަ މަރުވެފައިވާ ސެލްތައް ނައްތާލުމުގައިވެސް މި މާއްދާ އެހީތެރިވެދެއެވެ.
މި ދިރާސާގައި ސައިންސްވެރިން ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ދިރުންހުރި ޒީބްރާފިޝް އަދި މީދަލުގެ އެމްބްރިއޯ (ބަނޑުގައިވާ ދަރި) އެވެ. ދިރާސާވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި، ހަށިގަނޑުގެ ރައްކާތެރި ފަށަލަތައް ބިނާކޮށްދޭ އެޕިތީލިއަލް ސެލްތަކުން، އެ ސެލްތަކުގެ ތިރީ ފަރާތުގެ ސިފައަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން ކައިރީގައިވާ ކުނިބުނި ނުވަތަ މަރުވެފައިވާ ސެލްތައް ދިރުވާލައެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށާއި ޓިޝޫތައް ދުޅަހެޔޮކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި ނިޒާމެކެވެ.
މި މަރުހަލާގައި އެންމެ ހައިރާންކުރުވަނިވި ކަމަކީ، ސެލްތަކުގެ ތިރީ ފަރާތުން މަރުވެފައިވާ ބައިތައް ދިރުވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރުވެސް، ސެލްތަކުގެ މަތީ ފަރާތް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނައިސް ސާބިތުކަންމަތީ ދެމިއޮތުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކުގެ މެދުގައިވާ ރައްކާތެރި ފަށަލައަށް އެއްވެސް ގުޑުމެއް ނައިސް، ބޭރުގެ މާއްދާތަކުންނާއި ޖަރާސީމުތަކުން ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ބެރިއަރ ނުވަތަ ފާރު އެއްކޮށް ބަންދުވެފައި ހުރެއެވެ.
މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތައް އަމިއްލައަށް މަރާމާތުވެ، ސާފުކުރާ ގޮތުގެ ފުރިހަމަ މައުލޫމާތު ސައިންސްވެރިންނަށް ލިބިގެންދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސެލްތައް އެއްކޮށް ގުޅިފައި ހުންނަ ގޮތަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ޖެހޭ އެކި ކަހަލަ ބަލިތަކާއި، ކެންސަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ހަށިގަނޑުގައި ފެތުރޭ ގޮތް އިތުރަށް ދެނެގަނެ، އެކަމަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާތައް ހޯދުމަށް މިއީ ހޮޅުވުނު މުހިންމު ދޮރެކެވެ.
ހަވާލާ: ސައިންސް ޑެއިލީ 2026.