1900 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު، ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ރަށެއްގައި އުޅުނު އަޙްމަދު ދީދީއަކީ ވަރަށް މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިއެކެވެ. މުޅި ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ވިޔަފާރި ކޮންޓްރޯލު ކުރާ މީހަކީ އަޙްމަދު ދީދީއެވެ. އޭނާގެ މުއްސަނދިކަމާއި ވިޔަފާރީގެ ކާމިޔާބީގެ ވާހަކަ ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ކަންކޮޅެއްގައިވެސް ދެކެވެއެވެ.

ނަމަވެސް، އަޙްމަދު ދީދީގެ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއްޗަކީ އޭނާގެ ކޮޓަރީގައި ހުރި ލަކުޑި އަލަމާރިއެކެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި މި އަލަމާރިއަކީ އޭނާގެ މުއްސަނދިކަމުގެ އެއް ސިއްރެވެ! އަދި ބައެއްމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި މި އަލަމާރިއަކީ އޭނާ ގެންގުޅޭ ފަންޑިތަވެރިކަމުގެ ސާމާނު ރައްކައުކޮށްފަ ހުންނަ އަލަމާރިއެވެ. އަޙްމަދުގެ މި އަލަމާރި، އޭނާގެ އަންހެނުންނަކަށް އަދި ދަރިންނަށްވެސް ނުދައްކާ ކަމަށް ވެއެވެ.

މި އަލަމާރިއަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެކެވެ. އޭގައި އިންނަނީ ލަކުޑި މަކުޑިއެއް އަޅުވާފައެވެ. އަޙްމަދު ދީދީ ދުނިޔޭގައި ހުރިހާ ދުވަހު، އެއްވެސް މީހަކަށް އެ އަލަމާރި ނުހުޅުވެއެވެ. މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ މަކުޑި ނައްޓަން އުޅޭ މީހުންނަށް ފާޑުފާޑުގެ ގޯސް ކަންތައްތައްވެސް ދިމާވެފައި ވެއެވެ. އަދި އެ އަލަމާރި ހުޅުވަން މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނަށް އެކި ކަހަލަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ދިމާވާ ކަމަށްވެސް ބުނެވެއެވެ.

އަޙްމަދު ދީދީ، މި ދުނިޔޭގެ ހަޔާތާއި ވަކިވީ 2000 ވަނަ އަހަރު، ފުއްޕާމޭގެ ބައްޔަކަށް ބޭސްކުރަމުން ދަނިކޮށެވެ. އޭނާ މަރުވިއިރުވެސް އެ އަލަމާރީގެ ސިއްރު ހާމަ ނުވެ އޮތެވެ. އެތައް ބައެއްގެ ހިތުގައި އުފެދުނު ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ނުލިބި ދިޔައެވެ. އޭނާގެ އަންހެނުންނާއި ދަރިންނަށްވެސް އެ އަލަމާރީގެ ހަގީގަތް ނޭނގި އޮތެވެ. އަލަމާރީގައި ހުރީ ކޮން އެއްޗެއްބާއެވެ؟ އަޙްމަދު ދީދީ އެ އަލަމާރި އެހާ ރައްކާތެރިކޮށް ބެހެއްޓީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ އަންހެނުންނާއި ދަރިންނަށްވެސް އެ އަލަމާރިގައި ހުރި އެއްޗެއް ސިއްރުކޮށްފައި އޮތީ ކީއްވެބާއެވެ؟

........

އަޙްމަދު ދީދީ މަރުވިތާ 15 އަހަރު ފަހެވެ. އަދިއަދަށް ދާންދެންވެސް އެ އަލަމާރީގައި ހުރީ ކޮން އެއްޗެއްކަމެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގެއެވެ. އޭނާ ދުނިޔޭގައި ހުރި އިރު، އޭނާގެ އަންހެނުންނަށާއި ދަރިންނަށްވެސް ނުދެއްކި އެ އަލަމާރި، އޭނާ މަރުވުވަށްފަހުގައިވެސް އެއްވެސް މީހަކު ހުޅުވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ހުޅުވަން އުޅޭ މީހުންނަށްވެސް ފާޑުފާޑުގެ ގޮތްތައް ވާކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އެއް ދުވަހަކު އޭނާގެ ކުރީގެ އެކުވެރިއަކު، އެ އަލަމާރި ހުޅުވަން، އޭގައި އިން ލަކުޑި މަކުޑި ނައްޓާލަން އުޅުނު ވަގުތު، އޭނާގެ އަތުގެ އިނގިލިތަކުގެ ހުޅުތައް ނެއްޓުނުވާހަކައަކީ އެރަށުގައި އާއްމުކޮށް ދައްކާ އުޅޭ ވާހަކައެކެވެ. މިކަމާއި ގުޅިގެން ރަށުތެރޭގައި ކިޔާ އުޅޭ އެއް ވާހަކަ އަކީ އެ އަލަމާރިއަކީ ފަންޑިތައާއި ސިހުރު ހަދާފައި ހުންނަ އަލަމާރިއެއް ކަމެވެ. އަޙްމަދު ދީދީގެ ދަރިންނާއި އަންހެނުނަށްވެސް ސާފުކޮށް މިކަމަށް އިންކާރު ކުރަން ނުކެރެނީ އަޙްމަދު ދީދީ އަކީ އެއިރު، ހިސާބަކަށް ފަންޑިތަވެރިކަން ކޮށް އުޅުނު މީހެއް ކަމުގައި ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް ސިހުރު ހަދާފާނެ ކަމަކަށް އެއިން އެކަކުވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ.

