މިހާރު އާއްމުކޮށް ފެންނަ މަންޒަރެކެވެ. މީހަކު މި ދުނިޔެ ދޫކުރުމުން އެމީހަކާ ގުޅޭގޮތުން އެތައް ބައިވަރު ޕޯސްޓެއް ޖަހައި، އެ މީހެއްގެ ފޮޓޯ ދައުރުކޮށް ބޮޑެތި ލިޔުންތައް ލިޔެއެވެ. އެމީހެއްގެ ހިތްވަރުގަދަކަމާއި އެމީހަކު ދެކެވާ ލޯބީގެ ވާހަކައެވެ. އެމީހެއްގެ ރަނގަޅުކަން ހާމަވާ ޘަނާތަކެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރަށް އެ ވާހަކަތައް ދައްކަނީ، ދުނިޔެ ދޫކުރިމީހާ ދިރިހުއްޓައި މާބޮޑު އަޅާލުމެއް އެބައެއްގެ ފަރާތުން ނުލިބޭ މީހުންކަން ހާމަވެއެވެ. މީހާގެ ހާލުއަހުވާލު ބަލައިލީ މިއިން ކޮން ޒަމާނެއްގައިތޯވެސް ހަނދާނުގައި ނެތް މީހެއްގެ ފަރާތުން ބޮޑެތި ސްޓޭޓަސް ޖެހުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އޭގެ އެއްވެސް މާނައެއް މުރާދެއް ނެތެވެ. 

ބަލި އެނދުގައި އޮވެ ދުނިޔެ ދޫކުރަނީ ކިތަށްމެ ބައެކެވެ. ބަލި ޙާލަތުގައި އޮވެ، ދެލޯ ހުޅުވާލުމުގެ ބާރުން މަޙްރޫމުވާ ހިސާބަށް ދާއިރުވެސް، ބަލި މީހާއަށް ގޮވާލާކަށް ނުދެވެއެވެ. އެމީހަކު ދެކެ ލޯބިވާކަމާއި، އެމީހެއްގެ އެންމެ ދަތި އުނދަގޫ ހާލަތުގައި އެމީހަކާ އެކުގައިވާކަން އިޙްސާސް ކޮށްދިނުމަށް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން ގުޅާލައިން ހާލުއަހުވާލު ބަލައިލުންވެސް އޮންނަނީ ބޮޑު ކަމަކަށް ވެފައެވެ. ނަމަވެސް މަރުގެ ޚަބަރު ލިބުމާއެކު، ހުރިތާކުން ހުރި ބާރުމިނެއްގައި އެބަ އާދެއެވެ. ފްލައިޓުތަކުގައި އަންނަން ޖެހުނަސް ހެވެއެވެ. އޭރަކަށް ބިޒީއެއްވެސް ނޫނެވެ. އޭރަށް ޗުއްޓީވެސް ލިބެއެވެ. ވަޒީފާގެ ކަންކަމާއި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ޒިޔާރަތްކޮށް، ހާލުބެލުން އުނދަގޫ ވެދާނެއެވެ. އެކަން ޤަބޫލު ކުރަމެވެ. ނަމަވެސް ފޯނުތަކާއި އެކި ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި މީހަކަށް ގުޅާލާނެ ވަގުތެއް ނުވެ ދިއުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ އުޛުރެއް ނޫނެވެ. ކިތަށްމެ ބިޒީ ވިޔަސް، އަމިއްލަ މީހާއަށް އެންމެ މުހިންމު ކަންތައްކަމުގައި ދެކޭ ކަންކަމަށް ވަގުތު ހުސްކުރެވޭނެއެވެ. އެކަން ކަމަށް ވަގުތު ހޯދޭނެއެވެ. ޒަމާނެއްގެ ކޮޅުން ހާލު ނުބެލުނު މީހަކު، ނިޔާވެފައިވާ މައްޔިތާގެ މޫނު ދެކިލަން އައުމުގެ ބޭނުމެއް ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟ އައިސް ހުރިތަނެއް، އެ ފުރާނަ ނެތް މަސްގަނޑަކަށް ނުފެންނާނެއެވެ. 

