ތިމާވެށީގެ ނާޒުކު ހާލަތާއި މޫސުމީ ނޭދެވޭ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް ބާއްވާ ކޮޕް-31 ސަމިޓުގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން އިއްވި ގައުމީ ބަޔާނަކީ، ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކުގެ ހައްގުގައި ނެގި ވަރުގަދަ އަދި ސާބިތު ފިޔަވަޅެކެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުހައްމަދު މުއިއްޒު އިއްވެވި މި ބަޔާނުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައިވަނީ މޫސުމީ މާލީ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި އިސްލާހީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށާއި، މިހާތަނަށް ވެފައިވާ ވައުދުތައް އަމަލީ ނަތީޖާއަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ވާހަކަތަކަކުން ފުއްދާލެވެން ނެތް މަރުހަލާއަކަށް ދުނިޔެ ވާސިލުވެފައިވާކަން އިންޓަނޭޝަނަލް މުޖުތަމައަށް ހަނދާންކޮށްދިން މުހިންމު ވަގުތެކެވެ.
މި ބަޔާނުގައި އެންމެ ބޮޑު ބުރަދަނެއް ދެއްވާފައިވަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް މުޖުތަމައުން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ކަނޑައެޅި މައިގަނޑު ތިން ތަނބަށެވެ. އެއީ މާލީ އެހީތެރިކަން، ނިޒާމީ އިސްލާހު އަދި ކަންކަން ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒުކުރުމެވެ. މި ތިން އަސާސަކީ މޫސުމީ ކާރިސާތަކުން ދިފާއުވުމަށްޓަކައި އެއްގައުމު އަނެއް ގައުމާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްދާންޖެހޭ މައިގަނޑު މަގުޗާޓެވެ. މާލީ ވަސީލަތްތައް ފަސޭހައިން ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްނުވެ، އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ނުގެނެސް، މޫސުމީ އެއްވެސް ލަނޑުދަނޑިއެއް ހާސިލުނުކުރެވޭނެކަން ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ވާހަކަފުޅުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވުނު އެއް ނުކުތާއަކީ، މޫސުމީ މާލީ އެހީއަކީ ހިލޭ އެހީގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ވަސީލަތަކަށް ހަދަންޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވި ވިދާޅުވުމެވެ. މޫސުމީ ބަދަލުތަކަށް އެންމެ ކުޑަކޮށް ޒިންމާވާންޖެހޭ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކުން، އެ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ގެއްލުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނަގައި ދަރަނިވެރިވާންޖެހުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫންކަން އެމަނިކުފާނު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން މޫސުމީ އެހީއަކީ ނާޒުކު ގައުމުތަކުގެ މައްޗަށް އިތުރު މާލީ ބުރައެއްގެ ބަދަލުގައި، އިތުރު އަދި ޔަގީންކަން އޮތް ހިލޭ އެހީއަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މޫސުމީ ކަންކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފަންޑުތައް ހަރުދަނާކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ރާއްޖޭގެ ބަޔާނުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެގޮތުން ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑަށް ފައިސާ އިތުރުކުރުމަށާއި، އެޑަޕްޓޭޝަން ފަންޑަށް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ފައިސާ ހަމަޖެއްސުމަށް ރައީސް ގޮވާލެއްވިއެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، މޫސުމީ ގެއްލުންތަކަށް ހާއްސަކޮށް އުފައްދާފައިވާ ލޮސް އެންޑް ޑެމޭޖް ފަންޑަށް ބޭނުންވާ ފުރިހަމަ ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދީ، އެ ފަންޑުގެ ބޭނުން އަވަސް މުއްދަތެއްގައި ހިފޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް ވަނީ ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
އިންޓަނޭޝަނަލް މާލީ އޮނިގަނޑު އިސްލާހުކުރުމަށް ގޮވާލެއްވި ގޮވާލެއްވުމަކީ މުޅި މާލީ ނިޒާމަށް ގެންނަންޖެހޭ އިންގިލާބީ ބަދަލަކަށް ވަކާލާތުކުރުމެކެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކާއި ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގ އޭޖެންސީތަކުން މޫސުމީ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ވަޒަންކުރާ ގޮތް މުރާޖައާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. މޫސުމީ ކާރިސާތަކުން އަރައިގަތުމަށާއި ވިލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ކުރާ ހޭދައަކީ މާލީ ބުރައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ މުސްތަގުބަލަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެންޖެހޭކަން އެމަނިކުފާނު ހާމަކުރެއްވިއެވެ.
