ދާއިމަށް ފަރުވާކުރަންޖެހޭ ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން ކޮލެސްޓްރޯލު މަތިވުމަކީ ވަރަށްގިނަ މީހުންނަށް ދިމައިވާ ބައްޔެކެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލަކީ ލޭގެތެރޭގައި ހުންނަ "މަޑު" ޒާތު "ތަތް" އެއްޗެކެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ދުޅަހެޔޮ ހަތައިތައް (ސެލްތައް) އުފެދި ފުރިހަމަވުމަށް، ކޮލެސްޓްރޯލަކީ މުހިންމު މާއްދާއެކެވެ. އެހެނަސް މި މާއްދާ ހުންނަންވާ މިންގަނޑަށްވުރެ މަތިވުމުން، މިއީ އޭގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ހުރި މާއްދާއެކެވެ.
އިސްވެ ބުނެވުނު ފަދައިން ކޮލެސްޓްރޯލަކީ މަޑު ޒާތު ތަތް އެއްޗެކެވެ. ލޭގައި ހުންނަ މި ކޮލެސްޓްރޯލުގެ މިންވަރު އިތުވުމުން، ލޭހޮޅިތަކުގެ ފާރުގައި ތަތްވާން ފަށައެވެ. މިފަދައިން ތަތްވެ، މި ތަތްގަނޑު ބޮޑުވާން ފެށުމުން، ހޭލޮޅީގެ ޖާގަ ކުޑަވެއެވެ. އެއާއި އެކު އެ ލޭހޮޅިން، ލޭ ދައުރުވާ މިންވަރު މަދުކޮށްލައެވެ. އަދި އަނެއްބައި ފަހަރަށް މިފަދަ ތަތްގަނޑުތައް، ލޭ ހޮޅީގެ ފާރުން ނެއްޓި ލެއާއި އެކު ދަތުރުކުރާނެއެވެ. މިގޮތަށް ދަތުރުކުރަމުން ދިއުމުގައި ހިމަ ލޭ ހޮޅިއަކާއި ދިމައިވުމުން، ކުއްލިގޮތަކަށް އެ ލޭހޮޅި ބެދޭގޮތްވެއެވެ. ދެން އެ ލޭ ހޮޅިން ލޭ ފޮނުފައިދޭ ގުނަވަނަށް ބޭނުންވާ ލޭ ނުލިބި އެ ގުނަވަނުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓޭ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. މިފަދައިން ހިތުގެ މަސްތަކަށާއި ސިކުނޑިއަށް ލޭފޮނުވައިދޭ ލޭ ހޮޅިތަކަކީ ހިމަ ހޮޅިތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮލެސްޓްރޯލުގެ ސަބަބުން، މި ދެގުނަވަނަށް ކުރާ އަސަރު ބޮޑުތަނުން އިތުރުވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި އިޝްކީމިކް ސްޓްރޯކް ޖެހުމާއި، ހާޓް އެޓޭކް އަދި އެންޖައިނާ ޕެކްޓޯރިސް (ހިތަށް ކުއްލިގޮތަކަށް ވާ ގަދަ ތަދެއް) ފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ.
މި ބައްޔަކީ ވަކި ހާއްސަ އަލާމާތްތަކެއް މީހާގެ ކިބައިން ފެންނާނޭ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. މި ބަލި ހުރިކަން ނުވަތަ ލޭގައި ކޮލެސްޓްރޯލުގެ މިންވަރު އިތުރުކަން އެނގޭނީ އެކަމަށް ހާއްސަ ލޭގެ ތަހުލީލެއް ކޮށްގެންނެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގައި ފަރުވާތެރިވެ ސަމާލުވުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އުމުރުން 9 އަހަރުވުމުން ކޮލެސްޓްރޯލަށް ތަހުލީލުކުރަން ވާނެއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުގައި ކޮންމެ ހަތަރު އަހަރަކުން އެއް އަހަރު މި ތަހުލީލު، ތަކުރާރު ކުރުން މުހިންމެވެ.
