އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމުގެ ސަބަބެއްކަމުގައި ލައްވާފައިވަނީ މައިންބަފައިންނެވެ. އެމީހެއްގެ މަންމައާއި ބައްޕައެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި އަމިއްލަ ހުވަފެންތަކާއި، އެތައް ބޭނުންތަކެއް ޤުރުބާންކޮށްފައި، ދަރިންނާއި މެދުގައި ވިސްނާ ބަޔަކީވެސް ހަމަ އެ މައިންބަފައިންނެވެ. މައިންބަފައިންނަށް އިސްލާމްދީނުގައި ދެއްވާފައިވަނީ ނުހަނު މަތިވެރި މަޤާމަކާއި ޝަރަފެެކެވެ. މައިންބަފައިންނަށް އަޅާލާ އޯގާތެރިވުމަކީ އަހަރެމެން ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭނެކަމެކެވެ. އެދެމީހުންނަށް އިޙްސާންތެރިވުމަށް ކީރިތި ޤުރުޢާނުގެ އެތައް އާޔަތެއްގައިވެސް އަންގަވާފައިވެއެވެ.
އަލް-އިސްރާ ސޫރަތުގެ 23ވަނަ އާޔަތުގެ މާނާގައިވެއެވެ.
"އެކަލާނގެއަށް މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަން ނުކުޅައުމަށާއި، މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަނޑައަޅުއްވައި އެންގެވިއެވެ. އެ ދެމީހުންކުރެ އެކަކު، ނުވަތަ އެ ދެމީހުން ތިބާގެގާތުގައި ތިބެ، މުސްކުޅިކަމާ ހަމަޔަށް ފޯރައްޖެނަމަ، އެދެމީހުންނަށް أُف ވެސް ނުބުނާށެވެ! (އެބަހީ: ނުރުހުމުގެ ކިތަންމެ ކުޑަ ބަހެއްވިޔަސް ނުބުނާށެވެ!) އަދި އެ ދެމީހުންނަށް، އަޑުލައި ނުހަދާށެވެ! އަދި މާތް ބަހަކުން އެ ދެމީހުންނަށް ބަސްބުނާށެވެ!" (17:23)
ﷲ ތަޢާލާއަށް މެނުވީ އަޅުކަން ނުކުރުމަށް ގޮވާލުމާއި ވިދިގެން މައިންބަފައިންގެ ވާހަކަ އައިސްފައިވުމުން ހާމަވަނީ، މައިންބަފައިންނަށް ދެއްވާފައިވާ މަޤާމުގެ މަތިވެރިކަމެވެ. އެކަލާނގެ ރުޙިވޮޑިގަތުން ޙާސިލްކުރަން ބޭނުންނަމަ މައިންބަފައިންނަށް އަޅާލާ އޯގާތެރިވާން ޖެހޭނެކަމެވެ. އެމީހުންނަށް އިޙްސާންތެރިވާން ޖެހޭނެކަމެވެ. މީގެއިތުރުން، އާޔަތުން އެނގިހާމަވާގޮތުގައި، މައިންބަފައިންގެ ކުރިމަތީ ބަސްބުނެ، އެމީހުންނަށް އަޑުލާހެދުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މައިންބަފައިންނާ މުޚާތަބުކުރަންވާނީ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަމާ އެކުގައެވެ.
"ތިޔަބައިމީހުން، اللَّه އަށް އަޅުކަންކުރާށެވެ! އަދި، އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް شريك ނުކުރާހުށިކަމެވެ! އަދި، މައިންބަފައިންނަށާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށާއި، يتيم ންނަށާއި، مسكين ންނަށާއި، ގާތް އަވަށްޓެރިޔާއަށާއި، ދުރު އަވަށްޓެރިޔާއަށާއި، ކައިރި އެކުވެރިޔާއަށާއި، ދަތުރުވެރިޔާއަށާއި، ތިޔަބައިމީހުންނަށް މިލްކުވެގެންވާ އަޅުންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމާގެ މޮޅުކަން ތިމާޔަށްފެނި، ބޮޑާވެގެން އުޅޭ މީހަކުކަމުގައި ވެއްޖެ މީހަކުދެކެ، اللَّه ލޯބިވެވޮޑިގެނެއް ނުވެތެވެ." (4:36)
މި އާޔަތުގައިވެސް މާތް ﷲއަށް އަޅުކަންކުރުމާއި ވިދިގެން އައިސްފައިއެވަނީ މައިންބަފައިންގެ ވާހަކައެވެ. އަނެއްކާވެސް ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި މައިންބަފައިންގެ މަޤާމު ނުހަނު މަތިކަން ހާމަކޮށްދޭ އާޔަތެކެވެ.