ރާއްޖެއިން އަމިއްލަ ގައުމީ ފެންވަރުގައި ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުންތަކަށް ބަލާއިރު، މަދު ވަސީލަތްތަކާއެކުވެސް ދެއްކި ނަމޫނާއަކީ ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހައްގު ކަމެކެވެ. ގައުމީ އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ލިބެންހުރި ވަސީލަތްތައް ހިކުމަތްތެރިކަމާއެކު ބޭނުންކޮށްގެން، ކާބޯތަކެއްޗާއި ހަކަތަ އަދި ސާފު ފެނުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ރާއްޖެއިން އަންނަނީ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުން ދައްކުވައިދެނީ، އެކަށީގެންވާ އެހީތެރިކަން ލިބިއްޖެނަމަ ކުދި ގައުމުތަކަށްވެސް އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ ނަތީޖާ ނެރެވިދާނެ ކަމެވެ.
މި ދާއިރާއިން ރާއްޖެއަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ކާމިޔާބީއަކީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ 'ނޭޝަނަލް ޑައިރެކްޓް އެކްސެސް އެންޓިޓީ' ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑުން އެކްރެޑިޓްކުރުމެވެ. މިއީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގެ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމަކަށް މިފަދަ ޝަރަފުވެރި އެކްރެޑިޓޭޝަނެއް ލިބުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މި ކާމިޔާބީގެ ސަބަބުން މޫސުމީ މާލީ އެހީ ސީދާ ރާއްޖެއަށް ހޯދުމުގެ މަގު ފަހިވެ، ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތައް އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ރާއްޖޭގެ މުއައްސަސާތަކުގައި ހުރިކަން ސާބިތުވެގެންދިޔައެވެ.
އަމަލީ ގޮތުން ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ މޫސުމީ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީ ބަދަލުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. މާލީ އެހީގެ އިތުރުން، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައާއި ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ޓެކްނޮލޮޖީތައް ކުދި ގައުމުތަކަށް ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މީގެއިތުރުން، މިކަމަށް ބޭނުންވާ ސިޔާސީ ސާބިތުކަން ބޮޑެތި ސިނާއީ ގައުމުތަކުން ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ގޮވާލެއްވިއެވެ.
ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކުގެ ތަރައްގީގެ މިސްރާބު އެ ގައުމުތަކުން އަމިއްލައަށް ކަނޑައެޅުމުގެ އިހުތިޔާރު ލިބިދޭ ބައިނަލްއަގުވާމީ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށް ރާއްޖެއިން ވަކާލާތުކުރިއެވެ. ބޭރުގެ އިދާރާތަކުން ކަނޑައަޅާ ހަރުކަށި ޝަރުތުތަކުގެ ސަބަބުން އެ ގައުމުތަކުގެ އަސާސީ ތަރައްގީއަށް ހުރަސްއެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ހާލަތާއި ނާޒުކުކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އެ ގައުމަކަށް އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތަށް ކަންކަން ރޭވުމުގެ ފުރުސަތު ބައިނަލްއަގުވާމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ލިބެންޖެހެއެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ބަޔާން ނިންމަވާލެއްވީ އިންސާފާއި، ޒިންމާދާރުކަން ކުރިއަށްނެރެ، އެންމެން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ގޮވާލައްވަމުންނެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައުދުތައް ފުއްދުމަކީ މަލްޓިލެޓަރަލިޒަމް ނުވަތަ އެންމެން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ނިޒާމު ދެމިއޮތުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ކޮޕް-31 ގެ މި ތާރީހީ މަރުހަލާގައި ދުނިޔެއިން އަމަލީ ނަތީޖާ ނުދައްކައިފިނަމަ، އޭގެ ހިތި ނަތީޖާ މުޅި ދުނިޔެއަށް ތަހައްމަލުކުރަންޖެހޭނެކަން ރާއްޖޭގެ ހުށަހެޅުމުން ސާފުކޮށްދެއެވެ.