ލޭގެ ތެރޭގައި ކޮލެސްޓްރޯލު ދައުރުވާނީ ޕްރޮޓީންގެ މާއްދާއަކާއި އެކުވެގެންނެވެ. މިފަދައިން ޕްރޮޓީންއާއި އެކުވެފައިވާ ކޮލެސްޓްރޯލަށް، "ލިޕޯޕްރޮޓީން" އޭ ކިޔައެވެ. ލިޕޯޕްރޮޓީންގެ ދެ ވައްތަރެއް ވެއެވެ. އެއްވައްތަރީ ލޯ ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން (އެލް.ޑީ.އެލް) އެވެ. މިއީ އެހެން އިބާރާތަކުން ދަންނަވާނަމަ "ނުބައި" ކޮލެސްޓްރޯލެކެވެ. އެހެނީ މި ބާވަތުގެ ކޮލެސްޓްރޯލަކީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ފާރުގައި ހަރުލާ ވައްތަރުގެ ކޮލެސްޓްރޯލެވެ. ދެވަނަ ވައްތަރީ ހައި ޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން (އެޗް.ޑީ.އެލް) އެވެ. މިއީ "ރަނގަޅު" ކޮލެސްޓްރޯލެވެ. އެހެނީ މިއީ ލޭގައި ހުންނަ ފުދި އިތުރުވާ ކޮލެސްޓްރޯލުގެ މިންވަރުން، ފުރަމެއަށް ޖަމާވާ ކޮލެސްޓްރޯލެވެ. އަދި ފުރަމޭގައި މި ކޮލެސްޓްރޯލުތައް ނެތިކޮަށްލައެވެ. މި ބާވަތުގެ ކޮލެސްޓްރޯލުގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅިތައް ބެދޭގޮތެއް ނުވާނެއެވެ.
ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލުގެ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭ ބައެއް އެހެން ބަލިތައް ހުރެެއެވެ. އެއީ ހަކުރުމައްޗަށް ދިއުމާއި، ދިގުމުއްތަކަށް ފަރުވާން ކުރަންޖެހިފައިވާ ގުރުދާގެ ބައްޔަކާއި، ތައިރޮއިޑުގެ މައްސަލަތަކާއި އަދި އެޗް.އައި.ވީ ފަދަ ބަލިތަކެވެ. އަދި ކޮލެސްޓްރޯލު މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ މީހާއަށް އެހެން ބައެއް ބަލިތައް ޖެހުމަކީ ނުވަތަ އެހެން ހާލަތްތަކެއް ކުރިމަތިވުމަކީ އޭނާގެ ކޮލެސްޓްރޯލުގެ ހާލަތު ގޯސްކޮށްދޭނޭ ކަމެކެވެ. އެފަދަ ބައެއް ކަންކަމަކީ ލޭ މައްޗަށް ދިއުމާއި، ކެންސަރު ޖެހުމާއި، ހިތުގެ ވިންދުގެ ތަރުތީބު ގެއްލުމާއި އަދި ގުނަވަނެއް ބަދަލުކޮށްފައި ވުމެވެ.
ކޮލެސްޓްރޯލު މަތިވުމުވެ ފުރުސަތުބޮޑު ބައެއް މީހުން ޑަކްޓަރުން ފާހަގަ ކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އާއިލާގެ މީހަކު ކޮލެސްޓްރޯލު މަތިވާނަމަ އެއީ އެމީހަކު އެކަމަށް ފަހިވާނޭ ކަމެކެވެ. އަދި ކެއުމުގައި ތެލާއި ހަވާދުވެ ބާވަތްތައް ގިނައިން ބޭނުން ކުރެވުމާއި ފެޓުގެ މާއްދަަ އެކުލެވޭ ފޮނި ކާތަކެއްޗާއި ބޯތަކެތި، ގިނައިން ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ބަރުދަން އިތުރު (ބީ.އެމް.އައި 30 އިން މަތި) މީހުންނަކީވެސް ކޮލެސްޓްރޯލު މަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު މީހުންނެވެ. ހެލިފެލިވެ އުޅުން ކުޑަވުމާއި، ކަސްރަތު މަދުވުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރެވުމާއި، ބަނގުރަލާއި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުން ކުރުމަކީވެސް މިކަން މެދުވެރިވެދާނެ ސަބަބެކެވެ. އަދި އުމުރުން ދޮށި ވުމަކީވެސް މިކަމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މި ކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ކެއުމުގައި ފަރުވާތެރިވުމާއި، ހެލިފެލިވެ އުޅެން ސަމާލުކަން ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ދިރިއުޅުމުގެ ވިޔާނުދާ އާދަތައް ދޫކޮށްލުން މުހިންމެވެ. ބަރުދަން އިތުރުނަމަ ލުއިކުރުން ރަނގަޅެވެ. ހާސްކަމާއި ނުތަނަވަސްކަން ފިލުވުން އަމުދުން ބޭނުންތެރިއެވެ. އަދި ގަވައިދުން ޓެސްޓުކުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.