މިފަހުން ދިވެހިންގެ ގިނަބަޔަކު ޖެހުނުކަމަށްބުނާ ސްކޭމްއަކީ ޖެމްކިއު ސްކޭމްއެވެ. ޖެމްކިއު ނުވަތަ ޖީއެމްސީއީ އިންވެސްޓްމަންޓް ސްކީމުގައި ގިނަ ދިވެހިން ބައިވެރިވެ ބޮޑެތި އަދަދުން އިންވެސްޓްކުރަމުން ދަނިކޮށް 15 ޖޫން 2025 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ދިވެހި ފުލުހުން ނޫސް ބަޔާނެއް ނެރުނެވެ. އެ ސްކީމަކީ ޕިރަމިޑް ސްކީމެއްކަމަށާއި، އެކަމަކީ ހުއްދަނެތި ހިންގަމުން އަންނަ ބޮޑު އޮޅުވާލުމެއްކަމަށް އެ ބަޔާނުގައި އޮތެވެ. އޭގެ މާގިނަ ދުވަސްތަކެއްނުވެ، އެ ސްކީމަށް އިންވެސްޓްކުރި މީހުންނަށް ފައިސާ ނެގުން ދަތިވެ، އެންމެފަހުން އެކަމުގައި އިސްކޮށް އުޅުނު މީހުންވެސް ވީނުވީތަނެއް ނޭނގި އެކަން ހުއްޓުނެވެ.

މިފަހަރު މިއުޅެނީ އިންވެސްޓްމަންޓް ސްކީމެއްނޫނެވެ. ދީނީ ތާކިހާ އަޅައިގެން އުޅޭ މަދު ބަޔަކު ހިންގާ ނުރައްކާތެރި ސްކޭމެކެވެ. އުމްރާގެ މާތް އަޅުކަމަށް ގެންދާނެކަމަށްބުނެ ބޮޑު އަދަދުތަކުން މީހުން އަތުން ފައިސާ ނެގުމަށްފަހު، ފަހު ވަގުތު ދަތުރު ކެންސަލް ކޮށްލަނީއެވެ. އަދި ދެން ދަތުރު ކުރެވޭނޭ ދުވަހެއް ބުނެ ނުދީ، ދެން އަޑުއިވެނީ އެކަމުގައި އިސްކޮށް އުޅުނު ފަރާތް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔަ ވާހަކައެވެ.

ވީ ކިހިނެއް؟

މި ހިނގާ ޖުލައި މަހު ޢުމްރާއަށް ދިޔުމަށްޓަކައި އަސްކޮއި ޓްރެވެލް ސަރވިސްއަށް ގިނަ ބަޔަކު ރުފިޔާ ދައްކައި، ދަތުރަށް ވާންޖެހޭ އެންމެހާ ތައްޔާރީތައްވަނީވެ ނިމިފައެވެ. ރަށުން މާލެ ދިޔުމަށާއި، މާލެއިން ރަށަށް އަންނަން ޓިކެޓް ނެގުމާއި، މާލޭގައި ތިބޭނެ ތަންތަން ހޯދައި ގިނަ ބަޔަކު ތިބީ ދަތުރަށް ފުރަން ތައްޔާރުވެފައެވެ. ފުރަން ކުޑަތަން ވީއިރުވެސް، ގުރޫޕުގެ ކަންކަން ސާފުނުވާތީ، އެކަމާ މަޢުލޫމާތު ހޯދަން ގުޅާލުމުން، ދަތުރަށް ތައްޔާރުކަމަށާއި މަޢުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމަށް ވައިބަރ ގުރޫޕެއް ހެދޭނެވާހަކަ ބުނި ކަމަށްވެއެވެ. އަދި 24 ޖުލައިގެ ކުރިން ހުރިހާ އެންމެން ފުރުމަށްޓަކައި މާލެ އަންނަންވީކަމަށް ބުނިކަމަށްވެއެވެ. ވައިބަރ ގުރޫޕު ހެދުމަށްފަހު، ގުރޫޕުގައި ހިއްސާކުރީ އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް އެދިއެދި ތިބި އެތައް ބަޔަކަށް ސިހުން ގެނުވި މެސެޖެކެވެ. ގަލްފް ސަރަހައްދުގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވާތީ ދަތުރު ލަސްކުރެވުނުވާހަކައެވެ. ފަހުން ގުޅީމާ ފޯނުވެސް ނުނަގައެވެ. ދެން އޮތީ ނިއްވާލާފައެވެ. މިހާރު ދެކެވޭ ގޮތުގައި އިސްމީހާ ރާއްޖެއަކުވެސް ނެތެވެ.

