ކޮވިޑް ނަވާރައަށް ފަހު އެއް އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ރަހަ ނުލުމުގެ މައްސަލަ ނުވަތަ ލޯންގް ކޮވިޑް ދިމާވާ ސަބަބަކީ، ހަށިގަނޑުގައި ވައިރަސް ދެމިހުރެގެން ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކަށް އަންނަ މޮލެކިއުލާ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންކަން އެމެރިކާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯ އަންޝުޓްޒްގެ ސައިންސްވެރިންގެ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ދެހާސް ސައްބީސް ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ކެމިކަލް ސެންސަސް ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާއިން ހާމަވާ ގޮތުގައި، ކޮވިޑަށް ފަހު ރަހަ ނުލަނީ ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކުން ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވާ ސިގްނަލްތައް ބަލިކަށިކޮށްލާތީއެވެ.
މި ދިރާސާ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯ އަންޝުޓްޒް އާއި ސްވިޑަންގެ ދެ ޔުނިވާސިޓީއެއް ގުޅިގެންނެވެ. މައިގަނޑު ދިރާސާވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ވިސްކޮންސިންގެ ޑޮކްޓަރު ގޯރަން ހެލެކާންޓް އާއި ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯ އަންޝުޓްޒްގެ ޕްރޮފެސަރު ތޯމަސް ފިންގާގެ އިތުރުން ހަންނާ މޮރާޑް އެވެ. މި ހޯދުމަށްޓަކައި، ކޮވިޑް ޖެހުމަށް ފަހު އެއް އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވީއިރުވެސް ރަހަ ނުލުމުގެ މައްސަލަ ހުރި އަށާވީސް މީހެއްގެ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް، އޭގެ ތެރެއިން ވިހި މީހެއްގެ ދުލުގެ ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކުގެ ބަޔޮޕްސީ ހަދައިގެން ތަހުލީލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ބަޔޮޕްސީން ހާމަވި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކުގައި ހުންނަ ޕީއެލްސީ ބީޓާ ދޭއް ނަމަކަށް ކިޔާ މުހިންމު ޕްރޮޓީނެއް އުފައްދައިދޭ މެސެންޖާ އާރްއެންއޭގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވުމެވެ. މި ޕްރޮޓީނަކީ ފޮނި، ހިތި އަދި އުމާމީ ރަހަ ދެނެގަތުމަށްފަހު ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވާ ސިގްނަލް ވަރުގަދަކޮށްދޭ އެއްޗެއް ކަމަށްވާއިރު، މީގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ސިކުނޑިއަށް ރަހަ ދެނެގަތުމުގެ ބާރު ގެއްލެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ލޮނު އަދި ހުތް ރަހަ ދެނެގަންނަނީ މި ޕްރޮޓީންގެ އެހީގައި ކަމަށް ނުވާތީ، ބަލިމީހުންނަށް އާންމުގޮތެއްގައި އެ ދެ ރަހަ ވަކިކުރަން އެނގެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯ އަންޝުޓްޒްގެ ސެލް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމެންޓަލް ބަޔޮލޮޖީގެ ޕްރޮފެސަރު ތޯމަސް ފިންގާ ބުނީ، ބައެއް ބަލިމީހުންގެ ދުލުގެ ސެލްތައް ބޭރުފުށުން އާންމު ހާލަތެއްގައި ހުރި ނަމަވެސް، އެތެރޭގެ އޮނިގަނޑު ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލުވެފައި ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ ބުންޏެވެ، ޕީއެލްސީ ބީޓާ ދޭއް މަސައްކަތްކުރަނީ ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކުގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ މޮލެކިއުލާ އެމްޕްލިފަޔަރެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން މީގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން، ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވާ ރަހައިގެ ސިގްނަލްތައް ބަލިކަށިވެގެންދާ ކަމަށެވެ.
އާންމުގޮތެއްގައި ދުލުގައި ހުންނަ ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތައް ކޮންމެ ދެ ހަފުތާއަކާއި ހަތަރު ހަފުތާއަކާ ދެމެދު އާވި ނަމަވެސް، މި މައްސަލަ ހުރި މީހުންގެ ސެލްތަކުގެ ސިގްނަލް މަސައްކަތްނުކުރާ ސަބަބު އަދިވެސް އިތުރަށް ހޯދަންޖެހެއެވެ. މި ތަހުލީލުކުރި އެއްވެސް މީހެއްގެ ޓިޝޫ ސާމްޕަލަކުން ކޮވިޑް ވައިރަސް ފެނިފައި ނުވާތީ، މިއީ ހަށިގަނޑުގައި ވައިރަސް ހުރެގެން ވާ ކަމެއް ނޫންކަން ކަށަވަރުވެފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ. މި ހޯދުމަކީ ލޯންގް ކޮވިޑް ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަ ފަރުވާއެއް ހޯދުމަށް ސައިންސްވެރިންނަށް ލިބުނު ވަރަށް މުހިންމު ކުރިއެރުމެކެވެ.
މަސްދަރު:
ދިރާސާ ޝާއިއުކުރި ޖާނަލް: ކެމިކަލް ސެންސަސް ޖާނަލް (އޮކްސްފޯޑް އެކަޑެމިކް)
ދިރާސާ ކުރި މައި އިދާރާތައް: ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯ އަންޝުޓްޒް މެޑިކަލް ކެމްޕަސް (އެމެރިކާ) އަދި ސްވިޑަންގެ ޔުނިވާސިޓީތައް
އިސް ދިރާސާވެރިން: ހަންނާ މޮރާޑް، ޑރ. ގޯރަން ހެލެކާންޓް އަދި ޕްރޮފެސަރު ތޯމަސް ފިންގާ (ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކޮލޮރާޑޯގެ ސެލް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމެންޓަލް ބަޔޮލޮޖީ ޑިޕާޓްމަންޓް)
ދިރާސާގެ މައުލޫއު: ކޮވިޑް ޖެހުމަށް ފަހު ދިގު މުއްދަތަކަށް ރަހަ ނުލުމާ ގުޅޭ މޮލެކިއުލާ އަދި ދުލުގެ ސެލްތަކުގެ ތަހުލީލު
ދިރާސާ ހެދި ގޮތް: އެއް އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ރަހަ ނުލާ ވިހި މީހެއްގެ ދުލުގެ ރަހަ ދެނެގަންނަ ސެލްތަކުގެ ބަޔޮޕްސީ ހަދައި، ޕްރޮޓީން އަދި އާރްއެންއޭގެ އެނަލިސިސް ހަދައިގެން