ލުޤުމާން ސޫރަތުގެ 14ވަނަ އާޔަތުގައިވެއެވެ.
"އިންސާނާއަށް، އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަށް (ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް) ތިމަންރަސްކަލާނގެ وصية ކުރެއްވީމެވެ. އޭނާގެ މައިމީހާ ބަލި ނިކަމެތިކަމުގެ މައްޗަށް، ބަލި ނިކަމެތި ކަމާއެކު މާބަނޑުގައި އޭނާ އުފުލިއެވެ. އަދި އޭނާ ކިރު ތުނބުން ވީއްލުންވަނީ، ދެއަހަރުގައެވެ. (ތިމަންރަސްކަލާނގެ أمر ކުރެއްވީމެވެ.) ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށާއި، ތިބާގެ މައިންބަފައިންނަށް شكر ކުރާށެވެ! އެނބުރި رجوع ވުން ވަނީ، ހަމަ ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ." (31:14)
މައިންބަފައިން އަަހަރުމެންނަށްޓަކައި އުފުލާ ބުރަޔާއި ތަކުލީފަކީ އޭގެ އަގު އަދާކުރެވޭނޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުމުރު ދުވަހު އަހަރުމެންނަށް އަދާނުކުރެވޭނެ ދަރަންޏެއްފަދައެވެ. ވީއިރު، މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތާ، ވީ އެންމެ ރަނގަޅަށް އެމީހުންނަށް ކަންތައް ކުރުމަކީ އަހަރުމެންނަށް އަހަރުމެންގެ ވެރި ރައްބު އަންގަވާ ވަސިއްޔަތް ކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުޢާނުގައި ސީދާ އަންގަވާފައިވާކަމެކެވެ.
ﷲ ތަޢާލާއަށް އުރެދުމެއްނުވާ ކަންކަމުގައި މައިންބަފައިންނަށް ކިޔަމަންވުމާއި، ރީތިބަހުން މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ އިތުރުން، މައިންބަފައިންގެ ރައްޓެހިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމާއި މައިންބަފައިންނަަށްޓަކައި ދުޢާކުރުމަކީ އިޙްސާންތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތަކެވެ.
"އަދި އޯގާވެރިވުމުގެގޮތުން، ނިކަމެތިކަމުގެ ފިޔަ، ތިބާ އެ ދެމީހުންނަށްޓަކައި ތިރިކޮށްލާށެވެ! އަދި ބުނާށެވެ! އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! ކުޑަކުއްޖަކު ކަމުގައި މިއަޅާވީދުވަހު، އެދެމީހުން މިއަޅާ ބަލައިބޮޑުކުރި ފަދައިން، އެ ދެމީހުންނަށް رحمة ލައްވައިފާނދޭވެ!" (17:24)
މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮ ރަޙުމަތްލެއްވުން އެދި އަބަދުވެސް ދުޢާކުރަންވާނެއެވެ. ދެދުނިޔޭގެ އުފަލާއި ބާއްޖަވެރިކަން މިންވަރުކޮށްދެއްވުން އެދި ﷲ ތަޢާލާގެ ހަޟްރަތުގައި ދަންނަވަންވާނެއެވެ. އެއީ އަހަރުމެން ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމުގެ އަސްލެވެ. ބިންގަލެެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ ރުޙިވޮޑިގަތުން ޙާޞިލްކުރަން ބޭނުންނަމަ، މައިންބަފައިންގެ ރުހުން ހޯދަން ޖެހޭނެއެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތާ އިޙްސާންތެރިވާންވާޖެހޭނެއެވެ.
ހިޔާލު
ފޮނުއްވާ ޚިޔާލުތައް ޝާއިޢުކުރެވޭނީ އާންމު އިޖުތިމާއީ މިންގަނޑަށް ފެތޭތޯ ބެލުމަށް ފަހު ކަމުގައި ދަންނަވަން