އެންމެ ރަށަކުންވެސް 28 މީހުން!

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އެކަކު ކުރި ޕޯސްޓުން އެނގޭ ގޮތުގައި އޭނާގެ މަންމައާއި އާއިލާގެ އެހެން މެމްބަރުންގެ އިތުރުން ރަށުން އެކަނިވެސް 28 މީހަކު އެ ގުރޫޕަށްވަނީ ފައިސާ ދައްކާފައެވެ. 25500ރ ގެ މަގުންނެވެ. ނަމަވެސް، އިއްޔެއާ ހިސާބަށް ކުރަމުންއައި ހުރިހާ އުއްމީދެއް މިހާރުވަނީ ފެނަށްވެފައެވެ.

މިއީ ފުރަތަމަ ފަހަރެއްނޫން!

މިކަން ސްކޭމްއެކޭ ބުނެވެނީ މިހެންވެއެވެ. އަސްކޮއި ޓްރެވެލް ސަރވިސްއިން މީގެ ކުރިންވެސް މިހެންވަނީ ލަނޑުދީފައެވެ. މީހުން އަތުން ރުފިޔާ ނެގުމަށްފަހު ފަހުވަގުތު ކެންސަލްކޮށްލުމަށްފަހު ފައިސާ ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން މިދިޔަ މެއި މަހުވެސް އެ ކުންފުނިވަނީ ޖުރުމަނާ ކޮށްފައެވެ. އެ ފަހަރު އަސްކޮއިއަށް ފައިސާ ދެއްކީ މީހަކަށް 42،000ރ. ގެ ރޭޓުން ޖުމްލަ 252،000ރ. އެވެ. ފުރަން 10 ދުވަހަށް ވެފައި އޮއްވައި، ދަތުރު ކުރެވެން ނެތްކަން އެންގީ ދިމާވި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކަމަށް ބުނެ އެވެ. އޭރު އެ އާއިލާ ވެސް ތިބީ މާލެ އައުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސައިގެންނެވެ.

 

އެހެންވެ، ރާއްޖެއިން އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިޔުމާ ބެހޭ އުސޫލާ އަސްކޮއި އިން ހިލާފުވެފައި ވާތީ 130،000ރ. އިން ޖޫރިމަނާކޮށް، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފައިސާ ދައްކަން މިނިސްޓްރީން އެންގި އެވެ. އަދި އުމްރާ ދަތުރަށް ފައިސާ ދައްކާފައިވާ މީހުންނަށް ރިފަންޑް ދޭން ވެސް އެންގި އެވެ.

ޖެމްކިއުއަށްވުރެ މި ސްކޭމް މާ ނުރައްކަލެވެ. އެތައް ދުވަހަކު ފޮރުވައިގެން އުޅުނު ފައިސާކޮޅު ގެއްލުނީއެވެ. މަތިވެރި އަޅުކަމެއް އަދާކުރުމަށް ކުރަމުން އައި އެތައް ދުވަހެއްގެ ހުވަފެންތައް ފެނަށްވީއެވެ. ބައެއްގެ މަކަރުވެރި ރޭވުމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ޖުރުމަނާއަކުން މިކަން ހައްލުވާކަށްނެތެވެ. އެންމެ ހަރުކަށި އަދަބު ދޭން ޖެހެއެވެ. ވިޔަފާރި އެއްބަސްވުން އުވާލައި، އިތުރު ވިޔަފާރިއެއް އެމީހެއް ނުވަތަ އެބައެއްގެ ނަމުގައިވެސް ނުކުރެވޭ ގޮތް ހަދަންޖެހެއެވެ. އިތުބާރުހުރި ގުރޫޕްތަކަކީ ކޮބައިކަން މީހުންނަށް ކިޔައިދީ މީހުން ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރަން އެބަ ޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ، އަދިވެސް އެހެން ކަށިޖަހާނެއެވެ.