ކޮންމެ އަކަސް ރާއްޖޭގެ ނަންހިނގާ ނޫހަކަށް، އޭނާގެ މި އަލަމާރީގެ ވާހަކަ އަޑުއިވި، އެކަމުގެ ޝައުގުގައި އެ ރަށަށް ދިޔައެވެ. އެ ދަތުރުގައި ނޫސްވެރިން އެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ، އެ އަލަމާރީގެ ފޮޓޯ ނަގާ ހެދިއެވެ. ހަމަ އެ ދަތުރުގައި ނޫސްވެރިއަކު އޭނާގެ ކޮޓަރި ތެރޭގައި އުޅެނިކޮށް ހިނގި ކަމަކުން މުޅި ރަށަށް ސިހުމެއް އައެވެ. ނޫސްވެރިޔާ އެކޮޓަރި ތެރޭގައި އެގޮތް މިގޮތަށް އުޅެނިކޮށްް، ކޮޓަރި ތެރޭގައި އޮތް ލަކުޑިގަނޑެއްގައި އަޅައިގަނެ، އަރިއަޅާލައިގެން ވެއްޓުނެވެ. އަދި ވެއްޓެމުންދިޔަ ވަގުތު، އެއްކަލަ އަލަމާރީގެ ލަކުޑި މަކުޑީގައި އޭނާގެ އަތް ޖެހި އެ މަކުޑި ނެއްޓި އަލަމާރި ހުޅުވުނެވެ. ބިރުވެރި ޒާތެއްގެ އަޑެއް އިވެމުން ދިޔައީ އަލަމާރީގެ ހުޅުތަކުން ކަމެއް، ނުވަތަ އެނޫން ދިމާލަކުން ކަމެއް ޔަގީނެއް ނޫނެވެ. އެންމެން ހައިރާންވެ، ބިރުން ތުރުތުރުއަޅަމުން އަލަމާރީގެ ތެރެއަށް ބަލާލިއެވެ.

ނަމަވެސް، އެއްވެސް ކަމެއް ނުވިއެވެ! އަލަމާރީގައި ހުރީ ހަމައެކަނި މަކުނުވާ އަޅާފައެވެ. އެނޫން އެއްޗެއް އެ އަލަމާރީގެ ތެރެއަކު ނެތެވެ. އަލަމާރީގެ މަކުޑީގައި އަތުން ޖެހުނު ނޫސްވެރިޔާ ހުރީ އަދުތޯ މާދަންތޯ ކިޔާލަ ކިޔާލަ އެވެ. ބިރުންގޮސް ނޭވައިވެސް ލެވެނީ ކިރިޔާއެވެ. އެކަމަކު ވީ ކަމެއް ހަރާމެވެ! އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެއްދި ކަލުޑި އަލަމާރިއާއި ލަކުޑި މަކުޑި މިވީ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫން އެއްޗަކަށެވެ!

އަޙްމަދު ދީދީގެ ދަރިންނާއި އޭނާގެ އާއިލާ މީހުންނާއި، އެރަށު މީހުން ހިތާހިތުން ކިޔަމުން ދިޔައެވެ! ސަހަރޯއެވެ! މިއީ ކޮންފަދަ ލަކުޑި އަލަމާރިއެއް ހެއްޔެވެ؟ އަޖައިބެއް ނުވާނެނޫންހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު އަދިވެސް އަޙްމަދު ދީދީ އެ އަލަމާރި ފޮރުވައިގެން ގެންގުޅުނު ސަބަބެއް ނޭނގުނުތާއެވެ! އޭނާ އެކަމެއް އެއިރަކު ކުރީ ކޮން މަގުސަދެއްގައި ކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ! އެނގޭހާވެސް އެއްޗަކީ އެ އަލަމާރި އަކީ ބިރުވެރިކަމެއް، ފަންޑިތަވެރިކަމެއް އަދި ސިހުރުވެރިކަމެއް ހުރި އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން ދެކެވިފައި ހުރި ވާހަކައެއްވިއްޔާ އެއީ ތޯތޯ ވާހަކަ ތަކެކެވެ!