އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ އެ މީހުންގެ ރިޒްޤާ މެދު ކަންބޮޑުވެ ހާސްވާ ބައެކެވެ. އެއްބަޔަކު ވަޒީފާއެއް ނުލިބިގެން ހިތާމަކޮށްފާނެއެވެ. އަނެއްބަޔަކު ލިބޭ މުސާރަ ކުޑަކަމުން ބޯގޮވައިގެން އުޅެދާނެއެވެ.

މި ގޮތަށް ހާސްވުމާއި ކަންބޮޑުވުމަކީ އެއް ގޮތަކުން ބަލާއިރު ޠަބީޢީ ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަމުން ސަލާމަތް ވެވޭނެ، ނުވަތަ އެ ހާސްވުމާއި ކަންބޮޑުވުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ވަރަށް ފުރިހަމަ މަގެއް އިސްލާމްދީނުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަނީ ކޮށްޓަވައިދެއްވައިފައެވެ. ރިޒްޤާ ގުޅިގެން އަޅުގަނޑުމެން ތަބާވާންވީ އިރުޝާދުތަކެއް މި ދީނުގައި ވަނީ ދެއްވައިފައެވެ. އެ މަގުން ހިނގައިފިއްޔާ މިފަދަ ހާސްވުންތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތަކުން، ﷲ ގެ އިރާދަފުޅާއެކު ސަލާމަތްވާނެ އެވެ.

އިޝާރާތްކުރެވުނު މި އިރުޝާދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިންމު އެއްކަމަކީ ރިޒްޤުގެ ޙަޤީޤަތް ދެނެގަތުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހެއްގެ ރިޒްޤަކީ، މާ ކުރިން ﷲ ކަނޑައަޅުއްވައި ލިޔުއްވައިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެކަލާނގެ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.  { وَمَا مِن دَآبَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۚ كُلٌّۭ فِى كِتَـٰبٍۢ مُّبِينٍۢ } (هود: ٦) މާނައީ: "ބިމުުގައި ހިނގާބިނގާ އުޅޭ ދިރޭ އެއްޗެހީގެ ތެރެއިން، އެ އެއްޗަކަށް ﷲ ރިޒްޤު ނުދެއްވާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އެ ތަކެތި ބިމުގައި އުޅޭ ތަނާއި، މަރުވެގެން ވަޅުލާނެ ތަނެއް އެކަލާނގެ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް ވަނީ ބަޔާންވެގެންވާ ފޮތެއްގައި ލިޔުއްވައިފައެވެ."

ކޮންމެ މީހެއްގެ ވެސް އަދި ކޮންމެ މަޙްލޫޤެއްގެ ވެސް ރިޒްޤުވަނީ ކަނޑައެޅިފައެވެ. އޭނާގެ އަޖަލު ވެސް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަދައިންނެވެ. އެ ރިޒްޤު ފުރިހަމައަށް ލިބުމުގެ ކުރިން އެ މީހެއްގެ  ފަހުނޭވާލުމަކީ މުސްތަޙީލު ކަމެކެވެ. އަދި އެ ރިޒްޤަށްވުރެ އެންމެ ޒައްރެއްގެ މިންވަރު ވެސް އިތުރަށް ޙާޞިލުކުރުމަކީ ވާނޭކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ އަޖަލު، އޭނާގެ މަރު އޭނާ ފަހަތުން ދުވާ ފަދައިން، އޭނާގެ ރިޒްޤު ވެސް އޭނާގެ ފަހަތުން ދުވެއެވެ.

ރިޒްޤުގެ މި ޙަޤީޤަތް ދެނެގަތުމުގެ އެންމެ މީރު މޭވާއަކީ ރިޒްޤާ މެދު ހިތުގައި އޮންނަ ނުތަނަވަސްކަން ފިލައިގެންދިއުމެވެ. އެހެނީ، މިއަދު ތިމާއަށް ރިޒްޤު ދަތިކުރެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ތިބާ ފަޤީރުވި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ﷲ ތިބާއަށް ލިޔުއްވައިފައިވާ ގޮތްކަން އެނގޭނެއެވެ. ތިބާއަށް މިވެނި ކަމެއް ކުރެވުނު "ނަމަ" މިހެނެއް ނުވީހޭ، ނުވަތަ ތިމާއަށް މިވެނި ގޮތެއް މެދުވެރިވި "ނަމަ" އޭ ބުނެ، ވެދިޔަ ކަންތަކުގެ މައްޗަށް ހިތާމަކުރުމުގެ މޮޔަކަން ވިސްނޭނެއެވެ. ކައިވެނި ކޮށްގެން ދިރިއުޅޭނެ ގޮތަކާ މެދު ކަންބޮޑުވެ، ދަރީން ލިބި އެ ދަރީންނަށް ދޭނެ ކާ އެއްޗެއް ނުލިބި ބަނޑަށް މަރުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެއްކޮށް ފިލައިގެންދާނެއެވެ.

"އަހަރެންގެ ރިޒްޤު މާ ކުރީއްސުރެ ﷲ ވަނީ ކަނޑައަޅުއްވައިފައޭ އަދި އެ ރިޒްޤު އަހަރެންނާ ހަމައަށް އަންނާނެއޭ" ބުނެ ގޭގައި އަތް އުރާލައިގެން އިންނަންވީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. އެއީ އިސްލާމްދީނުގެ އިރުޝާދުތަކާ ޚިލާފުކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިފައިވަނީ ރިޒްޤު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރުމަށެވެ. ރިޒްޤު ހޯދުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން އެ ގޮތަށް ޢަމަލު ކުރާނެ ކަން ﷲ ދެނެވޮޑިގެން ވެއެވެ. އަދި ރިޒްޤު ހޯދުމުގައި ކަންނެތްވެ ފަރުވާ ކުޑަކުރާނޭ މީހުން ވެސް އެކަލާނގެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. ރިޒްޤު ކަނޑައަޅުއްވަނީ މި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ގަދަ ކީރިތިވަންތަ ފަރާތުންނެވެ.

 

(ރިޒްޤުގެ ޙަޤީޤަތް - އައްޝެއިޚް މުޙައްމަދު ޢައްލާމް ނަޢީމް؛ ދީނުގެ މަގު، އަހަރު 3، އަދަދު 41، ޞ.2 - 06 އޮކްޓޫބަރު 2023)