އިންސާނުންނަށް ކަންކަމުގެ ރަނގަޅު ގޮތާއި ކަންކަމުގައި އެކަންކަން އޮތް ނެތް ގޮތް ސާފުކޮށް ބުނެދީ ކިޔައިދީ ހަދަން ޖެހެއެވެ. އެއީ ކޮންމެހެން އެމީހަކަަށް އެކަންކަން ނޭނގޭތީއެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ އެމީހަކު އެކަމުގައި ނުބައި މަގަކުން ކަން ކުރާތީކީއެއްވެސް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ހަނދާން ކޮށްދިނުމާއި ހަނދާން އައުކޮށްދިނުމަށެވެ. ހަނދާންކޮށްދިނުމަކީ ރީތި މުސްލިމް އާދައެއްވެސްމެ.
ކަންކަމުގައި ކަން އޮތް ގޮތް އަބަދުމެ ބުނެދޭން ޖެހޭނެއެވެ. އާދޭހެވެ! އެއްފަހަރު ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ. އަހަރެމެންނަށް ބުނެވޭ އާއްމު އެއް ބަހަކީ ނުވަތަ ކުރެވޭ އާއްމު އެއް ޝަކުވާ އަކީ އެއްފަހަރު ބުނުމުން ނުފުދޭހޭ ބުނެ ކުރެވޭ ޝަކުވާއެވެ. އާދޭހެވެ! އެއްފަހަރު ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ. ގިނަގިނައިން ބުނަން ޖެހޭނެއެވެ. ބުނެދޭން ޖެހޭނެއެވެ. އެނގުނަސް ފަރުވާލެއް ނެތެވެ. އަދި ފަރިތަ ވިޔަސް ފަރުވާލެއް ނެތެވެ. ބުނެދިނުމަކުން ގޯހެއް ނެތެވެ. ދަސްކުރަންވީ ހިތްތިރި ކުރާށެވެ. ދަސްކުރަންވީ ދުނިޔޭގެ އާދައާއި ކަންހިނގާ އުސޫލުތަކެވެ. އެނގެންވީ ކަމަކީ އެކަންކަމުގައި ކުރިއަށް ދާނޭ ސާފު އަމާން މަގުތަކެވެ.
އިންސާނާގެ ޠަބީއަތް ހުންނަ ގޮތުން، ކުށެއް ކުރެވިއްޖެކަމަށް ނުވަތަ ގޯސްކަމެއް ކުރެވިއްޖެކަމަށް އަމިއްލައަަށް އެއްބަސްވެ އިއުތިރާފުވުން ވަނީ ގިނަފަހަރަށް ލަދުވެތި ކަމަކަށެވެ. އެކަމުގައި އަބަދުވެސް ނަފްސު ދިފާއު ކުރެވޭތަން އާދެއެވެ. އެެއްގޮތުން ނުވިއްޔާ އަނެއް ގޮތުންނެވެ. މިގޮތަށް ގޮސްކޮށް ކަމެއް ކުރެވުމުން އެހެން މީހަކު އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރަން ބުނުމުން ގިނަފަހަރަށް ގިނަ މީހުން އަންނަނީ ރުޅިއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އެއްފަހަރަށް ވުރެ ގިނަފަހަރު ބުނެފިއްޔާ އަދި ވަކިން ރުޅިގަދަވެއެވެ. ތަކުރާރުކޮށް ކިޔާ އެއްކަމެއްގެ ވާހަކަ އަޑުއަހަން ޖެހުން ވަނީ އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަނެކާ އެމަގުން ކަންކަން ނުކޮށްފާނެތީ ލިބިދާނޭ ގެއްލުމަކުން ނުވަތަ ނުކުރުމުން ލިބިދާނޭ ހިތާމައަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެކަން ތަކުރާރުކޮށް ބުނެވެއެވެ. އެކަން ތަކުރާރުކޮަށް އަނެކާ ބުނާނަމަ، އެކަމުން އެއްޗެއް ދޭހަވާން އެބަ ޖެހެއެވެ. ތަކުރާރު ކުރާނަމަ، އިހަށް އެކަމާ މެދު ވިސްނާލާށެވެ. އޭރުން ރުޅި އިސްކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ވިސްނައިފިނަމަ އަނެކާ އެކަންކަން ތަކުރާރު ކުރަނީ ކީއްވެގެންކަން އިނގޭނެއެވެ. އެކަމެއްގެ މުހިއްމުކަން ވިސްނޭނެއެވެ. އޭރަށް އެމަގަކުން ކަންކުރެވޭނެއެވެ.
ވިސްނާލާށެވެ! އެފަދަ ކަމެއްގައި ރުޅި އިސްކޮށްފިނަމަ، ކަމުގެ މަގުސަދު ހާސިލްވާނެ ހެއްޔެވެ. ކަންކަން ވާނީ އިހުނަށްވުރެ ގޯހެވެ. އުއްމީދު ކުރެވެން ކިރިޔާވެސް އޮތް ނަތީޖާއެއް ވިއްޔާ ޖެހޭނީ އެފުށް މިފުށަށެވެ. އެހެން ކަމުން ކަމެއްގެ ވާހަކަ މީހަކު ތަކުރާރު ކުރާނަމަ އެކަމާ ރުޅި އިސްނުކުރާށެވެ. އެކަމާ މެދު ވިސްނާށެވެ. އޭރުން ދެމީހުނަށްވެސް ދެވޭނީ އެއް ދިމާލަކަށެވެ. އެއް އަމާޒަކަށެވެ. ދިރިއުޅުން ބާއްޖަވެރިވުން އޮތީ ރުޅި މަޑުކޮށްގެންނެވެ.
ހިޔާލު
ފޮނުއްވާ ޚިޔާލުތައް ޝާއިޢުކުރެވޭނީ އާންމު އިޖުތިމާއީ މިންގަނޑަށް ފެތޭތޯ ބެލުމަށް ފަހު ކަމުގައި ދަންނަވަން