ހޭންޑް ފުޓް އެންޓް މައުތް ޑިޒީސް އަކީ ކުޑަކުދިންނަށް އާންމުކޮށް ޖެހޭ، ގައިން ގަޔަށް އެރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަ ވައިރަލް އިންފެކްޝަނެކެވެ. އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަނގައިގައި ރިއްސުމާއި އަތާއި ފައިގައި ރަތްކުލައިގެ ބިހިތަކެއް ހުރުން ހިމެނެއެވެ. ހޭންޑް ފުޓް އެންޑް މައުތް ޑިސީސް އެންމެ ގިނައިން ޖެހެނީ "ކޮކްސްސެކީ" ނަމަކަށް ކިޔާ ވައްތަރެއްގެ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
މި ބައްޔަށް ވަކި ހާއްސަ ފަރުވާއެއް ނެތެވެ. ގިނަގިނައިން އަތްދޮވުމާއި މި ބަލި ހުންނަ މީހުންނާއި ގައިގޯޅިވުން ދުރުހެލިވުމަކީ ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަންކަމެކެވެ.
ހޭންޑް ފުޓް އެންޑް މައުތް ޑިޒީސް ގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަ ކުރެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި:
. ހުން އައުން.
. ކަރުގައި ރިއްސުން.
. ވަރުބަލިކަން އިހުސާސްވުން.
. ދުލާއި ތައްޔާއި ކޮލުގައި ތަދު އިހުސާސް ކުރެވޭ ކުދި ބިހިތަކެއް ނެގުން.
. އަތްތިލައާއި ފަލަމަސްގަނޑު އަދި ބައެއް ފަހަރު ބުޑު މަސްގަނޑުގައި ރަތްކުލައިގެ ކުދި ބިހިތަކެއް ނެގުން.
. ނަގާފައި ހުންނަ ބިހިތަކުން ރަތްކުލަ ފެނުމާއި އެކު ތަދުވުން. (ތަދު އިހުސާސް ނުވެވެސް ހުރެދާނެ).
. ތުއްތު ކުދިން އެއްވެސް ސަބަބަކާއި ނުލާ ރުއިން.
. ކާހިތްނުވުން.
އިންފެކްޝަން ފުރަތަމަ ޖެހުމުން ފެށިގެން އަލާމާތްތައް ފެންނަ ވަގުތާއި ހަމައަށް (އިންކިއުބޭޝަން ޕީރިއަޑް) އާންމުކޮށް ނަގާ މުއްދަތަކީ 3 ދުވަހާއި 6 ދުވަހެވެ.
ހުމުގެ އަސަރު ފެށޭތާ އެއްދުވަސް ނުވަތަ ދެދުވަސް ފަހުން އަނގައިގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ކަރުތެރޭގައި ތަދުވާ ފަދަ ބިހިތަކެއް އުފެދިދާނެ އެވެ. އަދި އަތާއި ފައިގައި އަދި ބައެއް ފަހަރު ބުޑުމަސްގަނޑުގައި ވެސް މިފަދަ ބިހިތައް ފެނިދާނެ އެވެ.
މިބަލި ޖެހުމަށް އެންމެ އާންމު ސަބަބަކީ ކޮކްސެކީވައިރަސް 16 ގެ އިންފެކްޝަނެއް އުފެދުމެވެ. މި ކޮކްސެކީ ވައިރަސް ނިސްބަތްވަނީ ނޮންޕޯލިއޯ އެންޓިރޯވައިރަސް ކިޔާ ވައިރަސްގެ އާއިލާއަކަށެވެ. އެހެން ބާވަތްތަކުގެ އެންޓިރޯވައިރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް މި ބަލި ޖެހިދާނެ އެވެ.
ގިނަ މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހެނީ އަނގައިގެ ތެރެއިންނެވެ. މި ބަލި ފެތުރެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ފަރާތުން ގައިން ގަޔަށް އަރާ ގޮތަށެވެ.
