މުޅި މާލެ އޮތީ ފަތިހުގެ ފިނި އަރާމު ނިދީގަ އެވެ. ދުވަހަކީ 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހެވެ. އާދައިގެ މަތިން ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒުގެ ބޭރު ގޭޓުގައި ފޯރިމަރަން ހުރީ އުމުރުން އެންމެ 20 އަހަރުގެ ޒުވާނެކެވެ. ކުޅުދުއްފުއްޓަށް އުފަން ކޯޕްރަލް ހުސައިން އާދަމެވެ. އަތުގައި އޮތީ އެންމެ ފުރިހަމަޔަށް ވަޒަން އަޅާފައިވާ ބަޑިއެކެވެ. ނަމަވެސް އެ މައުސޫމު ފަތިހުގެ ހަމަހިމޭންކަން ވިދިވިދިގެން ވީދައިގެންދާނީ ދިވެހި ތާރީހު ދުވަހަކުވެސް ނުދެކޭ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ލޭއޮހޮރުވުމަކުން ކަމެއް އޭރު އެކަކަށްވެސް ނޭނގެ އެވެ.
ހަމަހިމޭންކަން މުގުރާލީ ފަތިހު 4:20 އެހާކަންހާއިރު ކުއްލިއަކަށް ގުގުމައިގެން ދިޔަ ބާރުގަދަ ބަޑީގެ އަޑުފައްގަނޑުންނެވެ. ސްރީލަންކާގެ ޕްލޮޓް ޖަމާއަތުގެ ތަމަޅަ ކުލީ ސިފައިންގެ ފައުޖެއް، ޒަމާނީ ބަރު ހަތިޔާރާއެކު ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒުގެ މައި ދޮރާއްޓާ ދިމާއަށް އޮއްސައިލީ ވަޒަނުގެ ވިއްސާރައެކެވެ. އެމީހުންގެ އަމާޒަކީ ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މައި ގޭޓު ފޫއަޅުވާލައި، އެތެރެއަށް ވަދެގަނެ، ހަތިޔާރު ގުދަން ހިފުމެވެ. އެ ގުދަން ހިފިއްޖެ ނަމަ، މުޅި ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަން އަބަދަށްޓަކައި ގެއްލި، މުޅި ގައުމު ބާޣީންގެ އަތްދަށުވާނެ އެވެ.
ކުލީ ސިފައިންގެ ބޮޑު ލަޝްކަރެއް ފެނުމުން ފަހަތަށް ޖެހި، ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރަން ދުއްވައިގަތުމަކީ އިންސާނީ ތަބީއަތުގައި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ވިސްނޭނެ ފަސޭހަ މަގެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ހުސައިން އާދަމް ހިޔާރުކުރެއްވީ އެ މަގެއް ނޫނެވެ. ދުޝްމަނުން ފެނުމާއެކު، ހަމަޖެހިލައިގެން ހުރެ، އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ބަޑިން ހަމަލާ ދޭން ފެށި އެވެ. ބަޑީގެ ކޮންމެ ވަޒަނަކާއެކު އޭނާގެ ހިތްވަރާއި އަޒުމް ދެއްކީ މުޅި މަރުކަޒު ހޭލައްވާލައި، ދުޝްމަނުންގެ ދުވެލި މަޑުޖައްސައިލުމަށެވެ.
ބޭރުން އަންނަ ބަޑީގެ ހަމަލާތައް ހުރީ ސީދާ ހުސައިން އާދަމް ހުރި ކުޑަ ސެންޓްރީ ބޮކްސްއަށެވެ. ކޮންކްރީޓު ފާރުތަކުން ބުރައިގެން ދިޔަ ކުނިތަކާއި ދުމުގެ ތެރޭގައި އޮވެގެންވެސް އޭނާ ހުއްޓުމެއް ނެތި ރައްދު ހަމަލާ ދެމުން ގެންދިޔައެވެ. ދުޝްމަނުން ހީކުރީ ގޭޓުގައި ހުރީ މުޅި ސިފައިންގެ ފައުޖެއް ކަމަށެވެ. އެމީހުން ކުރިއަށް ޖެހެން ފަސްޖެހުނީ ހުސައިން އާދަމްގެ ހަމަލާތަކުގެ އަމާޒު ސީދާކަމުންނެވެ. އޭނާގެ ވަޒަންތަކުން ދުޝްމަނުންގެ ހަމަލާތައް ފަހަތަށް ޖައްސަމުން ދިޔައީ ކޮންމެ ސިކުންތަކީ ގައުމުގެ ހައްގުގައި ވާންޖެހޭ ގުރުބާނީއެއް ކަން ދަނެގެންނެވެ.
