އިންސާފުވެރިކަމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ މަތިވެރި އަސާސުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް އަސާސެވެ. މުޖުތަމައެއްގައި ސުލްހަމަވެރިކަމާއި ހަމަޖެހުން ޤާއިމުވެގެންދަނީ ކޮންމެ ފަރުދަކަށްވެސް ލިބެންޖެހޭ ހައްޤުތައް ފުރިހަމައަށް ލިބިދީގެންނެވެ. މަޝްހޫރު ދާޢީ، މުފްތީ މެންކު އަބަދުވެސް ބާރުއަޅުއްވާގޮތުގައި، އިސްލާމްދީނުގައި އިންސާފަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ މީހާއަށް ފައިދާހުރި ގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެއްމެހާ އިންސާނުންގެ މެދުގައި ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑެކެވެ.
އިންސާފުގެ މަތިވެރި ސިފަ ދެއްކުމުގައި، އިންސާނާގެ އަމިއްލަ އެދުންތަކާއި ނަފްސާނީ ޝުޢޫރުތަކަށް ވުރެ ދީނުގެ އުޞޫލުތައް އިސްކުރަންޖެހެއެވެ. މުފްތީ މެންކު ފާހަގަކުރައްވާ ފަދައިން، ތިމާ ރުހޭ މީހަކަށްވިޔަސް ނުވަތަ ނުރުހޭ މީހަކަށްވިޔަސް، ހައްޤުބަސް ބުނުމާއި އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމުގައި ފަސްޖެހިގެން ނުވާނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޒާތީ ޢަދާވާތްތަކާއި ރުޅިވެރިކަމުގެ ސަބަބުން އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކަށް އަރައިގަތުމަކީ އިސްލާމްދީން ހަރުކަށިކޮށް މަނާކުރާ ކަމެކެވެ.
މިފަދަ މަތިވެރި އުޞޫލެއް ބަޔާންކުރައްވަމުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަލް-މާއިދާ ސޫރަތުގެ 8 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަހިކުރައްވާފައިވެއެވެ:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِتَقْوَىٰ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ﴾ (އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ!་ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށްޓަކައި ޙައްޤުގޮތުގައި ޤާއިމުވެ ތިބޭ މީހުންކަމުގައި ވާށެވެ! އަދި އިންސާފުގެމަތިން ހެކިބަސްދޭ ބަޔަކު ކަމުގައިވާށެވެ. އަދި އިންސާފުގެ މައްޗަށް ރުޅިވެރިކަން އިސްނުކުރާށެވެ! އެގޮތް ތަޤުވާވެރިކަމާ މާ ގާތްކަން ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ އަކީ ތިޔަބައިމީހުން ކުރާކަންތައް މޮ，އަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.)
އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމުގައި އާއިލީ ގުޅުންތަކަށާއި ނުވަތަ ނަސްލާއި މުއްސަނދިކަމަށް ބެލުމެއްނެތި، ތެދުވެރިކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމަށް މުފްތީ މެންކު ނަސޭހަތްތެރިވެއެވެ. މުޖުތަމައެއް ފަސާދަވެގެންދަނީ ޤާނޫނާއި އިންސާފު ހަމައެކަނި ބައެއް މީހުންނަށް ފެތޭގޮތަށް ބަދަލުކުރުމުންނެވެ. ހަމަހަމަކަމާއި އިންސާފުގެ މަތީގައި މުޖުތަމައު ބިނާކުރެވިއްޖެނަމަ، އެތަނެއްގައި އަމާންކަމާއި ލޯބި އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، އިންސާފުވެރިވުމަކީ އިންސާނާގެ އީމާންތެރިކަން ވަޒަންކުރެވޭ މައިގަނޑު މިންގަނޑެކެވެ. މާތް ﷲ އަށް ބިރުވެތިވެ، އިންސާފުގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބުމަށް ކީރިތި ޤުރުއާން ގޮވާލާފަދައިން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް އިންސާފު އިސްކުރަންޖެހެއެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި، އާއިލާއަށް އަދި މުޖުތަމައުގެ އެންމެހާ ފަރުދުންނަށް ލިބިދޭންޖެހޭ އެންމެ ބޮޑު ހައްޤެވެ.
ޫހަވާލާ: މުފްތީ މެންކުގެ ދަރުހަކުން 2026.