ނޭފަތުންގެ އަރިދަފުސް ނުވަގަ ފެންތިކިތަކުން ނުވަތަ ކަރުތެރެއިން ބޭރުވުން ވައި ނުވަތަ ފެންތިކިތަކުން މި ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ. ނަގާފާ ހުންނަ ބިހިތަކުގައި ހުންނަ ދިޔަވަރު ތަކާއި ބަލިޖެހިފައިވާ މީހާގެ ކުޅަކީވެސް ބަލި ފެތުރިދާ ގޮތްތަކެވެ. ކެއްސުމުން ނުވަތަ ހޮޑުލުމަށް ފަހު ވައިގެ ތެރެއަށް ދޫކުރާ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތިކިތަކަކީވެސް މި ބަލި ޖެހިދާނޭ މަގެކެވެ.
ހޭންޑް ފުޓް މައުތް ޑިޒީސް ޖެހުމުގައި ކުޑަކުދިން އުޅޭ މާހައުލު އަދާ ކުރަނީ ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެކެވެ. އެއީ ކުޑަކުދިން ގިނަގިނައިން ނެޕީ ބަދަލުކުރުމާއި ފާޚާނާ ބޭނުންކުރުމުގައި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާތީއެވެ. އަދި އަނގަޔަށް އަތް ލުމުގައި ވެސް ކުޑަކުދިންނަކީ ދެވަނައެއް ނުވާ ބައެކެވެ. އެހެންކަމުން ކުޑަކުދިން އުޅޭ މާހައުލުތަކުގައި މިކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދީ ފަރުވާތެރިވާން ޖެހޭނެއެވެ.
މި ބަލީގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފަތުރުވެރިވަނީ ބަލި ޖެހޭ ފުރަތަމަ ހަފްތާގައެވެ. އެކަމަކު ވައިރަސްގެ އަލާމާތްތައް ފިލައިގެން ދިޔަނަމަވެސް ހަފްތާތަކެއް ވަންދެން ހަށިގަނޑުގައި ވައިރަހުގެ އަސަރު ހުރެދާނެ އެވެ. މާނައަކީ އެމީހެއްގެ ފުށުން އެހެން މީހަކަށް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެދާނެއެވެ.
ބައެއް މީހުންނަށް، ޚާއްސަކޮށް ބޮޑެތި މީހުންނަށް މިބަލީގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި މި ވައިރަހަށް ފައްސިވެދާނެ އެވެ. މިއީ މޫސުމީ ބައްޔެކޭ ސީދާ ބުނަން ދަތިވިނަމަވެސް މޫސުން ބަދަލުވާ ދުވަސްވަރު މި ބަލީގެ ވޭދަނަތައް އިތުރުވާކަމަށް އެމެރިކާގެ ސިއްހަތާބެހޭ އިދާރާއިން ވަނީ ހާމަ ކޮށްފައެވެ.
ސާފުތާހިރު ކަމަކީ މި ބަލިން ދުރުކޮށްދޭ އެއްމެ އަސާސީ އެއް ކަންތަކެވެ. ރީތިކޮށް ރަނގަޅަށް އަތް ދޮވުމާއި ފާހާނާކޮށް ރީތިކޮށް ރަނގަޅަށް ސާފުތާހިރު ވުމާއި ކެއުމުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން އަތް ދޮވުމާއި ގޭތެރޭގެ މާހައުލުގެ ސާފުތާހިރު ކަމާއި އުޅުމުގައި ވެސް ސާފުތަހިރު ވުމެވެ. އަނގަޔަށް އަތާއި އެހެން އެއްޗެހި ނުލުމާއި ބިންމަތީގައި އޮށޯވެ ނުހެދުމާއި ވެލިގަނޑަށް ހުސްފަޔާ ފައިބާ ނޫޅުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ. އަދި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ގާތުން ބައްދަލު ނުވުމާއި ބައްދަލު ވާނަމަ މާސްކަ އަދި އަނގިދަތަ ތަކެތި ބޭނުން ކުރުން މުހިންމެވެ. ނުވަތަ ބައްދަލު ވުމުގެ ފަހުގައި ތީރިކޮށް އަތް ދޮވުމާއި ސާފުތާހިރުވުން މުހިންމެވެ. މިކަންކަމަށް ކުޑަކުދިން އަހުލުވެރިކޮށް ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ މައިންބަފައިންގެ ޒިންމާއެކެވެ.