މީގެ އިތުރުން، އަމިއްލަޔަށް މަރުވާ މީހުންގެ ނިސްބަތްވެސް ގިނަވަމުން އަންނަކަން ފާހަގަކުރަން ޖެހެނީ ހިތާމަޔާއެކުގައެވެ. ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ ވޭނާއި ހިތްދަތިކަން މީހުންނާ ހިއްސާ ނުކުރާ ކިތަށްމެ މީހެއް އުޅެއެވެ. އެހީއަށް އެދުމަކީ ފަސޭހަކަމެއް ނޫންވީމައެވެ. ނަމަވެސް ޢަމަލުންނާއި މިޒާޖަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކޮންމެވެސް ކަމެއް ގޯސްކަން ދެނެގަނެވޭ ފަހަރުތައް އާދެއެވެ. ދެން ފަހަރުތަކުގައި ފާހަގަ ނުކުރެވެއެވެ. ގާތް މީހަކު އެފަދަ ކަމެއް ތަޙައްމަލު ކުރާކަން ނޭނގި ހުއްޓާ އެމީހަކު އަމިއްލަ ފުރާނަ އަމިއްލަޔަށް ދުއްވާލުމުން، ކަމެއް ކޮށްދިނުމުގެ ފުރުސަތު ނުލިބި އެމީހަކާ ވަކިވާން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ސާފު ސީދާކޮށް އެކަން އެނގި ހުރެމެ، އެކަމަކަށް އިހުމާލުވުމުން ދައްކާނީ ކޮން އުޛުރެއް ހެއްޔެވެ؟ މިސާލަަކަށް، ގާތް މީހަކު ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަލިމަޑުކަމެއްގައި އުޅޭކަމާއި، ޑިޕްރެޝަންގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާކަން އެނގި ހުރެ، އެދޭވޭ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. އެހީއަށް އެދި އާދޭސް ކުރާކަން އެނގިހުރެވެސް އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލަނީއެވެ. ކަމަކާ ހާސްވެ ގޮތް ހުސްވެފައިވާކަން އެކި ގޮތްގޮތުން އެމީހަކު ބުނެދީ، 'ހިންޓުތައް' ދިނުމުންވެސް ގަސްތުގައި އެކަން ނަޒަރު އަންދާޒްކޮށް، އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގައި ބިޒީވުން އުޛުރަކަށް ހަދަނީއެވެ. އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުން ކޮންމެވެސް ވަގުތުކޮޅެއް، މީހެއްގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހައި، އެދެވޭ އެހީތެރިކަން ފޯރު ކޮށްދިނުމަށް ހުސް ނުކުރެވޭ ނަަމަ، ދެން އެ މީހަކު އަމިއްލަޔަށް މަރުވުމުން އެކަމާ ދެރަވެގެން ބޮޑެތި ލިޔުންތަކާއި ސްޓޭޓަސް ޖެހުމަށްވެސް އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުން ވަގުތު ހުސްކުރަނީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ އެ ލިޔާ އެއްޗެއް އެމީހަކަށް މިއަދު ފެންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ ހިތްވަރާއި އުއްމީދުން ފުރިފައިވާ އިބާރާތްތަކާއި ޖުމުލަތަށް އަޑުއަހަން އެމީހަކު ކެތްމަދުވީ ދުވަސްތަކެއްވެސް ހިގަށްޖެއެވެ. އޯގާތެރި ބަސްތަކާއި އަޅާލުންވެސް އެ މީހަކު އެންމެ ބޭނުންވީ އެ ނަފްސާނީ އަނދިރިގަނޑުގައި ވަނިކޮންނެވެ. ކަށްވަޅުގެ އަނދިރިކަމުގައި ވަނިކޮށް މީހުން ޖަހާ ސްޓޭޓަސްއަކާއި ޕޯސްޓެއް އެމީހެއްގެ ލޮލަކަށް ނުފެންނާނެއެވެ.

މަރުވެދާ މީހާއަށް ދެން އެންމެ ބޭނުންވަނީ ދިރިތިބީންގެ ޙެޔޮ ދުޢާއެވެ. އެއީ ކަށްވަޅުގައި އެ މީހަކަށް މަންފާ ކުރާނެ ކަމެކެވެ. އެކަން ކުރެވޭތޯ އަހަރުމެން އެންމެން މަސައްކަތް ކުރަން ވާނެއެވެ. މީހެއްގެ އަގު ވަޒަންކޮށް، އެމީހެއްހެ ހާލު ބަލައި، އެ މީހެއްދެކެ ލޯބިވާ ވާހަކަ ބުނެ ހަދަންވީ އެ މީހަކު ދުނިޔޭގަ ހުއްޓައެވެ. އެވެނި މިވެނި ކަމެއް ކުރެވުން ނަމައޭ ހިތަށް އެރިޔަސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޯންނާނެއެވެ. މީހަކު މަރުވުމުގެ ކުރިން އަޅާލާ، ހާލު ބެލުން ނަމައޭ ހިތަށް އެރިޔަސް ފަހުން ކުރާނެ މަންފާއެއް ނޯއްނާނެއެވެ. 'ނަމަ'އަކުން ތޮރާ ރިހައެއްވެސް ނުކެއްކޭ ބީދައިންނެވެ.