އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ޒަކާތަކީ މިދީނުގެ ތިންވަނަ ރުކުނެވެ. އެއީ ތަނަވަސްކަމާއި މުއްސަނދިކަމާއި މުދަލުގެ އަހުލުވެރީންގެ ކިބައިން ފަޤީރުންނަށާއި، ނިކަމެތީންނަށް، އިސްލާމްދީނުން ލިބިދޭ ޙައްޤެކެވެ.

ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ޒަކާތާމެދު އަޅުއްވާފައިވާ ބާރަކީ އެންމެނަށްވެސް ފާސު ކަމެކެވެ. ނަމާދުކުރުމަށް ކުރައްވާފައިވާ ކޮންމެ އަމުރުފުޅަކާއި ވިދިގެން ދެން އޮންނަނީ ޒަކާތްދިނުމަށް ކުރައްވާފައިވާ އަމުރުފުޅެކެވެ. ޤުރްއާނުގެ އެތައް ތަނެއްގައެވެ. ރަސޫލުގެ ޙަދީޘްފުޅުތަކުގައިވެސް ހަމަ އެފަދައިންނެވެ. ޒަކާތްދިނުމުން ތިމާއަށާއި، ތިމާގެ މުދަލަށްލިބޭނޭ ބަރަކާތާއި އަދި ޒަކާތް ނުދިނުމުން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ އާޔަތްތަކާއި ޙަދީޘްތައް ކިތަންމެހާވެސް ގިނައެވެ.

ޒަކާތަކީ ދީނުގެ ރުކުނެއް އަދި ފަރުޟެއްކަމުން، ޒަކާތް ނުދޭނަމަ އެބައެއްގެ އަތުން ގަދަކަމުންވެސް ޒަކާތް އަތުލެވެއެވެ.

ޒަކާތުގެ ދެބައެއް ވެއެވެ. އެއްބަޔަކީ މުދަލާއި ގުޅިގެންހުރި ޒަކާތެވެ. އަނެއް ބަޔަކީ ތިމާގެ ނަފްސާއި ގުޅިގެންހުރި ޒަކާތެވެ. މިއީ ފިޠުރުޒަކާތެވެ. ފިޠުރުޒަކާތަކީ އެޒަކާތް ވާޖިބުވުމުގެ ޝަރުޠު ހަމަވެފައިވާ ކޮންމެ މީހަކުގެ މައްޗަށް ފަރުޟެކެވެ. ފިޠުރުޒަކާތް ވާޖިބުވުމުގެ ޝަރުތުތަކަކީ މުސްލިމަކު ކަމުގައިވުމާއި، މިނިވަނަކު ކަމުގައިވުމާއި، ރަމަޟާންމަހުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުމެވެ. ރޯދައިގެ ފަހު ދުވަހުގެ އިރު ނުއޮއްސެނީސް މަރުވެއްޖެ މީހާއާއި ޢީދުވިލޭރޭ ވިހޭ ކުއްޖާގެ ފިޠުރުޒަކާތް ވާޖިބެއް ނޫންކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ދެކިލައްވައެވެ. އަދި ތިމާ އާއި، ތިމާ ޚަރަދުދީގެން ބަލަހައްޓާން ވާޖިބުވެފައިވާ މީހުން ޢީދުދުވަހާއި ޢީދުވިލޭރޭ ކާނޭތަކެތި ހުރެފައި އެއަށްވުރެ އިތުރަށް އެއްޗެއް ހުރުމެވެ.

ފިޠުރުޒަކާތް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފުސުގެ މަތިންނާއި ތިމާ ޚަރަދު ދީގެން ބެލެހެއްޓުން ވާޖިބުވެފައިވާ އެންމެންގެ މަތީންނެވެ. 

ފިޠުރުޒަކާތަށް ނެރުން ވާޖިބުވެގެންވަނީ އެމީހަކަށް އާދަވެގެން ކާންލިބުނު އެއްޗަކުންނެވެ. ނަމަވެސް އެއެއްޗަކީ ޒަކާތަށް ދިހަބައިކުޅަ އެއްބައި ނުވަތަ ވިހިބައިކުޅަ އެއްބައި ދޭންޖެހޭ (مُعَشَّرَاتُ ) ބާވަތުގެ އޮއްޓަރެއް ކަމުގައިވުމީ ޝަރުޠެކެވެ. އެއީ ކަދުރު، މޭބިސްކަދުރު، ނުވަތަ ހަނޑޫ، ގޮދަން، ބިންބި، އުރާ، ކުދިބަތް، މިފަދަ ތަކެއްޗެވެ. ފިޠުރުޒަކާތަށްދޭ ތަކެއްޗަކީ ޢައިބުތަކުން ސަލާމަތްވެގެންވާ ތަކެތި ކަމުގައިވުން ވާޖިބުކަމުގައި އިލްމުވެރިން ދެކިލައްވައެވެ.

ފިޠުރު ޒަކާތް ނެރުން ވާޖިބުވުމުގެ ވަގުތަކީ ޢީދުވިލޭރެއަށް އިރު އޮއްސުމުންނެވެ. އިމްކާނުގައިވީ އެންމެ އަވަސް ފުރުޞަތެއްގައި ދިނުން ވާޖިބެވެ. ސުންނަތްވެގެންވަނީ ފިޠުރު ޢީދު ދުވަހުގެ ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު ޢީދު ނަމާދުގެ ކުރިން ފިޠުރު ޒަކާތްނެރުމެވެ. ޢީދު ނަމާދު ވަގުތަށްވުރެ ޢުޒުރަކާއިނުލައި ފަސްކުރުމަކީ މަކުރޫހަކަމެކެވެ. ޢީދު ދުވަހުގެ އިރު އޮއްސިޖެއުމަށް ދާންދެން ފަސްކުރުން ޙަރާމެވެ. ރަމަޟާންމަހު އެންމެފަހު ދުވަހުގެ އިރު އޮއްސޭއިރު ތިމާހުރި ރަށެއްގައި ފިޠުރުޒަކާތް ނެރުން ވާޖިބެވެ.

 

ހަވާލާ: ފަޟީލަތުއް ޝައިޙް މުޙައްމަދު ޖަމީލް، ތަޢުލީމްދިޔާނާ 3