އެ ބިރުވެރި ފަސް މިނިޓަކީ މުޅި ގައުމުގެ ތަގުދީރު ކަނޑައެޅި އެންމެ ނާޒުކު ވަގުތުކޮޅެވެ. ހުސައިން އާދަމް ދިން ވަރުގަދަ ރައްދު ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، މައި މަރުކަޒުގެ އެތެރޭގައި ތިބި ސިފައިންނަށް ހޭލެވި، ތައްޔާރުވާން ރަން ވަގުތުކޮޅެއް ލިބުނެވެ. އެތެރޭގައި ތިބި ސިފައިން ވަގުތުން ދުވެގޮސް، ސިފައިންގެ ބޮޑު ދަގަނޑު ގޭޓު އެތެރެއިން ތަޅުއަޅުވައި، ދިފާއީ އައްޑަނަ ވަރުގަދަކުރި އެވެ. ހުސައިން އާދަމްގެ އެ ހިތްވަރު ނެތް ނަމަ، އެ ގޭޓު ތަޅުލާނެ ވަގުތެއް ސިފައިންނަކަށް ނުލިބުނީހެވެ.
ނަމަވެސް ވަގުތު ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް ކަންކަން ދިޔައީ ގޯސްވަމުންނެވެ. ހުސައިން އާދަމްގެ އަތުގައި އޮތް މެގަޒިންތަކުގެ ވަޒަންތައް ދިޔައީ ހުސްވަމުންނެވެ. އޭނާ އެތެރެއަށް ގޮވަމުން ދިޔައީ ވަޒަން ދިނުމަށެވެ. "ވަޒަން! ވަޒަން!" މި ބަސްތަކުން މުޅި މާހައުލު ގުގުމަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ބޭރުގައި އޮތް ވަރުގަދަ ބަޑީގެ އަޑުފައްގަނޑާއި، ގޭޓު ތަޅުލާފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން އެތެރެއިން ވަޒަން ފޯރުކޮށްދެވޭނެ އެއްވެސް މަގެއް ނެތެވެ.
އަތުގައި ވަޒަން ހުސްވަމުން ދިޔައިރުވެސް ހުސައިން އާދަމް ހިތްވަރު ދުލެއް ނުކުރެ އެވެ. އެންމެ ފަހު ވަޒަނާ ހަމައަށްވެސް އޭނާ ދިޔައީ ދުޝްމަނުންނަށް އަމާޒުކޮށް ބަޑި ޖަހަމުންނެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް އެތައް ވަޒަނެއް އަރައި، ޒަހަމްވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އޭނާ ހުރި މަގާމަކުން ފަހަތަކަށް ނުޖެހުނެވެ. ބޭނުންވީ އެންމެ ސިކުންތަކަށް ނަމަވެސް ދުޝްމަނުން ހުއްޓުވާށެވެ. އޭނާގެ ޒުވާން ލެއިން ތެމެމުން ދިޔައީ ސިފައިންގެ މައި ގޭޓުގެ ބިންގަނޑެވެ.
އެންމެ ފަހު ވަޒަން ޖަހައި ހުސްވުމާއެކު، ބާގީންގެ ބަޑީގެ ވަޒަންތައް އޭނާގެ މޭ ފޫއަޅުވާލި އެވެ. ހުސައިން އާދަމް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓި، މި ފަނާވަނިވި ދުނިޔެއަށް އަލްވަދާއު ކީ ގައުމީ ޝަރަފާއި ކަރާމާތް ދިފާއުކޮށްދީފަ އެވެ. އެއީ ދިވެހި ތާރީހުގައި ލިޔެވިގެން ދިޔަ އެންމެ މަތިވެރި ޝަހާދަތެވެ. އުމުރުން އެންމެ ވިހި އަހަރުގެ އެ ޒުވާނާ އެ ދެއްކީ އަސްކަރީ ތާރީހު ދުށް އެންމެ އަގުބޮޑު ފަސް މިނިޓެވެ.
ހުސައިން އާދަމް ހޭދަކުރި އެ ބިރުވެރި ފަސް މިނިޓަކީ ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ މުޅި ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާ ބަދަލުކޮށްލި މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. އެމީހުންގެ އަތްދަށަށް ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒު ނުދިޔައީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ސަބަބުންނެވެ. މަރުކަޒު ހިފުމަށް ބާގީން ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ފެނަށް ގޮސް، ބޭރު މަގުތަކުގައި ތާށިވެ، އެންމެ ފަހުން އިންޑިއާ ސިފައިން އައިސް އެމީހުން ބަލިކޮށްލުމުގެ އަސްލަކީވެސް އެ ފަސް މިނިޓެވެ.
މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކުރާ ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ އަސްލު ބަތަލަކީ ޝަހީދު ކޯޕްރަލް ހުސައިން އާދަމެވެ. އޭނާގެ ނަން މިއަދުވެސް ވަނީ ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ބިންވަޅު ނެގިފަ އެވެ. އެ ގޭޓުމަތީގައި އޭނާ ވެވަޑައިގެންނެވި މަތިވެރި ގުރުބާނީއަކީ ދިވެހި ގައުމު ދެމިއޮތްހާ ހިނދަކު، ޖީލުތަކަށް ދިރުމެއް ގެނެސްދޭނެ ހިތްވަރެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފަސް މިނިޓުގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ މުޅި ގައުމުގެ މިނިވަންކަން ސަލާމަތްކުރި އަގުނުކުރެވޭ ފަސް މިނިޓެވެ.